Đổi mới chương trình văn hóa cho học sinh học nghề

Quyết định 2156/QĐ-BGDĐT do Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân ký ban hành ngày 24.7.2026 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Quyết định này chính thức thành lập 10 tổ chuyên môn xây dựng kiến thức chương trình THPT trong chương trình giáo dục trung học nghề đối với 10 môn học gồm toán, ngữ văn, tiếng Anh, tin học, lịch sử, vật lý, công nghệ, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, và giáo dục thể chất. 

70% kiến thức cốt lõi và 30% kiến thức ứng dụng nghề nghiệp

Hiện tại, việc giảng dạy văn hóa theo Thông tư 12/2022/TT-BGDĐT vốn được thiết kế cho mục tiêu hoàn thành chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT với định hướng chung cho mọi đối tượng. Trong khi đó, chương trình mới được "may đo" để phục vụ trực tiếp mục tiêu đào tạo nghề, vừa hoàn thiện học vấn phổ thông, vừa tạo nền tảng vững chắc để học sinh tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các trình độ cao hơn.

Điểm mới mang tính đột phá của chương trình là cấu trúc phân bổ dung lượng học tập. Chương trình không làm mới hoàn toàn mà tinh giản các nội dung quá hàn lâm từ Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, chỉ giữ lại các yêu cầu cần đạt ở mức biết, hiểu và vận dụng. Mỗi môn học được chia làm 2 phần rõ rệt với 70% kiến thức cốt lõi và 30% kiến thức ứng dụng nghề nghiệp theo từng nhóm ngành. 

Chẳng hạn như ở môn tiếng Anh có tổng thời lượng 210 giờ, chương trình gồm 140 giờ kiến thức cốt lõi và 70 giờ ứng dụng nghề nghiệp, thí điểm trực tiếp trên hai nhóm ngành STEM và nhà hàng - khách sạn.

Ngoài ra, Bộ GD-ĐT không trao vai trò chủ trì cho các viện nghiên cứu hay trường sư phạm thuần lý thuyết, mà giao trực tiếp cho một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp làm tổ trưởng. Cụ thể, Trường cao đẳng FPT Polytechnic chủ trì môn công nghệ; Trường cao đẳng Quốc tế TP.HCM chủ trì môn ngữ văn; Trường cao đẳng Viễn Đông phụ trách môn tiếng Anh; Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đảm nhận môn tin học; Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi phụ trách môn toán và môn giáo dục thể chất; Trường cao đẳng Kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn chủ trì môn lịch sử; Trường cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang phụ trách môn vật lý; Trường cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội chủ trì môn giáo dục kinh tế và pháp luật; và Trường cao đẳng Công nghiệp và Xây dựng chủ trì môn địa lý.

ẢNH: THƯƠNG NGUYÊN

Bên cạnh các trường cao đẳng, thành phần các tổ chuyên môn còn có sự tham gia của chuyên viên Vụ Giáo dục phổ thông, Cục Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên và đặc biệt là các chuyên gia từng trực tiếp biên soạn Chương trình GDPT 2018. Sự kết hợp này mang lại sự cân bằng khi các chuyên gia GDPT giúp đảm bảo chuẩn mực học thuật, còn các trường cao đẳng đóng góp kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình đào tạo và sự thấu hiểu nhu cầu doanh nghiệp.

Giải tỏa áp lực, tăng sức hấp dẫn cho hệ học nghề

Ở góc độ đơn vị trực tiếp tham gia xây dựng chương trình, cô Phan Thị Lệ Thu, Phó hiệu trưởng thường trực nhà trường, khẳng định việc tinh giản chương trình chính là "chìa khóa" giúp giải tỏa áp lực cho học sinh hệ trung học nghề. Khi bài học văn hóa được lồng ghép sát với chuyên môn, học sinh không còn học đối phó mà sẽ hiểu rõ mục đích của từng môn học.

"Về lâu dài, sự điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ gia tăng sức hấp dẫn cho hệ trung học nghề, giúp phụ huynh và học sinh yên tâm lựa chọn con đường học nghề sớm mà vẫn hoàn thành chương trình văn hóa THPT và giữ nguyên cơ hội học liên thông. Đồng thời, chương trình mới góp phần đào tạo nguồn nhân lực bám sát nhu cầu thị trường lao động và mở ra bước chuyển quan trọng trong việc tăng tính tự chủ cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp", đại diện Trường cao đẳng Viễn Đông chia sẻ.