Nhiều nơi phải trả lại các khoản thu sai
Tại Trường THPT Khương Đình (Hà Nội), như Thanh Niên đã phản ánh, một lớp thu quỹ lớp tới 2 triệu đồng/học sinh (HS) và mua ti vi tới hơn 40 triệu đồng khi chưa nhận được sự đồng ý của tất cả phụ huynh (PH) trong lớp. Sau khi báo đăng tải, PH lớp này cho biết ban đại diện PH mới tiến hành lấy ý kiến dù ti vi đã mua xong và đang sử dụng. Một số lớp khác thì tiến hành rà soát việc thu chi, mua sắm và có lớp đã trả lại tiền thu sai.
Đầu năm học, phụ huynh phải lo toan nhiều khoản cho con đến trường. Bộ GD-ĐT có nhiều quy định siết tình trạng lạm thu
ẢNH: NHẬT THỊNH
Tại TP.Bắc Ninh, nhiều trường cũng phải trả lại các khoản thu sai quy định. Trường tiểu học Hoàn Sơn (xã Đại Đồng, Bắc Ninh) công khai văn bản thông báo về việc nhà trường không tổ chức thu quỹ lớp và dạy thêm, học thêm dưới mọi hình thức. Tại văn bản, Hiệu trưởng Nguyễn Ngọc Mai yêu cầu ban đại diện cha mẹ HS (CMHS) tuyệt đối không được tổ chức thu quỹ lớp dưới mọi hình thức (mặc dù đây là hoàn toàn theo tinh thần tự nguyện của PH HS) để phục vụ cho chính con em mình trong lớp. Nếu ban đại diện CMHS lớp nào đã tự tổ chức thu quỹ lớp, nhà trường yêu cầu trả lại cho PH.
Tại Trường mầm non Đồi Ngô (P.Lục Nam, Bắc Ninh), PH một lớp 4 tuổi triển khai các khoản thu hộ năm 2026 - 2027, trong đó có quỹ trang trí (300.000 đồng), quỹ PH (200.000 đồng), đồng phục mùa hè (150.000 đồng) và một số khoản thu khác. Các khoản thu này được chuyển vào số tài khoản của giáo viên (GV) chủ nhiệm. Sau đó, hiệu trưởng đã yêu cầu GV chủ nhiệm lớp này trả lại tiền quỹ PH, quỹ trang trí và lý giải năm học 2026 - 2027, nhà trường không thu quỹ PH, quỹ lớp, tiền xã hội hóa.
Trường THCS Lưu Thúc Kiệm (P.Trạm Lộ, Bắc Ninh) cũng nhận được phản ánh về quỹ PH. Hiệu trưởng sau đó thông báo và yêu cầu ban đại diện CMHS tuyệt đối không tổ chức thu quỹ lớp dưới mọi hình thức, dù theo tinh thần tự nguyện của PH. Nếu ban đại diện CMHS lớp nào đã tổ chức thu quỹ lớp, quỹ PH, quỹ trường, nhà trường yêu cầu trả lại tiền cho PH và hoàn thành trong tháng 9.
Tại Quảng Ninh, trước phản ánh về khoản thu 2 triệu đồng/HS đầu năm học tại Trường tiểu học, THCS và THPT Marie Curie Móng Cái, UBND P.Móng Cái 2 (TP.Quảng Ninh) đã có văn bản yêu cầu nhà trường dừng các khoản thu không đúng quy định, hoàn trả tiền cho PH...
Tiếp nhận phản ánh về lạm thu thế nào?
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Ngô Văn Thịnh, Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ GD-ĐT), cho biết Bộ đã yêu cầu các sở GD-ĐT, UBND cấp xã, hiệu trưởng các trường mầm non, phổ thông công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, tổ chức dạy thêm không đúng quy định; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Văn phòng Bộ GD-ĐT cũng tiếp nhận thông tin phản ánh. Theo ông Thịnh, tính đến thời điểm này, Bộ đã tiếp nhận khoảng 30 phản ánh, kiến nghị của cá nhân liên quan đến lạm thu. Đối với những phản ánh gửi qua báo chí hoặc các kênh khác, Bộ cũng tiếp tục phân loại. Trường hợp thuộc thẩm quyền địa phương sẽ chuyển địa phương kiểm tra, xử lý; còn nếu vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách thì Bộ có trách nhiệm rà soát để xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị sửa đổi quy định.
Bộ GD-ĐT đã thành lập 4 đoàn kiểm tra do các thứ trưởng làm trưởng đoàn để làm việc với một số địa phương về việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp, chuẩn bị năm học và các nội dung liên quan; trong đó có nội dung kiểm tra việc thực hiện các quy định về thu, chi và tình trạng lạm thu.
Nội dung kiểm tra tập trung vào văn bản chỉ đạo của địa phương, danh mục từng khoản thu, căn cứ áp dụng, mức thu, đối tượng thu, thời điểm và phương thức thu, quy trình lấy ý kiến; đồng thời kiểm tra việc lập dự toán, quản lý, hạch toán, sử dụng, quyết toán, công khai các khoản thu, chi, việc tiếp nhận tài trợ và các nguồn lực xã hội hóa. Với những trường hợp đã được thanh tra, kiểm tra, bộ yêu cầu làm rõ khoản thu sai quy định, số tiền, số người học bị ảnh hưởng, việc hoàn trả, khắc phục và xử lý trách nhiệm.
Xử lý trách nhiệm của người đứng đầu
Bộ cũng yêu cầu công khai danh sách cơ sở giáo dục vi phạm lạm thu trên các phương tiện thông tin đại chúng trong vòng 3 ngày kể từ khi phát hiện vi phạm; đồng thời xử lý trách nhiệm của người đứng đầu theo quy định.
Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố tổng hợp, báo cáo thống kê tình hình thực hiện các khoản thu và xử lý vi phạm lạm thu năm học 2026 - 2027, gửi về Bộ trước ngày 30.9. Báo cáo phải thể hiện số cơ sở bị phản ánh hoặc được thanh tra, số cơ sở xác định có sai phạm, tổng số tiền thu sai, số tiền đã thu hồi hoặc hoàn trả cho HS và số cán bộ quản lý, GV bị xử lý kỷ luật.
Quy định đầy đủ nhưng thực hiện 'chưa đồng đều'
Ông Ngô Văn Thịnh cho rằng trách nhiệm trong việc quản lý các khoản thu ở nhà trường đã được quy định khá rõ. Bộ
GD-ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện đúng quy định về công khai, quản lý tài chính, thu, chi, tài trợ, huy động nguồn lực xã hội; bảo đảm tự nguyện, minh bạch, đúng mục đích và đúng thẩm quyền. Đồng thời phải kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý hành vi lạm thu, ép buộc đóng góp hoặc lợi dụng danh nghĩa tự nguyện để thu tiền trái quy định.
Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và công khai các khoản thu, mức thu. Trường nào để xảy ra lạm thu thì hiệu trưởng và người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp phải chịu trách nhiệm.
Về thẩm quyền xử lý, ông Thịnh cho rằng: "Phải phân biệt hai trường hợp. Nếu phản ánh cho thấy quy định về cơ chế, chính sách còn bất cập thì Bộ có trách nhiệm rà soát. Nếu bất cập nằm ở thông tư thì Bộ xem xét sửa đổi; nếu thuộc nghị định thì Bộ tham mưu cấp có thẩm quyền sửa đổi.
Còn đối với những vụ việc cụ thể xảy ra tại một cơ sở giáo dục, địa phương là nơi trực tiếp quản lý, kiểm tra, xác minh và xử lý theo thẩm quyền. Bộ không thay địa phương xử lý từng trường hợp cụ thể, nhưng có trách nhiệm chỉ đạo, theo dõi và yêu cầu báo cáo kết quả".
Ông Thịnh cho biết hằng năm Bộ đều có văn bản hướng dẫn các khoản thu đầu năm học, yêu cầu địa phương chỉ đạo các trường thu đúng quy định, thực hiện công khai và tăng cường kiểm tra, giám sát. Qua thực tế triển khai, việc thực hiện giữa các địa phương chưa đồng đều. Có nơi triển khai, kiểm tra, công khai thông tin sớm, nhưng cũng có nơi thực hiện chậm. "Do đó, vấn đề không chỉ nằm ở việc đã có quy định hay chưa mà quan trọng là khâu tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và xử lý tại cơ sở, địa phương", ông Thịnh nhận định.
Ban đại diện không còn chức năng thu - chi
Bộ GD-ĐT vừa ban hành quy định mới Điều lệ ban đại diện CMHS, có hiệu lực từ ngày 15.11.
Trong đó, không sử dụng danh nghĩa ban đại diện CMHS để vận động tài trợ; thu, tiếp nhận, quản lý hoặc sử dụng tài trợ dành cho cơ sở giáo dục. Không thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của ban đại diện CMHS. Nghiêm cấm mọi hành vi phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi cho HS chỉ vì gia đình có tham gia đóng góp hỗ trợ hay không. Ban đại diện CMHS cũng không đề nghị hoặc sử dụng hỗ trợ cho các nội dung, như: Xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất; mua sắm, thuê, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng trang thiết bị, đồ dùng và các điều kiện phục vụ hoạt động của nhóm, lớp hoặc cơ sở giáo dục.
Cạnh đó CMHS không phải đóng góp cho ban đại diện để hỗ trợ các hoạt động quản trị, quản lý, điều hành, chuyên môn; việc tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục và nhiệm vụ khác thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục; chi trả thù lao, tiền công, tiền thưởng, quà tặng hoặc khoản hỗ trợ khác cho cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân sự hỗ trợ giáo dục; dịch vụ phục vụ hoạt động thường xuyên của cơ sở giáo dục, bao gồm bảo vệ, vệ sinh, trông giữ phương tiện và các dịch vụ khác thuộc trách nhiệm tổ chức, bảo đảm của cơ sở giáo dục.
Bình luận (0)