Đồng bộ dữ liệu đất đai: Người dân hưởng lợi

Tiết kiệm thời gian, công sức cho người dân

Theo thông tin từ Văn phòng đăng ký đất đai TP.HCM, đến nay TP đã làm giàu, làm sạch trên 3,8 triệu hồ sơ đất đai, xác thực hơn 4,9 triệu bản ghi thông tin dân cư, đồng bộ 100% dữ liệu lên Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia. Hiện công tác chuyển đổi số và làm giàu dữ liệu địa chính đã bước đầu hình thành hệ thống dữ liệu địa chính thống nhất, góp phần quan trọng cho công tác công khai, minh bạch, cải cách hành chính.

Lãnh đạo Văn phòng đăng ký đất đai TP.HCM khẳng định, việc làm giàu, làm sạch CSDL đất đai sẽ tạo lập hệ thống dữ liệu đồng bộ, thống nhất, giúp minh bạch, hiệu quả cho quản lý nhà nước về đất đai; đồng thời nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp (DN), giúp giải quyết thủ tục nhanh chóng, chính xác, giảm hồ sơ dạng giấy.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản (BĐS) TP.HCM, đánh giá, Chính phủ đã ban hành nghị định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, CSDL về nhà ở và thị trường BĐS, có hiệu lực từ ngày 1.3 tới đây. Đây là nghị định quan trọng nhằm cụ thể hóa luật Kinh doanh BĐS, đồng thời tạo nền tảng dữ liệu cho công tác quản lý và minh bạch hóa thị trường. Đáng chú ý, mỗi căn nhà, mỗi mảnh đất đều sẽ được gắn mã định danh điện tử duy nhất. Để làm được điều này phải có đầy đủ CSDL quốc gia về đất đai, với hơn 50 triệu thửa đất trên cả nước.

Mã số định danh từng thửa đất gắn với mã số định danh cá nhân là bước đầu số hóa dữ liệu đất đai dùng cho nhiều mục đích. Theo đó, nhà nước sẽ quản lý được một người sở hữu bao nhiêu nhà đất, đã từng có nhà hay chưa, tính thuế, lệ phí, áp dụng các chính sách ưu đãi về nhà ở xã hội... Hay tới đây thế chấp, xóa thế chấp không cần ghi trên sổ hồng, thậm chí có thể bỏ công chứng vì đã có mã số định danh, như vậy tiết kiệm thời gian, tiền của cho người dân và tài nguyên quốc gia.

Hạn chế đầu cơ, thổi giá, tạo sóng ảo

Việc TP.HCM đã hoàn thành việc cập nhật CSDL đất đai lên CSDL quốc gia, theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Savista, trước hết lợi ích lớn nhất thuộc về người dân và DN. Khi dữ liệu đất đai được số hóa và liên thông, các thủ tục như chuyển nhượng, thế chấp, đăng ký biến động… sẽ được rút ngắn đáng kể. Người dân không còn phải đi lại nhiều lần, không phải nộp lại những giấy tờ đã có trong hệ thống. Nói cách khác, chuyển đổi số nếu làm đúng sẽ giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí. Kế đến, hiệu quả quản lý nhà nước được nâng lên rõ rệt. Việc đồng bộ dữ liệu mang lại nhiều thay đổi căn bản như chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, mỗi nơi một kiểu; giảm sai sót, chồng chéo trong quản lý đất đai. Dữ liệu được thống nhất về một mối sẽ giúp các cơ quan tài nguyên - môi trường, thuế, công chứng, ngân hàng phối hợp chặt chẽ hơn, giảm chồng chéo, giảm sai sót. Khi thông tin được số hóa, công khai, "khoảng mờ" trong giải quyết hồ sơ giảm đi, góp phần hạn chế tiêu cực, nhũng nhiễu.

Đặc biệt việc này còn tác động tích cực đến thị trường BĐS. Khi thông tin pháp lý đất đai được minh bạch, rủi ro pháp lý trong giao dịch mua bán, chuyển nhượng sẽ giảm rõ rệt, hạn chế đầu cơ dựa trên tin đồn. Tình trạng thổi giá, tạo sóng dựa trên thông tin mập mờ về quy hoạch sẽ bị thu hẹp. Thủ tục nhanh, rõ ràng giúp giảm chi phí thời gian và chi phí "không chính thức". Nhà đầu tư, ngân hàng và người mua có thể đánh giá giá trị tài sản nhanh hơn, chính xác hơn, qua đó tăng tính thanh khoản cho thị trường. Về dài hạn, đây còn là nền tảng quan trọng để chuẩn hóa công tác định giá đất, quản lý thuế đất đai hiệu quả hơn và từng bước hình thành một thị trường BĐS minh bạch, ổn định và phát triển bền vững.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Tiến Dũng cũng lưu ý, đáng lo ngại nhất là chất lượng dữ liệu đầu vào. Nếu quá trình số hóa ban đầu chưa chuẩn như: sai diện tích, sai ranh giới, sai mục đích sử dụng hay sai tên chủ sử dụng đất, việc này khiến người dân dù cầm hồ sơ giấy đúng trong tay vẫn có thể bị "kẹt" thủ tục. Thậm chí, việc chỉnh sửa dữ liệu số đôi khi còn mất thời gian hơn hồ sơ giấy vì phải qua nhiều cấp xác nhận. Bên cạnh đó, không phải người dân nào cũng sẵn sàng với môi trường số. Người cao tuổi, người dân ở khu vực nông thôn, vùng ven đô sẽ gặp khó khăn nếu thiếu hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp. Chuyển đổi số sẽ không trọn vẹn nếu bỏ lại một bộ phận người dân phía sau. Ngoài ra, rủi ro về bảo mật và lạm dụng dữ liệu cũng là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm khi dữ liệu đất đai được tập trung và số hóa toàn diện.

"Đồng bộ dữ liệu đất đai là một bước đi rất đúng và rất cần thiết. Nhưng thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ, mà nằm ở chất lượng dữ liệu đầu vào, năng lực thực thi của bộ máy và cơ chế hỗ trợ người dân trong giai đoạn chuyển tiếp", ông Dũng nhấn mạnh.