Cùng sống xanh số 157: Khi lá sen và tim sen biến thành trà hòa tan

Cây sen vốn vô cùng quen thuộc và được ứng dụng hầu như toàn bộ các bộ phận trong đời sống hàng ngày của người Việt. Thế nhưng, để nâng tầm nguồn nguyên liệu dân dã này thành những dòng sản phẩm trà hòa tan tiện lợi, có giá trị dược tính cao là cả một hành trình dài thử nghiệm đầy kiên trì của chị Đoàn Hồng Thắm ở thành phố Cần Thơ. Bằng việc kết hợp giữa tri thức bản địa và cơ sở nghiên cứu nghiêm túc, chị đã từng bước tìm ra lời giải khoa học cho cây sen quê nhà.

ảnh: Đoàn Linh

Khắt khe từ quy trình chọn lọc nguyên liệu bánh tẻ

Thay vì chỉ dừng lại ở phương pháp ướp hương truyền thống vốn chỉ lấy phần hương thơm bên ngoài, chị Thắm chọn đi theo con đường khai thác sâu các hoạt chất sinh học có sẵn trong từng bộ phận của sen. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hoạt chất alkaloid trong lá sen hỗ trợ giảm mỡ máu rất tốt, trong khi các chất tự nhiên trong tâm sen lại là giải pháp tuyệt vời giúp an thần, ngủ ngon.

Để tối ưu hóa những dược tính này, chị Thắm đặt ra những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe cho nguồn nguyên liệu đầu vào. Chị quyết định chọn lá sen bánh tẻ – loại lá vừa lớn lên, không quá non và không quá già. Theo nghiên cứu mà chị áp dụng, lá non thì chưa tích lũy đủ hoạt chất, còn lá già lại dễ bị đốm vàng, ký sinh trùng hoặc phân hủy diệp lục làm giảm nghiêm trọng chất lượng nguyên liệu. Vì lá bánh tẻ phụ thuộc nhiều vào mùa vụ và chỉ chiếm khoảng 30% trong một đầm sen, chị Thắm đã chủ động đặt mua trực tiếp từ nông dân theo yêu cầu chọn lọc kỹ lưỡng, sau đó đem sấy khô và chiết xuất thành cao đặc ngay trong mùa cao điểm (khoảng từ tháng 4 đến tháng 7) nhằm bảo quản hoạt chất tốt nhất cho việc sản xuất quanh năm.

ảnh: Đoàn Linh

Bản lĩnh phối hợp công thức và vượt rào cản thị trường

Không dừng lại ở việc chiết xuất đơn thuần, nỗ lực của chị Thắm còn thể hiện ở việc tỉ mẩn nghiên cứu các công thức phối hợp dược liệu theo nguyên lý "quân - thần - tá - sứ" để tăng hiệu quả và bảo vệ sức khỏe người dùng. Trong sản phẩm trà sen ổi, chị đã kết hợp lá sen bánh tẻ cùng đọt ổi non (chỉ lấy tối đa 5 lá tính từ đọt xuống để hạn chế vị chát của chất tannin gây săn se niêm mạc), bổ sung thêm cần tây hỗ trợ thải độc và nấm linh chi đỏ giúp quân bình cơ thể, tránh cảm giác cồn cào xót ruột hay mệt mỏi cho người uống. Đối với dòng trà Lạc Tiên Tâm Sen, chị phối hợp tâm sen đắng với lạc tiên ngọt thanh giúp điều hòa giấc ngủ một cách êm ái và tự nhiên.

Bước qua giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật, chị Thắm lại tiếp tục đối mặt với bài toán thị trường chung của các đơn vị khởi nghiệp: làm sao để sản phẩm tiếp cận được khách hàng khi nguồn lực marketing còn hạn chế. Nhận thức rõ hội chợ chỉ là sự kiện ngắn hạn, chị đã nhanh chóng đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử để người tiêu dùng dễ dàng tìm mua lại sau khi trải nghiệm. Đối với định hướng xuất khẩu, thay vì mạo hiểm tấn công ngay vào các thị trường lớn như Mỹ hay châu Âu, chị Thắm lựa chọn bước đi thận trọng hơn khi hướng tới các quốc gia châu Á – nơi có sự tương đồng lớn về văn hóa uống trà và Đông y. Sự kiên trì đi từ những đơn hàng tiểu ngạch nhỏ để thăm dò thị trường chính là nền móng vững chắc giúp những tách trà sen mang thương hiệu Việt tự tin vươn xa

ảnh: Đoàn Linh