Cùng sống xanh số 154: Khi công chức dành ngày nghỉ cuối tuần phát triển nấm mối đen bằng công nghệ IoT

Chinh phục loài nấm "khó tính" bằng công nghệ hiện đại

Xuất phát từ nền tảng công nghệ sinh học và nhận thấy nhu cầu ăn sạch ngày càng cao, chị Lê Thị Thanh Nhàn ở phường Bình Phước, thành phố Đồng Nai đã chọn nấm mối đen – một loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng và kinh tế vượt trội – để khởi nghiệp. Với quy mô ban đầu 20.000 phôi, chị nhanh chóng nhận ra thời tiết khắc nghiệt của địa phương chính là thách thức lớn nhất. Thân nấm từng có giai đoạn bị nhăn và ốm do hệ thống máy phun ẩm thông thường không đáp ứng đủ độ ẩm cho nhà trồng.

Cùng sống xanh số 154: Khi công chức dành ngày nghỉ cuối tuần - Ảnh 1. — Nấm mối đen được sơ chế, phân loại cẩn thận trước khi đưa đến các nhà hàng và thị trường tiêu thụ

Để giải quyết bài toán này, chị Nhàn đã chủ động cải tiến hệ thống béc phun mịn và tích hợp công nghệ IoT vào nhà trồng. Hệ thống tự động thu thập dữ liệu về nhiệt độ môi trường, độ ẩm không khí và nhiệt độ phôi, từ đó tự động điều hòa lượng không khí ổn định bất chấp sự chênh lệch thời tiết giữa ban ngày và ban đêm. Nhờ quản lý chặt chẽ bằng dữ liệu số, trang trại luôn giữ được môi trường tĩnh, vô trùng tốt, giúp tỷ lệ phôi nhiễm bệnh giảm xuống mức tối thiểu, chỉ từ 2% đến 3%.

Cùng sống xanh số 154: Khi công chức dành ngày nghỉ cuối tuần - Ảnh 2. — Nấm mối đen phát triển đồng đều trong nhà trồng nhờ hệ thống kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm bằng công nghệ IoT

Chiến lược chế biến sâu và tư duy kinh tế tuần hoàn

Không dừng lại ở việc bán nấm tươi với sản lượng ổn định khoảng 50kg mỗi ngày cho các nhà hàng tại TP.HCM, chị Nhàn đã sớm hoạch định một quy trình nghiêm ngặt từ khâu thu hái đến chế biến. Việc thu hoạch luôn được thực hiện chính xác vào lúc 2 đến 3 giờ sáng để đảm bảo nấm đạt quy cách dạng búp – thời điểm nấm có giá trị thương phẩm cao nhất và tránh làm suy kiệt dinh dưỡng của phôi.

Tầm nhìn dài hạn của mô hình này nằm ở chiến lược chế biến sâu để gia tăng giá trị và kéo dài tuổi thọ thương mại của sản phẩm. Trang trại hiện đang hướng tới sản xuất các dòng sản phẩm chay tiềm năng đang khan hiếm trên thị trường như bột nêm, pa-tê chay và nấm sấy giòn phối trộn gia vị. Đặc biệt, mô hình cam kết phát triển bền vững theo hướng kinh tế tuần hoàn: toàn bộ phế thải giá thể sau chu kỳ thu hoạch 6 tháng sẽ được xử lý bằng các biện pháp sinh học để tái sử dụng làm phân bón hữu cơ cao cấp cho cây trồng, hoàn toàn không phát thải ra môi trường.