Cùng tấm bằng đại học, vì sao người có trải nghiệm dễ tìm việc làm hơn?

Tích lũy kỹ năng nghề nghiệp từ trên ghế nhà trường

Học tập kiến thức trên giảng đường thường mang tính nền tảng nhưng chưa đủ giải quyết tình huống phát sinh trong công việc. Những sinh viên tích cực tham gia hoạt động ngoại khóa, thực tập từ sớm hoặc làm thêm công việc phù hợp sẽ tích lũy nhiều kỹ năng mềm như: giao tiếp, quản lý thời gian, làm việc nhóm… từ đó dễ tìm việc làm, nâng cao khả năng thích nghi ngay khi được tuyển dụng.

ẢNH: AN VY

Hoàng Thị Thu Hiền, sinh viên năm 4 Trường ĐH Sài Gòn, cho biết: "Từ năm 2 đại học, em đã làm trợ giảng cho một trung tâm dạy thêm để kiếm thêm thu nhập, cũng như áp dụng những kiến thức học được trên trường vào việc dạy học. Cũng nhờ công việc làm thêm giúp em học hỏi những kỹ năng khác như: quản lý lớp học, viết bài mẫu, trang trí bảng…".

Ông Đỗ Trần Bình Minh, Tổng giám đốc AI Education, chia sẻ: "Khi còn là sinh viên, tôi luôn quan sát, tò mò cách vận hành của một nhà hàng như thế nào để tối ưu hóa vận hành, cũng như học hỏi cách người quản lý xử lý tình huống khi khách hàng phàn nàn. Những kỹ năng chăm sóc khách hàng trong thời gian này đã giúp tôi rất nhiều trong công việc tại Tập đoàn ASML. Tôi nghĩ tâm thế là đi học việc chứ không phải đi làm thêm kiếm tiền sẽ tạo ra sự khác biệt, cực kỳ hữu ích cho công việc sau này nếu biết quan sát, học hỏi".

Thực tế cho thấy sinh viên chủ động tích lũy kinh nghiệm bằng việc làm thêm hoặc tập sự từ sớm sẽ giúp tăng cơ hội có việc làm tốt khi ra trường, nhất là trong những lĩnh vực đòi hỏi kinh nghiệm chuyên môn.

Phạm Ngọc Song Thư (25 tuổi, ngụ P.Phú Lâm, TP.HCM) cho biết: "Từ đầu năm 3, tôi đã chủ động thực tập tại tổ chức hành nghề luật sư để tích lũy kinh nghiệm và xác định theo lĩnh vực kinh doanh thương mại. Nhờ đó, khi nhận bằng tốt nghiệp vào năm 2025, tôi đã có 2 năm kinh nghiệm và thuận lợi tìm được công việc ưng ý tại một công ty luật với mức lương cao so với mặt bằng chung, chưa kể các khoản thù lao theo phần trăm vụ việc khi tham gia giải quyết thành".

Nguyễn Thị Ngọc Vy (23 tuổi) cho biết từ năm nhất học ngành ngôn ngữ của Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM đã tham gia các câu lạc bộ, đội nhóm để trau dồi kỹ năng mềm, củng cố kiến thức được học trên giảng đường. Nhờ vậy, trong thời gian chờ xét tốt nghiệp, Vy đã có công việc về biên tập, viết kịch bản cho một công ty trong lĩnh vực sáng tạo nội dung trên YouTube, với mức thu nhập khá.

Tìm việc làm: Chỉ học giỏi, ra trường cũng khá chật vật

Vẫn có những trường hợp khá chật vật khi tìm việc, dù tốt nghiệp đại học đạt loại giỏi trở lên, do… thiếu kinh nghiệm làm việc.

Ngô Thị Cẩm Tú (23 tuổi, ngụ P.An Phú Đông, TP.HCM) cho biết dù hoàn thành chương trình học cử nhân luật kinh tế sớm hơn các bạn cùng khóa và tốt nghiệp loại giỏi với số điểm GPA 3.33/4.0, nhưng không có nhiều kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp lý, vì tập trung cho việc học.

ẢNH: AN VY

"Khi ra trường, em đã rải CV nhiều nơi và được nhận vào một công ty luật, nhưng vì không có kinh nghiệm nên phải chấp nhận học việc, với mức hỗ trợ chỉ có 3 triệu đồng. Sau 3 tháng học việc, em được nhận làm nhân viên pháp lý, với mức lương không được cao và nghỉ việc tại đây sau khi làm thêm 3 tháng nữa, vì không phù hợp với định hướng của bản thân", Cẩm Tú chia sẻ và cho biết thêm hiện đang làm nhân viên pháp lý tại một văn phòng luật sư, đồng thời đi làm thêm công việc khác để trang trải cuộc sống. Tú dự định học lên thạc sĩ với định hướng làm giảng viên.

Nhận "quả ngọt" khi có kinh nghiệm làm việc từ sớm

Theo ông Đỗ Trần Bình Minh, để có việc làm tốt, phù hợp với bản thân, sinh viên nên bắt đầu quá trình chuẩn bị từ… năm nhất. Như thế, đến năm cuối, mỗi cá nhân đều đã kịp tích lũy 3 - 4 năm trải nghiệm tại các môi trường khác nhau.

Nói về ưu thế của sinh viên luật khi chủ động tích lũy kinh nghiệm từ sớm, thạc sĩ - luật sư Trần Thị Hàn Ni, Giám đốc Hãng Luật Railaw (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết: "Ngay từ năm nhất, sinh viên luật cần tích cực tham gia các hoạt động liên quan đến ngành học như: thực tập tại cơ quan tư pháp, văn phòng luật sư, doanh nghiệp… để tích lũy kinh nghiệm hành nghề. Những kiến thức hữu ích này sẽ giúp cử nhân luật mới ra trường gây ấn tượng tốt cho nhà tuyển dụng, tăng cơ hội có việc làm phù hợp với ngành học, thu nhập cao".

Lý giải vì sao nhiều người tốt nghiệp với tấm bằng loại giỏi hoặc xuất sắc nhưng vẫn khá chật vật trong việc tìm kiếm việc làm, bà Trần Thị Nga, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Help All 247 (TP.HCM), cho rằng tấm bằng đại học là điều kiện cần, nhưng chưa phải yếu tố quyết định. Điều doanh nghiệp quan tâm hơn là khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và cách ứng viên xử lý công việc thực tế.

"Cùng là ứng viên mới ra trường, nhưng những bạn có trải nghiệm đi làm thêm, thực tập, tham gia dự án hay hoạt động ngoại khóa thường thể hiện tốt hơn về kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian và tư duy giải quyết vấn đề", bà Trần Thị Nga nói.

Bà Nga cũng cho rằng học giỏi là một lợi thế, nhưng nếu thiếu trải nghiệm thực tế, ứng viên sẽ cần nhiều thời gian hơn để hòa nhập với môi trường làm việc. Nhà tuyển dụng thường ưu tiên những người có thể bắt nhịp công việc nhanh và có hình dung rõ hơn về môi trường doanh nghiệp.