'Đội quân robot' đóng vai trò gì trong cuộc cách mạng tác chiến của Ukraine?

Tại xưởng kỹ thuật nằm gần tiền tuyến ở đông bắc Ukraine, các thợ máy quân giới đang chuẩn bị robot cho nhiệm vụ chiến đấu.

Những phương tiện mặt đất không người lái (UGV) này có biệt danh là “Hyena” (Linh cẩu). Chúng sẽ di chuyển về phía phòng tuyến của Nga, mang theo khoảng 18 kg thuốc nổ để tấn công hầm trú ẩn hoặc ngăn chặn đà tiến công của đối phương.

Những xưởng kỹ thuật như thế này, do quân đoàn số 3 của Ukraine vận hành, đã mọc lên dọc theo chiến tuyến dài khoảng 1.200 km. Tại đây, các loại robot thử nghiệm đang được phát triển.

Đây là nỗ lực của quân đội Ukraine - lực lượng đang chịu áp lực về quân số - nhằm tìm kiếm lợi thế công nghệ để đối phó với các đợt tấn công bộ binh dồn dập của Nga trong năm thứ năm của cuộc chiến.

Và các thiết bị không người lái mặt đất là một thành phần mới quan trọng trong chiến lược tác chiến thông minh hơn của Ukraine.

Chuẩn tướng Andrii Biletskyi là người chỉ huy quân đoàn số 3. Ông mô tả việc thay thế bộ binh bằng các UGV là “cuộc cách mạng” tiếp theo trong tác chiến: “Phương Tây đã bỏ lỡ cuộc cách mạng về thiết bị bay không người lái (UAV) trên nhiều phương diện. Nếu thực sự muốn không chỉ bắt kịp thời đại mà còn vươn lên dẫn trước đôi chút, phương Tây cần phải tính đến cuộc cách mạng tiếp theo”.

Quân đoàn số 3 có kế hoạch thay thế khoảng một phần ba lực lượng tại tiền tuyến bằng các UGV vào cuối năm nay.

Bên trong một trung tâm chỉ huy ở vùng Kharkiv, những người điều khiển thiết bị không người lái mặt đất đang hiện thực hóa tầm nhìn của ông Biletskyi.

ẢNH: REUTERS

Phó chỉ huy trưởng với biệt danh “Bar” cũng chỉ ra những hạn chế của các UGV: “Chúng gặp khó khăn khi đối mặt với các chướng ngại vật vật lý và không thể càn quét hay chiếm giữ tòa nhà hoặc chiến hào hiệu quả như một tiểu đội bộ binh. Chúng cũng chưa được sản xuất với quy mô đủ lớn để có thể triển khai theo bầy đàn như các thiết bị bay không người lái”.

Tuy nhiên, chúng đang giúp con người tránh khỏi việc phải thực hiện nhiều nhiệm vụ nguy hiểm.

“Chúng không cần thức ăn, nước uống hay những khúc gỗ để dựng nơi trú ẩn như những người lính. Về cơ bản, chúng ta không cần phải bận tâm hay thương cảm cho chúng. Đó chỉ là những khối sắt thép được phái đi thực hiện công việc mà trước đây ta từng phải cử binh lính đảm nhiệm”.

Cựu nhân viên pha chế này nói thêm rằng nhiều người bạn của ông có lẽ vẫn còn sống nếu những robot này xuất hiện sớm hơn trong cuộc chiến.

Tại các khu vực tiền tuyến, các robot mặt đất hiện thường xuyên di chuyển qua lại giữa các thành phố đang bị bao vây để vận chuyển khẩu phần ăn, đạn dược hoặc sơ tán binh sĩ bị thương.

Bộ Quốc phòng Ukraine vào tháng 6 cho biết rằng, tính đến thời điểm hiện tại trong năm 2026, các phương tiện mặt đất không người lái đã thực hiện hơn 50.000 nhiệm vụ hậu cần và sơ tán.

Theo ông Biletskyi, người vừa được thăng chức tháng trước để chỉ huy công tác phòng thủ tại vùng Donetsk, đây là một bước tiến nữa hướng tới quá trình tự động hóa trong chiến tranh, giúp giải phóng con người để họ có thể đưa ra những “quyết định mang tính đổi mới”.

Ông nói “chiến tranh là một hoạt động sáng tạo; đó là một môn nghệ thuật”, rồi bổ sung rằng “nếu không, người chỉ huy sẽ chẳng còn xứng danh là chỉ huy nữa - mà chỉ là một kẻ đồ tể”.