Bỏ một cuốn sổ nếu thông tin trong đó đã có trên hệ thống điện tử. Bỏ việc yêu cầu giáo viên ghi chép trùng lặp nếu dữ liệu đã được cập nhật một lần và có thể dùng cho nhiều mục đích. Bỏ cách kiểm tra "bài cũ" đầu tiết nếu có thể đánh giá việc học bằng những hình thức tự nhiên, hiệu quả hơn. Bỏ bớt những cuộc thi, phong trào nặng tính hình thức để trả lại thời gian cho dạy và học. Đó là làm ít những việc không cần thiết để làm tốt hơn những việc thực sự cần thiết.
Những định hướng gần đây của ngành giáo dục đã cho thấy tinh thần ấy. Bộ GD-ĐT đặt mục tiêu xóa bỏ hồ sơ, sổ sách giấy, chuyển sang quản lý và đo lường trên dữ liệu; đồng thời định hướng cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào. Đây là những thay đổi tưởng như thuộc về hành chính, nhưng nếu thực hiện thực chất, tác động của chúng có thể đi rất xa.
Đổi mới trong giáo dục có thể bắt đầu từ một trường học, một địa phương, một hiệu trưởng hay một giáo viên
ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH
Một nền giáo dục lớn không nhất thiết phải chờ tất cả mọi thứ được quyết định từ trên xuống. Đổi mới cũng có thể bắt đầu từ một trường học, một địa phương, một hiệu trưởng hay một giáo viên.
Địa phương có thể trở thành những "phòng thí nghiệm" của đổi mới giáo dục. Một mô hình được thử nghiệm ở quy mô nhỏ, nếu có kết quả tốt, có thể được chia sẻ, đánh giá và nhân rộng.
Câu chuyện tổ chức khai giảng rồi mới học (mà Đà Nẵng là địa phương tiên phong trước đây), những mô hình thư viện và cho mượn sách giáo khoa dùng chung từ năm nay, việc số hóa hồ sơ, những cách làm mới trong tổ chức dạy học hay ứng dụng công nghệ đều có thể bắt đầu từ những sáng kiến như vậy.
Tương tự, kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đang được chuẩn bị theo lộ trình thận trọng. Bộ GD-ĐT cho biết dự kiến từ năm 2027 sẽ thí điểm thi trên máy tính tại những nơi đủ điều kiện (TP.HCM là địa phương đã có kế hoạch tiên phong), đồng thời vẫn duy trì thi trên giấy ở những nơi chưa đáp ứng điều kiện.
T.Ư tạo hành lang; địa phương tạo đột phá. Một nơi dám thử có thể mở đường cho nhiều nơi cùng làm. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh giáo dục đang bước sâu vào chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).
Học sinh chính thức bước vào năm học mới 2026-2027
ảnh: Nhật Thịnh
Những đột phá như vậy thường xuất hiện từ vai trò cá nhân và địa phương. Do đó, rất cần đến những người lãnh đạo có tư duy đổi mới từ địa phương.
Tất nhiên, đổi mới giáo dục không đồng nghĩa với thay đổi bằng mọi giá. Một quyết định mới cần có căn cứ, được thử nghiệm, đánh giá tác động và đặc biệt phải bảo đảm quyền lợi của học sinh. Chính việc Bộ GD-ĐT lựa chọn lộ trình thận trọng với thi trên máy tính là một ví dụ về việc dám đổi mới nhưng không nóng vội; dám thử nghiệm nhưng phải có đánh giá. Đó cũng có thể là cách tiếp cận phù hợp với các địa phương và nhà trường: không nhất thiết phải chờ một cuộc cải cách lớn mới bắt đầu đổi mới.
Bình luận (0)