Gặp xe chở hàng siêu trường siêu trọng, ô tô con phải làm gì mới đúng luật?

Trên các tuyến quốc lộ, đường vành đai hoặc cung đường kết nối cảng biển, khu công nghiệp, tài xế thường hay bắt gặp xe đầu kéo chở thiết bị kích thước lớn, máy móc công nghiệp hoặc xe bồn, xe tải có biểu trưng cảnh báo hàng nguy hiểm.

Do kích thước, khối lượng lớn hoặc đặc tính hàng hóa chuyên chở, những phương tiện này thường di chuyển chậm, chiếm nhiều không gian mặt đường và dễ hạn chế tầm nhìn của xe phía sau. Nhiều tài xế vì nóng vội thường bám sát rồi tìm cách vượt ngay khi có khoảng trống, dẫn đến không ít vụ tai nạn đáng tiếc. Thực tế, pháp luật hiện hành đã có quy định khá rõ về cách người điều khiển phương tiện phải xử lý trong những tình huống tương tự.

Gặp xe chở hàng siêu trường, siêu trọng phải giảm tốc

Khoản 3, điều 12 luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, người điều khiển phương tiện phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn trong một số trường hợp. Trong đó, điểm k nêu rõ tình huống khi gặp xe vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng, hàng hóa nguy hiểm.

Như vậy, việc giảm tốc khi gặp các loại phương tiện trên không đơn thuần là kinh nghiệm lái xe. Tùy điều kiện giao thông thực tế, người điều khiển thậm chí còn phải dừng xe, bởi nếu tiếp tục di chuyển có thể gây mất an toàn.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng quy định, hàng siêu trường, siêu trọng là loại hàng không thể chia nhỏ, tháo rời, khi vận chuyển khiến phương tiện hoặc tổ hợp phương tiện vượt giới hạn cho phép về kích thước hoặc khối lượng. Xe vận chuyển phải có giấy phép lưu hành, chạy theo tốc độ quy định trong giấy phép, có báo hiệu về kích thước hàng và trong trường hợp cần thiết phải có người, phương tiện hỗ trợ, cảnh báo.

ẢNH: AI

Quy định chuyên ngành hiện hành xác định hàng siêu trường khi sau khi xếp lên xe hoặc tổ hợp xe làm chiều dài vượt 20 mét, chiều rộng vượt 2,5 mét hoặc chiều cao vượt 4,2 mét; riêng xe chở container là trên 4,35 mét. Hàng siêu trọng là trường hợp khiến khối lượng toàn bộ của xe hoặc tổ hợp xe, kể cả hàng hóa, vượt 48 tấn.

Với xe vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, pháp luật yêu cầu phương tiện phải có biểu trưng nhận diện, đèn và tín hiệu cảnh báo. Biểu trưng hàng nguy hiểm được bố trí ở hai bên, phía trước và phía sau để người tham gia giao thông dễ nhận biết.

Khi chạy phía sau những phương tiện này, ngoài việc giảm tốc theo quy định, tài xế ô tô con nên chủ động giữ khoảng cách lớn hơn để có tầm quan sát và không gian xử lý. Pháp luật không quy định một khoảng cách riêng chỉ dành cho trường hợp chạy sau xe chở hàng siêu trường hay hàng nguy hiểm; người lái vẫn phải tuân thủ quy định chung về khoảng cách an toàn và điều chỉnh tốc độ phù hợp với điều kiện thực tế.

Trường hợp gặp xe đi ngược chiều trên đoạn đường không có dải phân cách riêng hai chiều, luật quy định hai phương tiện phải giảm tốc và đi về bên phải theo chiều đi của mình. Với tổ hợp xe kích thước lớn, tài xế ô tô con càng không nên cố lách qua khoảng trống hẹp mà cần chủ động giảm tốc, thậm chí dừng lại chờ nếu không bảo đảm an toàn.

Có được vượt xe chở hàng siêu trường, siêu trọng?

Xe vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng hoặc hàng nguy hiểm không mặc nhiên là xe được quyền ưu tiên. Vì vậy, không có quy định buộc ô tô con cứ gặp những phương tiện này là phải lập tức tấp vào lề nhường đường như đối với xe chữa cháy, cứu thương đang làm nhiệm vụ.

Tuy nhiên, tài xế cần phân biệt trường hợp đoàn xe có xe CSGT dẫn đường. Theo điều 27, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đoàn xe có xe CSGT dẫn đường thuộc nhóm xe ưu tiên. Khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người tham gia giao thông phải giảm tốc, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường và không được gây cản trở. Trong điều kiện thông thường, pháp luật cũng không cấm tuyệt đối việc vượt xe đang vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng hoặc hàng nguy hiểm.

Theo điều 14, trên đường mỗi chiều chỉ có một làn dành cho xe cơ giới, xe phía sau chỉ được vượt khi phía trước không có chướng ngại vật, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn định vượt và xe chạy trước đã có tín hiệu, tạo điều kiện cho vượt. Người lái đồng thời phải tuân thủ các vị trí, trường hợp không được vượt như đường cong hoặc đỉnh dốc hạn chế tầm nhìn, cầu hẹp một làn, nơi giao nhau, đường ngang đường sắt hay khi điều kiện thời tiết, mặt đường không bảo đảm an toàn.

ẢNH: AI

Trên đường có từ hai làn xe cơ giới cùng chiều trở lên, việc di chuyển lên trước phải tuân thủ quy tắc sử dụng làn đường. Khi chuyển làn, tài xế phải báo hiệu, quan sát và bảo đảm khoảng cách an toàn với phương tiện phía trước, phía sau và hai bên.

Dù đủ điều kiện để vượt, người lái vẫn nên cân nhắc kỹ. Một tổ hợp chở hàng dài hàng chục mét cần quãng đường vượt lớn hơn đáng kể so với ô tô thông thường, trong khi chính kích thước hàng hóa có thể che gần như toàn bộ tầm nhìn phía trước. Nếu đoàn xe có phương tiện hỗ trợ, cảnh báo, tài xế cũng không nên vội chen vào khoảng trống giữa các xe khi chưa chắc chắn điều kiện an toàn.

Mặt khác, người điều khiển ô tô con không nên chủ quan với quy định giảm tốc. Theo điểm a, khoản 10, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trường hợp điều khiển ô tô không quan sát, giảm tốc hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn theo quy định mà gây tai nạn giao thông, tài xế bị phạt từ 20 - 22 triệu đồng; trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.

Do đó, khi gặp xe chở hàng siêu trường, siêu trọng hoặc hàng nguy hiểm, nguyên tắc quan trọng nhất không phải là tìm cách vượt càng sớm càng tốt, mà là giảm tốc, tăng khả năng quan sát và chỉ tiếp tục di chuyển khi chắc chắn đủ điều kiện an toàn. Với những đoạn đường hẹp hoặc tầm nhìn hạn chế, chậm lại vài phút vẫn an toàn hơn việc cố vượt một tổ hợp xe lớn trong tình thế thiếu khoảng trống.