Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đã kết thúc và các hãng truyền thông lớn đã gọi tên bên chiến thắng ở Hạ viện lẫn Thượng viện là đảng Dân chủ. Theo AP, đảng Dân chủ đã kiểm soát được 54/100 ghế tại Thượng viện và 228/435 ghế Hạ viện. Kết quả chính thức sẽ được các tiểu bang công bố sau khi hoàn tất việc kiểm phiếu.
Công nhân lau dọn trước Tòa nhà quốc hội Mỹ (Điện Capitol) ở Washington D.C ngày 2.11
ẢNH: AP
Dự kiến, các thành viên mới của Thượng viện và Hạ viện nhậm chức vào trưa ngày 3.1.2027, theo Tu chính án số 20. Quốc hội có quyền chọn ngày khác, do ngày 3.1.2027 rơi vào chủ nhật.
Nhiệm kỳ của Thượng viện kéo dài 6 năm. Nhiệm kỳ của hạ nghị sĩ kéo dài 2 năm. Hạ viện khóa mới sẽ bầu ra chủ tịch và lễ tuyên thệ nhậm chức của các thành viên sẽ diễn ra sau đó.
Nếu được đề cử và được bầu chọn, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries sẽ trở thành Chủ tịch Hạ viện da màu đầu tiên trong lịch sử.
Việc đảng Cộng hòa đánh mất quyền kiểm soát quốc hội được dự báo sẽ gây nhiều khó khăn cho đảng này và chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự sắp tới.
Về lập pháp
Sau khi quốc hội khóa mới bắt đầu, đảng Dân chủ sẽ có khả năng ngăn chặn các dự luật do đảng Cộng hòa thúc đẩy. Họ cũng đã vạch ra kế hoạch cho 100 giờ đầu tiên nắm quyền kiểm soát Hạ viện - chiến lược mà tờ The New York Times mô tả là "cuộc chạy đua lập pháp gây chấn động".
Theo nhiều nguồn tin, kế hoạch này bao gồm việc trình các dự luật nhằm dỡ bỏ thuế quan, chấm dứt cuộc chiến tại Iran và cắt giảm chi phí bảo hiểm y tế.
Tuy nhiên, đảng Dân chủ vẫn không đủ quyền lực để biến các dự luật này thành luật, vì 2 lý do.
Thứ nhất, để một dự luật được thông qua tại Thượng viện, cần có sự đồng thuận của 60 thượng nghị sĩ mới có thể đưa ra bỏ phiếu. Ngay cả khi đảng Dân chủ giành được đa số ghế trong tổng số 100 ghế tại Thượng viện, họ gần như chắc chắn sẽ không đạt tới con số 60.
Tuy nhiên, quy chế điều chỉnh ngân sách là một ngoại lệ giúp họ có thể thông qua các vấn đề liên quan ngân sách, chi tiêu chính phủ và thuế với chỉ hơn 50 phiếu.
Thứ hai, ông Trump có quyền phủ quyết bất kỳ dự luật nào, trừ khi dự luật đó nhận được sự ủng hộ của 2/3 số nghị sĩ tại cả hai viện. Nhà lãnh đạo đã tuyên bố sẽ làm việc với đảng Dân chủ nhưng cũng cảnh báo sẽ phủ quyết các dự luật mà ông cho là "điên rồ".
Nhiều bang Cộng hòa truyền thống bị 'nhuộm xanh' trong bầu cử giữa kỳ Mỹ
Điều tra và luận tội
Việc giành quyền kiểm soát Hạ viện mang lại cho đảng Dân chủ những quyền hạn điều tra sâu rộng, bao gồm thẩm quyền ban hành trát đòi tài liệu và nhân chứng.
Họ đã bày tỏ ý định mở các cuộc điều tra tại quốc hội nhắm vào ông Trump, cũng như xem xét mối liên hệ giữa các lợi ích kinh doanh của gia đình ông với quyền lực tổng thống mà ông nắm giữ. Các quan chức và đồng minh của ông Trump cũng có thể trở thành đối tượng bị điều tra, theo đài ABC.
Một số thành viên đảng Dân chủ muốn luận tội ông Trump lần thứ ba, nhưng nội bộ đảng vẫn còn chia rẽ về vấn đề này.
Ông Trump từng 2 lần bị Hạ viện (do đảng Dân chủ kiểm soát) luận tội trong nhiệm kỳ đầu tiên nhưng cả 2 lần đều bị Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát bác bỏ. Để kết tội và phế truất tổng thống, cần phải có sự đồng thuận của 2/3 số thượng nghị sĩ tại Thượng viện.
Giai đoạn vịt què
Từ nay đến ngày 3.1.2027, lưỡng viện Mỹ vẫn làm việc. Giai đoạn này được gọi là "kỳ họp vịt què". Các nghị sĩ đương nhiệm, gồm những người sắp mãn nhiệm, vẫn tiếp tục biểu quyết thông qua các dự luật còn tồn đọng.
Ưu tiên được cho là thông qua các dự luật ngân sách chính phủ mới trước ngày 11.12, khi các khoản chi hiện tại hết hạn. Nếu quá thời hạn này mà dự luật ngân sách mới chưa được thông qua, chính phủ Mỹ sẽ rơi vào cảnh phải đóng cửa ngay thời điểm cuối năm.
Thượng viện do phe Cộng hòa kiểm soát được dự đoán cũng sẽ tăng tốc phê chuẩn danh sách các thẩm phán liên bang và các chức vụ hành pháp còn trống do Tổng thống Trump đề cử trước khi khóa mới khai mạc.
"Một trong những lý do chúng tôi muốn làm mọi thứ có thể để giành lại Thượng viện là không để ông Trump bổ nhiệm những thẩm phán tồi tệ như vậy - những thẩm phán ủng hộ MAGA (phong trào Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại của ông Trump) - vào Tòa án Tối cao và các tòa án cấp dưới", lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói với NBC News vào tháng 9.
Bình luận (0)