Kỷ nguyên vận hành số hóa vắng bóng những màu 'áo cam' trực trạm đêm khuya

Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) đã làm một cuộc "di cư" lưới điện xuống lòng đất và đưa nền tảng quản trị lên "đám mây". Những đường dây chằng chịt dần biến mất, trả lại sự thoáng đãng của bầu trời. Với tỷ lệ ngầm hóa lưới điện trung thế khu vực trung tâm đạt mức tiệm cận 100%, EVNHCMC chẳng những tái cấu trúc diện mạo hạ tầng, mà còn thiết lập một "hệ mạch máu" ngầm kiên cố, vận hành bền bỉ bất chấp các cơn mưa nhiệt đới thất thường.

Ảnh: EVNHCMC

Cách đây vài thập kỷ, mỗi khi lưới điện gặp bất trắc, người dân chỉ biết kiên nhẫn "đợi" và kỹ thuật viên phải nhọc nhằn "tìm". Họ lần mò theo từng mét dây, trèo từng cột trụ để đóng cắt mạch và cô lập vùng hư hỏng. Khó có thể hình dung những trạm biến áp 110 kV ngay Q.1 và Q.3 (cũ) giờ đây hóa thân thành những "pháo đài số" không người trực. Sự hiện đại của ngành điện dường như tỷ lệ nghịch với sự hiện diện của con người tại hiện trường. Việc vắng bóng màu "áo cam" trực trạm đêm khuya minh chứng rằng hệ thống đã được tự động hóa hoàn toàn.

Cuộc cách mạng số của ngành điện TP.HCM

Dựa vào năng lực phân tích dữ liệu lớn (Big Data), các kỹ sư có thể dự báo sớm rủi ro và ứng phó trước khi sự cố phát sinh. Qua "lăng kính" của hệ thống SCADA/DMS cùng mạng lưới cảm biến đa điểm trực chiến 24/7, mọi thông số từ áp suất đến dòng tải đều được số hóa, truyền dẫn trực tiếp về đầu mối chỉ huy. Các thao tác vận hành phức tạp như xử lý điểm xung yếu, điều phối nguồn cung đều gói gọn trong cú nhấp chuột tại Trung tâm Điều độ hệ thống điện TP.HCM.

Không chỉ làm chủ mặt đất, cuộc cách mạng số còn vươn mình lên không trung với biệt đội "trinh sát" thay cho phương thức kiểm tra thủ công giới hạn và mất an toàn, thiết bị bay này được trang bị camera tầm soát để quét ảnh nhiệt hồng ngoại trên cao. "Mắt thần" linh hoạt ấy có khả năng nhìn thấu ẩn số kỹ thuật, triệt tiêu mầm mống hiểm họa, chủ động ngăn chặn nguy cơ hỏa hoạn từ xa, đồng thời đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các trạm biến áp trọng yếu.

Phương pháp Live-line working cũng được xem là một bước tiến vượt bậc. Nhờ sự phối hợp của đội ngũ kỹ thuật tinh nhuệ kết hợp xe gàu cách điện chuyên dụng, EVNHCMC đã thực hiện hàng ngàn ca bảo trì điện nóng liên tục mà không cần ngắt nguồn theo phương thức truyền thống.

Ảnh: EVNHCMC

Đỉnh cao của trí tuệ số là công nghệ tự phục hồi thông minh (Self-healing technology). Vượt ngoài khái niệm viễn tưởng, đây là thực tại đầy tự hào của EVNHCMC. Khi gặp phải trạng thái bất thường xảy ra trên lưới điện trung áp, thuật toán AI lập tức kích hoạt để khoanh vùng điểm lỗi và nhanh chóng tái lập điện cho địa bàn lân cận trong thời gian chưa đầy 1 phút. Ánh đèn vừa chớp tắt, hệ thống đã hoàn tất quá trình xử lý, tránh gián đoạn nhịp sống của dân cư và hoạt động sản xuất.

Tất cả những nỗ lực thầm lặng đó kết tinh thành một con số biết nói: Kết thúc năm 2023, chỉ số SAIDI của TP.HCM đã xác lập mức kỷ lục - chỉ còn 15,3 phút. Cột mốc trên được xem như tấm "giấy thông hành" đưa lưới điện thành phố chạm ngưỡng tiêu chuẩn khắt khe của những quốc gia phát triển nhất thế giới.

EVNHCMC làm chủ "hệ điều hành" kết nối và tối ưu hóa nguồn năng lượng sạch

Giá trị điện năng được tái định nghĩa qua hệ sinh thái công nghệ. Tiên phong trong việc hoàn tất lắp đặt 100% công tơ điện tử đo xa (AMI) cho hơn 2,7 triệu khách hàng, EVNHCMC chính thức khép lại kỷ nguyên ghi điện tận nhà để mở ra thời đại "Năng lượng số". Trải nghiệm ứng dụng "EVNHCMC CSKH", người dùng được trao quyền quản lý năng lượng, tự tin làm chủ mức tiêu thụ theo giờ, giám sát biểu đồ phụ tải và kiểm soát thiết bị điện từ xa ngay trên smartphone.

Sự chuyển dịch này biến TP.HCM trở thành nơi có mật độ dữ liệu điện năng đứng đầu cả nước. Mỗi ngày, hệ thống thu thập hàng triệu gói dữ liệu về điện áp và công suất nhằm dự báo nhu cầu tiêu thụ, hóa giải tình trạng quá tải cục bộ và phát hiện rò rỉ điện tức thì, bảo toàn chất lượng điện năng, từ đó tạo ra "lá chắn" quan trọng cho các dây chuyền sản xuất triệu đô tại tổ hợp công nghệ cao.

Ngành điện TP.HCM đã thực sự rời khỏi những trụ bê tông để hiện diện minh bạch trong túi áo khách hàng, khẳng định hành trình chuyển mình từ đơn vị cung ứng điện sang chủ thể quản trị dữ liệu số, lấy tiện ích và quyền lợi khách hàng làm trọng tâm.

Ảnh: EVNHCMC

Ảnh: EVNHCMC

Tiếp nối hành trình số hóa, EVNHCMC kiến tạo lộ trình hướng đến mục tiêu "Net Zero", thoát khỏi bó hẹp trong phạm vi quản lý đơn thuần để làm chủ "hệ điều hành" kết nối và tối ưu hóa nguồn năng lượng sạch. Trước làn sóng điện mặt trời áp mái gia tăng mạnh mẽ, hạ tầng AMI cùng các giải pháp số được xem là bệ phóng chiến lược để đưa TP.HCM tiến gần hơn đến hình mẫu Smart City. Thứ hạng 47/94 toàn cầu về SGI đã nâng tầm vị thế "cánh chim đầu đàn" của EVNHCMC, xác lập cột mốc mới với chứng chỉ doanh nghiệp số đầu tiên trong ngành.

Kế thừa hào khí 50 năm, ngành điện TP.HCM đã bứt phá từ giai đoạn tiếp quản sơ khai đến kỷ nguyên vận hành số hóa. Bên cạnh các chỉ số về sản lượng và hiệu năng, thành tựu của EVNHCMC còn được đo đếm bằng sự an tâm của hàng triệu hộ gia đình, đồng thời góp phần thiết thực vào sự tăng trưởng bền vững của kinh tế đất nước.