Khẩn trương nghiên cứu phương án hỗ trợ hộ kinh doanh

Dự kiến nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh lên 1 tỉ đồng 

Ngày 21.4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án luật sửa đổi 4 luật về thuế. Theo quy định hiện hành, ngưỡng chịu thuế thu nhập cá nhân với hộ kinh doanh là từ 500 triệu đồng. Chính phủ đề xuất không quy định cụ thể về ngưỡng doanh thu nữa mà sẽ giao Chính phủ quy định.

ẢNH: ANH TÚ

Phát biểu tại tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết nội dung liên quan đến các sắc thuế đã được Quốc hội thông qua hồi tháng 12.2025, nhưng trong thực tiễn có phát sinh nên cần có sự điều chỉnh. Trong đó, với ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng, cá nhân, hộ kinh doanh đang bộc lộ khó khăn trước tác động của giá xăng dầu và diễn biến khu vực. Nhóm này cùng với các doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa trở thành những đối tượng cần được ưu tiên, quan tâm.

Trong bối cảnh trên, lãnh đạo Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu phương án để đề xuất Quốc hội ngay trong kỳ họp này. "Chắc chắn phải nâng ngưỡng chịu thuế lên", Thủ tướng nói và cho biết theo báo cáo của Bộ Tài chính thì ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là khoảng 1 tỉ đồng/năm.

Song song với việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế để tháo gỡ khó khăn cho hộ kinh doanh, Thủ tướng cũng nhấn mạnh phải tạo sự công bằng với DN nhỏ và vừa, khuyến khích các cá nhân, hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình DN, vì vậy, việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế phải đảm bảo sự phù hợp.

Cạnh đó, Thủ tướng khẳng định khi giao cho Chính phủ điều chỉnh ngưỡng chịu thuế, chắc chắn sẽ có quy định về các tiêu chí, nguyên tắc chặt chẽ nhằm tránh kẽ hở làm thất thu thuế. "Lẽ ra phải có dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành kèm theo dự thảo luật, nhưng vì thời gian gấp nên Bộ Tài chính đang hoàn thiện. Dự kiến khi Quốc hội thông qua chủ trương, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ để ban hành ngay, kịp thời điểm luật có hiệu lực", Thủ tướng cho hay.

Để mỗi đồng vốn ngân sách kéo theo nhiều đồng vốn xã hội

Cùng ngày, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về các báo cáo phát triển KT-XH, đầu tư công... Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu (ĐB) Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cho rằng cần thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước mắt, ông đề nghị Quốc hội đưa vào luật Thủ đô thông qua tại kỳ họp này và cuối năm đưa vào luật Đô thị đặc biệt thực hiện tại TP.HCM quy định: đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần theo thời gian; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp. 

Toàn bộ nguồn thu này đưa vào Quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu. Giải pháp này sẽ "đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế".

ẢNH: GIA HÂN

ĐB đoàn Gia Lai cũng đề cập nhiều dự án kéo dài khiến chi phí tăng, ICOR cao (hiệu quả đầu tư thấp). Đơn cử như dự án quan trọng quốc gia cao tốc Pleiku - Quy Nhơn, chủ đầu tư đã thi công gần 5 tháng, đã kiến nghị nhiều lần bố trí 9.100 tỉ đồng năm 2026 nhưng đến nay vẫn chưa được giao vốn. Nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng 2 con số là khả thi, nhưng ĐB cho rằng chỉ đạt được khi "dũng cảm cải cách đúng chỗ, không phải bơm thêm tiền vào hệ thống cũ, không phải ban hành thêm văn bản, mà phải thay đổi cơ chế phân bổ vốn, buộc mỗi đồng đầu tư phải chứng minh giá trị của nó".

Chỉ rõ các bất cập trong vấn đề vốn, ĐB Nguyễn Như So (đoàn Bắc Ninh) cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế để dòng vốn đi đúng địa chỉ, đúng nhu cầu và phục vụ trực tiếp các động lực tăng trưởng. Trong khi công nghệ và năng suất chưa thể bứt phá ngay trong ngắn hạn, vốn đầu tư vẫn là trụ cột chính của tăng trưởng. "Vấn đề hiện nay không phải là thiếu vốn mà là cách dòng vốn đang được phân bổ và sử dụng. Hệ thống tài chính đang đối mặt với một nghịch lý kép khi tỷ lệ tín dụng trên GDP đã lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn", ông So nêu.

Ông So chỉ rõ nghịch lý hơn 50% doanh thu của 500 DN tư nhân lớn nhất đến từ lĩnh vực tài chính và bất động sản, trong khi công nghiệp chế tạo nền tảng và năng lực cạnh tranh chỉ chiếm 10%. ĐB đề xuất cần minh bạch để mỗi đồng vốn ngân sách có thể kéo theo nhiều đồng vốn xã hội, đồng thời hình thành cơ chế lựa chọn và nuôi dưỡng các DN "đầu tàu" trong các ngành then chốt.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Mặt khác, ĐB Nguyễn Thị Kim Thoa (đoàn Vĩnh Long) cho rằng lượng tài sản lớn trong dân, đặc biệt là vàng, vẫn nằm ngoài hệ thống tài chính. Điều này cho thấy nguồn lực trong dân rất dồi dào nhưng còn phân tán, chưa được dẫn dắt vào sản xuất và kinh doanh. Từ đó, ĐB đề xuất cần có giải pháp phát huy mạnh mẽ, khơi thông dòng vốn trong dân cư, chuyển từ tích lũy sang đầu tư, phát triển đa dạng các kênh đầu tư chính thức, an toàn, dễ tiếp cận, đặc biệt là các sản phẩm phù hợp trong dân.

Bà Thoa đề xuất các phương án, các hình thức như quỹ đầu tư minh bạch hoặc các mô hình huy động vốn trong cộng đồng có kiểm soát. Khi người dân có nhiều lựa chọn đầu tư phù hợp, dòng tiền nhàn rỗi sẽ dẫn dắt vào nền kinh tế thay vì phân tán và nằm trong dân gây kém hiệu quả. Đồng thời, cần minh bạch dòng vốn thông qua các nền tảng số, đảm bảo quyền lợi khi đầu tư. Khi niềm tin được củng cố và hệ thống tài chính vận hành thuận tiện, minh bạch, dòng vốn trong dân sẽ được khơi thông hiệu quả.

Kiên quyết loại các dự án "giữ chỗ"

Thảo luận về đầu tư công, ĐB Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) nhấn mạnh cần xóa bỏ triệt để cơ chế xin - cho và biến đầu tư công là "chùm khế ngọt" vốn đã và đang là hiện tượng phổ biến, sinh động của tiêu cực, tham nhũng. Đánh giá tính hiệu quả các dự án đầu tư công cần làm từ khâu thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư. Cạnh đó, cần quy định rõ trách nhiệm cá nhân người quyết định chủ trương đầu tư, người thẩm định dự án. Đồng thời, phải có cơ chế giám sát từ xa, từ sớm, xử lý trách nhiệm nghiêm minh.

ĐB Nguyễn Duy Minh (đoàn Đà Nẵng) thì cho rằng một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là quy trình thủ tục đầu tư còn phức tạp, thiếu liên thông dẫn đến thời gian chuẩn bị cho dự án thường kéo dài. Ông đề nghị Chính phủ ưu tiên sửa đổi đồng bộ các luật liên quan trực tiếp đến đầu tư công trong năm 2026 theo hướng thiết lập quy trình thống nhất, liên thông, giảm tối đa thủ tục trung gian và cho phép triển khai song song với các bước một cách phù hợp. Ông cũng đề nghị kiên quyết đưa ra khỏi danh mục đối với các dự án mang tính "giữ chỗ". Trên thực tế cũng có nhiều dự án quy mô nhưng đến nay chưa giải phóng mặt bằng, người dân trong vùng dự án gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Đề xuất sửa luật Đấu thầu, ĐB Hoàng Xuân Tân (đoàn Quảng Trị) cho rằng nên tăng mức chỉ định thầu với công trình có tiêu chuẩn đồng nhất cho từng loại công trình. Cùng đó, tăng thẩm quyền phải đi kèm tăng trách nhiệm, chế tài cho chủ đầu tư khi thực hiện dự án. Đặc biệt, có cơ chế để chủ đầu tư nhanh gọn chấm dứt hợp đồng nếu vi phạm và có cơ chế cho nhà thầu đòi bồi thường do trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, nhất là việc bàn giao mặt bằng chậm. Với các công trình lớn, cần thúc đẩy chính sách thu hút đầu tư tư nhân qua hình thức đối tác công - tư (PPP), giúp các địa phương thu hút vốn hiệu quả hơn.

Gỡ dự án tồn đọng, giải phóng 3,3 triệu tỉ đồng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đồng tình vấn đề nhiều ĐB nêu là "hiệu quả đầu tư là rất quan trọng". Nếu không cải thiện được chỉ số ICOR (hiện ở mức 6,4), để đạt tăng trưởng 2 con số thì tổng đầu tư xã hội phải lên tới 70% GDP. Do đó, mục tiêu là phải đưa ICOR về mức thấp hơn thông qua các giải pháp.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng chia sẻ mục tiêu tăng trưởng 2 con số không hề dễ dàng. Trên thế giới từ năm 1946 đến nay chỉ có 13 quốc gia thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục 2 con số trên 10 năm để bứt phá từ quốc gia nghèo thành nước phát triển. Trong suốt thời kỳ đổi mới, VN mới chỉ có 2 năm tăng trưởng trên 9% và chưa bao giờ đạt mức 2 con số. Tuy nhiên, đây là mục tiêu phải thực hiện bằng được. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm nay, các quý còn lại phải đạt mức tăng từ 10 - 11%.

Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng cho từng địa phương, bộ, ngành và DN phù hợp với điều kiện mới. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế vừa ổn định vĩ mô.

Về giải ngân đầu tư công, Chính phủ sẽ chủ trì một hội nghị toàn quốc để đôn đốc tiến độ, nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu năm 2026. Tập trung giải quyết các dự án tồn đọng về đất đai và các nguồn lực khác. Theo một thống kê chưa đầy đủ, đang tồn đọng khoảng 200.000 ha đất, tương đương 3,3 triệu tỉ đồng. Nếu so với kế hoạch đầu tư công của năm 2026 là 1,1 triệu tỉ đồng, thì con số này gấp 3 lần đầu tư công.

Thông tin thêm cuối phiên thảo luận, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định tăng trưởng cao và bền vững là yếu tố gắn bó chặt chẽ, tương hỗ lẫn nhau, được ví như "hai cánh của một con chim" của nền kinh tế. "Chúng ta chỉ có thể đạt được tăng trưởng cao trong một thời gian dài khi có nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và ngược lại", ông nói. Vì vậy, Chính phủ tiếp tục xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng để đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục và ổn định.

Về đổi mới mô hình tăng trưởng, T.Ư sẽ ban hành nghị quyết chuyên đề nhằm tiếp cận toàn diện hơn với nhiều nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện thành công chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Tuy nhiên, ngay từ nay, theo Phó thủ tướng, yêu cầu đặt ra là phải thực hiện chuyển đổi mạnh mẽ, tái cấu trúc nền kinh tế, đồng thời bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả phát triển. Đây cũng là thách thức lớn để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, bắt kịp, tiến cùng khu vực và thế giới, thực hiện các mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn 2045.

Phó thủ tướng cũng cho hay Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán nhằm trở thành một kênh huy động trung và dài hạn của nền kinh tế, chia sẻ "gánh nặng" với các ngân hàng - hiện vẫn là kênh cung cấp vốn trung, dài hạn chủ yếu của DN. Mục tiêu đến năm 2028, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán đạt khoảng 120% GDP.