Chuyện quanh ca khúc xét tặng giải thưởng Nhà nước của nhạc sĩ Phú Quang

0 Thanh Niên Online

Bà Trịnh Anh Thư, vợ nhạc sĩ Phú Quang, đã làm hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật cho chồng khi ông đang trên giường bệnh.

Nhạc sĩ Phú Quang và nhà báo Lại Văn Sâm trong chương trình Ký ức vui vẻ năm 2019 /// Ảnh TL
Nhạc sĩ Phú Quang và nhà báo Lại Văn Sâm trong chương trình Ký ức vui vẻ năm 2019
Ảnh TL

Theo danh sách Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch công bố mới đây, nhạc sĩ Phú Quang là một trong 37 tác giả được hội đồng chuyên ngành cấp nhà nước thông qua hồ sơ.

5 ca khúc của ông được đề nghị vinh danh gồm: Em ơi! Hà Nội phố, Điều giản dị, Hà Nội ngày trở về, Chiều phủ Tây Hồ, khí nhạc Solo Fute et orchestre Tình yêu của biển.

Nhạc sĩ có hơn 600 tác phẩm gồm cả ca khúc, tác phẩm giao hưởng, nhạc không lời, nhạc phim, nhạc múa, nhạc kịch… được phổ biến.

Trong số đó, bà Anh Thư đã lựa chọn 5 tác phẩm trên để đưa vào hồ sơ xét giải thưởng của chồng. Đây đều là những tác phẩm về Hà Nội, nơi mà nhạc sĩ Phú Quang dành tình yêu đau đáu không chỉ trong âm nhạc mà trong cả cuộc đời.  

Có nhiều câu chuyện xung quanh những ca khúc nổi tiếng được đề nghị vinh danh. Ca khúc Em ơi! Hà Nội phố được viết dựa theo lời bài thơ cùng tên của nhà thơ Phan Vũ. Sinh thời, nhà thơ Phan Vũ cho biết ông viết bài thơ vào tháng 12.1972 trên một căn gác nhỏ ở phố Hàng Bún trong những ngày quân Mỹ rải bom xuống Hà Nội.

Khi ấy nhà thơ nói, nếu kẻ thù muốn làm mất Hà Nội của ông, thì ông muốn đáp trả lại bằng những câu thơ giữ Hà Nội: Ta còn em! Hơn 10 năm sau, năm 1986, nhạc sĩ Phú Quang được nghe bài thơ từ Phan Vũ. Nhạc sĩ đã rất xúc động và phổ nhạc một đoạn trong bài thơ. Ca khúc Em ơi! Hà Nội phố đã ra đời sau 2 ngày sau cuộc gặp gỡ đó. 

Nhạc sĩ Phú Quang đã viết tặng vợ mình - bà Anh Thư, ca khúc Mùa thu giấu em. Đó cũng gần như là bài hát duy nhất ông dành tặng vợ. Nhưng Mùa thu giấu em không nằm trong 5 ca khúc được bà Anh Thư lựa chọn, trong khi, bà chọn ca khúc Điều giản dị mà nhạc sĩ Phú Quang từng chia sẻ ông viết tặng NSND Lê Khanh.

Có lần, khi nói về ca khúc này, nhạc sĩ Phú Quang bảo ông đã rung động trước vẻ đẹp của  NSND Lê Khanh, nhưng đó không phải là tình yêu trai gái, mà là tình yêu với nghệ thuật. Ông cho biết đã viết ca khúc Điều giản dị từ sự xúc động trước vai diễn của NSND Lê Khanh và câu chuyện tình của nhân vật mà bà thủ thủ vai trong bộ phim Có một tình yêu như thế.

Tác phẩm Solo Fute et orchestre Tình yêu của biển được dùng làm nhạc nền cho Câu truyện truyền thanh trong chương trình của Đài Tiếng nói Việt Nam, nằm trong ký ức của nhiều thế hệ thính giả nghe đài thời kỳ mà đất nước còn nhiều gian khó.

Còn ca khúc Hà Nội ngày trở về (phổ thơ Thanh Tùng) như chính là nỗi lòng của nhạc sĩ Phú Quang. Sau hơn 20 năm xa Hà Nội vào Nam sinh sống, ông đã quyết định trở về. Ông từng chia sẻ: “Trong tôi Hà Nội là nỗi nhớ thiết tha như một dòng sông không ngừng chảy, lúc êm đềm, lúc lại cồn cào con sóng”.

Năm 2011, nhạc sĩ Phú Quang từng bị trượt Giải thưởng Nhà nước do không đạt 100% số phiếu bầu từ hội đồng của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch. 

Hơn 1 năm trước, nhạc sĩ Phú Quang nhập viện do những biến chứng của bệnh tiểu đường. Ông vẫn đang được điều trị tại bệnh viện Việt - Xô. Vào tháng 10.2020, ông được trao tặng Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội với những cống hiến ông dành cho Hà Nội. Nhạc sĩ đã không thể có mặt trong lễ trao giải.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Nhớ lắm đọt choại quê hương

Nhớ lắm đọt choại quê hương

Người làng tôi xưa có câu ca: “Rủ nhau lên đất bảy ngàn/Hái rau choại chột, nhổ bàng về đương/Choại chột thì chấm nước tương/Bàng thì đương nóp người thương tôi nằm”.