Ghép xe về quê đón tết, cần lưu ý gì?

Ghép xe trở thành "phao cứu sinh"

Những ngày gần tết, khi giá vé xe khách, tàu hỏa, máy bay đồng loạt "leo thang", không ít người trẻ buộc phải tìm phương án di chuyển khác để kịp về quê sum họp cùng gia đình. Trong bối cảnh đó, ghép xe về quê, hình thức "đi chung xe, chia tiền xăng và chi phí" trở thành lựa chọn phổ biến.

Những bài viết trên mạng xã hội như: "Ngày 27 tết, từ TP.HCM về Quảng Ngãi, còn 2 chỗ, ghép xe cho vui", hay "Ghép xe Hà Nội – Nghệ An, đi xe riêng, giá mềm", đều nhanh chóng thu hút sự quan tâm của các thành viên ở các hội, nhóm ghép xe.

Đỗ Quốc Quang, sinh viên Trường CĐ Công thương TP.HCM, cho biết đang đăng bài tìm xe ghép về quê ở tỉnh Gia Lai (tỉnh Bình Định cũ) đón tết. "Vé xe khách hết, vé máy bay quá sức với sinh viên như em. Nên em tìm xe ghép", Quang nói.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Không riêng Quang, nhiều người trẻ cho biết họ chọn ghép xe vì không còn lựa chọn khác. Vé tăng cao, lịch làm việc sát tết, mua vé muộn… khiến ghép xe trở thành "phao cứu sinh" cho hành trình về quê.

Theo anh Lê Tấn Thành (31 tuổi, ngụ ở 69 Nhơn Hoà 17, P.An Khê, TP.Đà Nẵng; trước là P.Hoà An, Q.Cẩm Lệ, TP.Đà Nẵng), sở dĩ ghép xe được người trẻ ưa chuộng nhờ tiết kiệm chi phí, chủ động giờ giấc, không chen chúc. "Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi ấy là không ít rủi ro, từ mất tiền, mất đồ, tranh cãi chi phí cho đến những tình huống mất an toàn mà người đi xe không thể chủ quan", anh Thành nói.

Anh Thành cho rằng các nhóm ghép xe trên mạng xã hội hoạt động rất sôi động mỗi dịp tết. Tuy nhiên, đa phần đều mang tính tự phát, không có đơn vị trung gian đứng ra bảo đảm an toàn hay xác thực thông tin.

"Bản thân tôi từng có trải nghiệm "dở khóc dở cười" khi ghép xe từ TP.HCM về Đà Nẵng. Ban đầu thỏa thuận là chia tiền xăng và phí cầu đường, nhưng giữa đường tài xế lại yêu cầu góp thêm tiền vì "xe đông người, tốn xăng hơn dự tính". Tôi không đồng ý thì không khí trên xe rất căng thẳng", anh Thành kể.

Cuối cùng, anh Thành chấp nhận trả thêm tiền để chuyến đi không bị gián đoạn. "Số tiền không quá lớn, nhưng cảm giác bị ép thì rất khó chịu", anh Thành nói.

Không ít trường hợp khác phản ánh việc bị hủy chuyến sát giờ, tài xế "bặt vô âm tín" sau khi đã nhận cọc, hoặc xe không đúng như mô tả ban đầu…

Anh Thành nhìn nhận: "Ghép xe tiện lợi, nhưng nguy hiểm nằm ở chỗ thiếu ràng buộc pháp lý. Khi xảy ra sự cố, người đi xe rất khó xác định trách nhiệm, cũng không có cơ chế bảo vệ quyền lợi rõ ràng".

Anh Nguyễn Thái Hòa (32 tuổi, làm việc tại 45 đường số 1, P.Thủ Đức, TP.HCM; trước là P.Trường Thọ, TP.Thủ Đức) cho biết một tâm lý phổ biến của người ghép xe là cho rằng đi xe cá nhân sẽ an toàn hơn xe khách. Tuy nhiên, thực tế không hẳn như vậy.

Anh Hòa phân tích: "Xe cá nhân nếu chạy đường dài, liên tục nhiều tiếng, tài xế dễ mệt mỏi, buồn ngủ, nhất là dịp tết phải chạy xuyên đêm để kịp giờ. Trong khi đó, xe khách thường có quy định về thời gian lái, đổi tài, còn xe ghép thì hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của người cầm lái. Ngoài ra, nhiều xe ghép chở quá số người cho phép, hành lý chất đầy, làm tăng nguy cơ mất an toàn khi xảy ra va chạm. Người đi ghép thường ngại góp ý, vì sợ mất lòng chủ xe, nhưng đây lại là yếu tố rủi ro lớn".

ẢNH MINH HỌA: ĐẶNG VỸ

Chủ động bảo vệ bản thân trên suốt hành trình

Là người thường xuyên đăng bài tìm khách ghép xe về quê Thái Bình, anh Đặng Vỹ (34 tuổi, ngụ ở số 6 đường số 12, P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước là P.Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức, TP.HCM), cho biết bản thân cũng chịu nhiều áp lực. "Tôi ghép xe chủ yếu để san sẻ chi phí, nhưng nhiều người kỳ vọng quá cao, nghĩ là dịch vụ như xe khách, trong khi đây chỉ là đi chung xe", anh Vỹ nói.

Theo anh Vỹ, mâu thuẫn thường phát sinh do thiếu thỏa thuận rõ ràng ngay từ đầu. "Nếu không nói kỹ tiền bạc, giờ giấc, điểm đón trả, rất dễ xảy ra hiểu lầm", anh Vỹ chia sẻ.

Từ góc độ người cầm lái, anh Vỹ cho rằng cả hai bên đều cần có trách nhiệm. "Người đi ghép cũng nên tìm hiểu kỹ, đừng chỉ vì rẻ mà bỏ qua các yếu tố an toàn", anh Vỹ nói thêm.

Để hạn chế rủi ro khi ghép xe về quê đón tết, anh Lê Văn Chiến (32 tuổi, ngụ ở 70 Nguyễn Sỹ Sách, P.Tân Sơn, TP.HCM; trước là P.15, Q.Tân Bình, TP.HCM), chia sẻ kinh nghiệm: "Cần kiểm tra kỹ thông tin người lái xe. Ưu tiên ghép xe với người có thông tin cá nhân rõ ràng, tài khoản mạng xã hội hoạt động lâu, có tương tác thật. Tránh các tài khoản mới lập, ít thông tin. Phải thỏa thuận rõ ràng trước khi đi. Cần thống nhất cụ thể về chi phí, giờ xuất phát, điểm đón trả, số người đi, hành lý mang theo. Nếu có thể, nên nhắn tin xác nhận lại để tránh tranh cãi".

Anh Chiến cũng lưu ý: "Không nên chuyển tiền đặt cọc tùy tiện. Chỉ chuyển tiền khi đã xác minh được người lái xe, tốt nhất là thông qua người quen giới thiệu hoặc nhóm uy tín. Tránh chuyển toàn bộ chi phí trước chuyến đi. Và theo tôi, ưu tiên ghép xe cùng giới hoặc đi theo nhóm. Đi cùng bạn bè hoặc người quen sẽ giúp tăng mức độ an toàn, nhất là với nữ giới khi phải di chuyển đường dài".

ẢNH MINH HỌA: THANH NAM

Chuyên gia kỹ năng sống Đỗ Phú Hòa, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống Việt Skills (P.Chánh Hiệp, TP.HCM; trước là P.Định Hòa, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), nói: "Khi đi xe ghép với người lạ, cần chủ động bảo vệ bản thân trên suốt hành trình. Hãy chia sẻ lộ trình cho người thân, giữ điện thoại luôn có pin, hạn chế ngủ say khi xe chạy đêm, chú ý tài sản cá nhân. Phải biết mạnh dạn từ chối nếu thấy không an toàn. Chẳng hạn khi nhận thấy tài xế mệt mỏi, lái xe ẩu, chở quá số người, người đi ghép có quyền góp ý hoặc dừng chuyến nếu cảm thấy nguy hiểm".

Ông Hòa nói thêm: "Ghép xe về quê đón tết là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh giá vé tăng cao và nhu cầu đi lại dồn dập. Tuy nhiên, tiết kiệm chi phí không đồng nghĩa với việc đánh đổi sự an toàn. Một chuyến xe an toàn không chỉ phụ thuộc vào tay lái, mà còn đến từ sự tỉnh táo, chủ động và hiểu biết của chính người đi. Khi mỗi người đều cẩn trọng hơn, ghép xe sẽ thực sự là giải pháp hỗ trợ, thay vì trở thành nỗi lo lắng trên hành trình về quê đoàn viên. Tết là để trở về trong niềm vui trọn vẹn, và an toàn luôn là hành trang quan trọng nhất trên mọi chuyến đi".