Cùng sống xanh 172: Khám phá rừng dược liệu dân gian chăm sóc sức khỏe cộng đồng từ thung lũng Muông

Nằm giữa thiên nhiên hoang sơ, vùng đất Bình An (tỉnh Tuyên Quang) được ưu ái ban tặng một kho tàng dược liệu phong phú vô cùng quý giá. Không chỉ là nguồn sống của người dân bản địa, những cây thuốc mọc tự nhiên giữa rừng sâu – chắt lọc qua hàng thập kỷ tinh túy của đất trời – đang trở thành giải pháp chăm sóc sức khỏe xanh, mở ra hướng đi bền vững cho cộng đồng thông qua mô hình của Hợp tác xã Thảo dược Bình An.

Kho tàng cây thuốc tự nhiên và tri thức bản địa truyền đời

Rừng tự nhiên Bình An hội tụ hàng loạt loài thảo dược quý hiếm cho đến các loại cây thuốc tồn tại hàng trăm năm như củ ráy rừng (củ bạc hà núi). Từ bao đời nay, đồng bào vùng cao đã tích lũy tri thức dân gian phong phú, biết cách kết hợp các loại thảo dược sẵn có để hỗ trợ điều trị những căn bệnh thông thường như cảm mạo, xương khớp, dạ dày hay dùng xông hơi giải độc.

Ảnh: Nhật Minh

Đặc biệt, đối với các loại dược liệu tự nhiên có độc tính nhóm B như củ ráy rừng, nhờ kinh nghiệm thu hái và kỹ thuật chế biến, sơ chế bài bản, hợp tác xã đã loại bỏ tạp chất để giữ lại nguồn dược tính cao nhất. Nguồn dược liệu thiên nhiên này không chỉ giúp thanh lọc cơ thể, kháng viêm hiệu quả mà còn hỗ trợ tích cực cho những người có độc tố, tế bào lạ hoặc các bệnh lý mạn tính.

Bảo tồn nguồn gien quý và nâng tầm giá trị thảo dược Việt

Trước nguy cơ nhiều loài cây thuốc rừng ngày càng khan hiếm, việc khai thác thảo dược thiên nhiên tại Bình An luôn gắn liền với trách nhiệm bảo tồn. Đối với những loài có thể nhân giống, bà con được hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc tự nhiên để mở rộng diện tích. Đối với những cây thuốc cổ thụ trăm năm tuổi bắt buộc phải thu hái tự nhiên, bà con không ngại băng rừng sâu hàng chục kilômét để tìm kiếm và khai thác một cách trân quý, chắt chiu.

Bên cạnh đó, việc chuyển đổi từ bán dược liệu thô sang chế biến sâu như cô đặc thành dạng cao hay phối ngũ thành các bài thuốc chuyên biệt đã giúp nâng cao đáng kể giá trị của thảo dược thiên nhiên. Điều này vừa giữ trọn vẹn hoạt chất chữa bệnh của cây thuốc, vừa tạo ra sinh kế bền vững, tăng thu nhập cho đồng bào thiểu số.

Ảnh: Nguyên Anh

Hành trình giữ gìn và phát triển dược liệu thiên nhiên tại Bình An là minh chứng cho sự hòa hợp giữa con người và đại ngàn là trân trọng món quà của thiên nhiên để mang lại sức khỏe an lành cho cộng đồng.