Diễn viên và thử thách hóa thân thành nhân vật có thật

Không cần giống tuyệt đối nguyên mẫu

Mỗi vai diễn không còn đơn thuần là sự hóa thân, mà trở thành phép thử về năng lực nghiên cứu, khả năng tiết chế cái tôi sáng tạo và ý thức trách nhiệm của người nghệ sĩ.

Theo chia sẻ của đạo diễn - biên kịch Trần Duy Linh của phim truyền hình Kế hoạch CM12, những nhân vật được tái hiện trên màn ảnh nhỏ đều lấy từ nguyên mẫu đời thật, như bộ trưởng Phạm Chiến là nguyên mẫu của Bộ trưởng Phạm Hùng; thứ trưởng Cao Minh Chánh là từ nguyên mẫu Thứ trưởng Cao Đăng Chiếm; nhân vật Lê Quốc Toán là nguyên mẫu nhân vật phản động Lê Quốc Túy hay Mai Văn Nghị là từ nguyên mẫu nhân vật phản động Mai Văn Hạnh… 

Anh cho biết tiêu chí chọn diễn viên là tính cách, thần thái phải phù hợp với nhân vật kết hợp cùng khả năng diễn xuất và ngoại hình. "Và để đảm bảo tính chân thật khi đóng những nhân vật có thật nói trên, chúng tôi yêu cầu diễn viên cần tìm những tư liệu về nhân vật đó để nghiên cứu thêm, sau đó cùng bàn bạc với đạo diễn và biên kịch để xác định được nhân vật trên phim sẽ giống và khác gì với ngoài đời thật và lý do tại sao bộ phim lại chọn cách kể đó, thông điệp muốn chuyển tải là gì. Vì đây là phim truyện chứ không phải phim tài liệu, nên nhân vật không thể giống 100% đời thật", đạo diễn Trần Duy Linh nói.

Ảnh: ĐPCC

Được biết các diễn viên như Huy Khánh (vai Lê Quốc Toán) hay Dương Hoàng Anh (vai Mai Văn Hạnh) ngoài việc tham khảo tác phẩm CM12 - Phía sau kế hoạch phản gián của Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Khắc Đức thì phải tham quan khu bảo tàng CM12 ở Hòn Đá Bạc (Cà Mau), cũng như xem các sách báo, phim tài liệu, ghi âm phỏng vấn khi ê kíp có buổi gặp gỡ với các "nguyên mẫu" để hình dung về cử chỉ, thần thái, thói quen, cách nói chuyện, cách sinh hoạt… của họ.

Diễn viên Huy Khánh chia sẻ: "Khi được mời vào vai nhân vật có thật Lê Quốc Túy, một nhân vật phản động, tôi được tiếp cận những tư liệu về người này do Bộ Công an cung cấp. Song song đó, tôi cũng được tiếp cận, nghe kể lại những câu chuyện về nhân vật của mình nên cũng rất yên tâm để diễn. Bản thân tôi giảm cân một chút, cắt tóc ngắn và để râu cho ngầu. Từng câu thoại đã được bên Bộ Công an duyệt nên không được sai, phải thu tiếng trực tuyến, học thoại rất nhiều nên khá căng thẳng".

Đạo diễn Trần Ka My (phim Tận hiến, dựa trên cuộc đời một nhà tình báo có thật) cũng cho rằng với diễn viên đóng vai "người thật", ông không đặt nặng chuyện phải giống tuyệt đối nguyên mẫu mà "cái tôi cất công tìm là thần thái và nội lực bên trong phù hợp với nhân vật".

Biến "nguyên liệu" có thật thành cảm xúc trên màn ảnh

Ảnh: ĐPCC

Diễn viên Hứa Vĩ Văn chia sẻ khi hóa thân vào nhà tình báo Nguyễn Thành (Tận hiến): "Khi nhận vai, ngoài việc nghiên cứu kịch bản, tôi còn cố gắng tìm hiểu thêm về bối cảnh lịch sử, tinh thần của những người làm công tác tình báo và hành trình của nhân vật nguyên mẫu. Điều tôi quan tâm nhất không phải là bắt chước một con người giống y hệt với nguyên mẫu mà là hiểu được họ đã suy nghĩ, lựa chọn và hy sinh như thế nào trong hoàn cảnh ấy. Và người diễn viên không chỉ tái hiện câu chuyện, mà còn phải truyền được tinh thần của nhân vật đến khán giả. Đó mới là điều quan trọng nhất".

Hứa Vĩ Văn cũng nói thêm rằng có những nhân vật hoàn toàn hư cấu, nhưng nhờ tài năng của diễn viên mà lại trở thành biểu tượng trong lòng khán giả. Ngược lại, cũng có những nhân vật nguyên mẫu có rất nhiều tư liệu nhưng chưa chắc diễn viên đã vượt qua được cái bóng của chính nhân vật ngoài đời. Nên việc một vai diễn thành công hay không phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: kịch bản, đạo diễn, ê kíp sản xuất và đặc biệt là cách người diễn viên tiếp cận nhân vật. Có tư liệu, thông tin, nguyên mẫu từ đời thật chỉ là một lợi thế ban đầu. Điều quyết định vẫn là khả năng biến những "nguyên liệu" có thật đó thành cảm xúc thật trên màn ảnh.

Ảnh: Diễn viên Thanh Hương cung cấp

Diễn viên Thanh Hương khi đóng vai huấn luyện viên Nguyễn Thị Nhung trong phim điện ảnh Viên đạn cuối cùng đã phải cắt tóc tém để vào vai "người đàn bà thép" của bộ môn bắn súng. Thanh Hương cho biết: "Có rất nhiều áp lực khi vào vai một nhân vật có thật. Sau khi nghiên cứu kịch bản, tìm hiểu thêm thông tin, tư liệu về chị Nhung, tôi đã xin phép đạo diễn và cả chị ấy để cho tôi được diễn theo cảm nhận riêng về nhân vật, để truyền tải được thần thái, sự cá tính, cảm xúc của "người đàn bà thép" này".