Lần theo ký ức gần 60 năm
Những ngày này, đồi Sim, khu vực nằm trên địa hình núi cao, hiểm trở ở xã Đặng Thùy Trâm (Quảng Ngãi) trở thành nơi tập trung lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Lực lượng chức năng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên đồi Sim (xã Đặng Thùy Trâm, Quảng Ngãi)
ẢNH: HẢI PHONG
Đường lên đồi quanh co, nhiều đoạn dốc đứng, đất đá xen kẽ. Thời tiết lúc nắng, lúc mưa khiến công việc tìm kiếm vốn đã khó khăn càng thêm vất vả. Từ sáng sớm, lực lượng chức năng cùng những người tình nguyện đã có mặt trên đồi và làm việc đến chiều muộn.
Thông tin về khu vực này được ông Nguyễn Văn Thông (78 tuổi, ở phường Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) cung cấp. Trước đây, ông Thông từng là y tá tại Bệnh xá bác Mười ở Đức Phổ, cách đồi Sim khoảng 1 km. Ông cũng là người trực tiếp chôn cất 12 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này.
Từ thông tin của ông Thông, Ban Chỉ huy quân sự xã Đặng Thùy Trâm cùng chính quyền địa phương tiếp tục thu thập, rà soát thông tin từ các nhân chứng lịch sử, những người từng chiến đấu, tham gia quy tập hài cốt liệt sĩ và người dân địa phương.
Lực lượng chức năng phát hiện hài cốt liệt sĩ tại đồi Sim
ẢNH: BỘ CHỈ HUY QUÂN SỰ TỈNH QUẢNG NGÃI
Theo trung tá Phạm Duy Phương, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự xã Đặng Thùy Trâm, các nguồn tin được thu thập phải được đối chiếu, xác minh để tìm ra những điểm trùng khớp trước khi tham mưu UBND xã xây dựng kế hoạch tổ chức tìm kiếm.
"Những miêu tả của nhân chứng với thực địa có nhiều thay đổi, vị trí không trùng lặp. Chúng tôi phải đến từng nhà người dân rà soát lại những thông tin được cung cấp, cùng nhân chứng sống ở địa phương miêu tả thực trạng địa hình cách đây gần 60 năm để tìm điểm trùng khớp", trung tá Phạm Duy Phương nói.
Đào từng lớp đất, lần theo từng dấu tích
Trên đỉnh đồi Sim, đất đá nằm xen kẽ, nhiều khu vực rất khó đào tìm. Để hỗ trợ lực lượng chức năng, máy đào được đưa lên phục vụ tìm kiếm.
Tuy nhiên, máy móc không thể thay thế hoàn toàn việc đào thủ công. Mỗi gàu máy phải được theo dõi cẩn trọng.
Lực lượng chức năng dùng xe cơ giới để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại đồi Sim
ẢNH: BỘ CHỈ HUY QUÂN SỰ TỈNH QUẢNG NGÃI
Ông Tô Đức Lâm, ở phường Đức Phổ, là người có nhiều năm kinh nghiệm trong tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Khi nhận được thông tin về các vị trí có khả năng chôn cất liệt sĩ, ông tự nguyện lên đồi Sim phối hợp cùng lực lượng chức năng.
Theo ông Lâm, trước đây việc tìm kiếm, quy tập chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp thủ công, không có máy móc hỗ trợ. Với những khu vực có nhiều đất, đá như đồi Sim, công việc đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức.
Hiện nay, máy đào được sử dụng để hỗ trợ, nhưng phải thực hiện hết sức thận trọng. Đất được bóc từng lớp mỏng, khoảng 10 - 20 cm, từ ngoài vào trong. Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như mảnh tăng, võng hoặc dây dù, máy lập tức dừng lại. Lực lượng tìm kiếm chuyển sang đào thủ công để tránh làm ảnh hưởng đến hài cốt và di vật.
Sau khi xác định được một vị trí có dấu hiệu chôn cất, khu vực xung quanh tiếp tục được mở rộng tìm kiếm theo nhiều hướng.
Lực lượng quân sự tỉ mỉ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
ẢNH: HẢI PHONG
"Trước đây không có máy móc nên tìm kiếm rất vất vả. Bây giờ có máy đào hỗ trợ nhưng vẫn phải hết sức cẩn thận, đào từng lớp đất mỏng. Chỉ cần phát hiện dấu hiệu như mảnh tăng, võng, dây dù là phải dừng máy ngay", ông Lâm cho biết.
Không chỉ lực lượng chức năng, những người đã nghỉ hưu, không còn quân hàm và không nhận thù lao cũng có mặt trên đồi Sim. Họ đến đây với mong muốn đưa những đồng đội đã hy sinh trở về.
Mỗi người góp một phần kinh nghiệm, từ những ký ức còn lưu giữ đến khả năng nhận biết địa hình, dấu tích. Những thông tin tưởng như rời rạc được kết nối, đối chiếu với lời kể của nhân chứng và thực tế hiện trường.
Từng nắm đất được xúc lên với nhiều hy vọng tìm thấy hài cốt liệt sĩ bên dưới
ẢNH: HẢI PHONG
Trực tiếp tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại đồi Sim, thượng úy Đặng Hoàng Thiên, Ban Chỉ huy quân sự xã Đặng Thùy Trâm, cho biết các chiến sĩ phải theo dõi từng gàu đất được máy đào xúc lên. Ngay trong ngày đầu tiên, khi phát hiện những mảnh tăng, võng, anh và đồng đội rất xúc động.
"Là thế hệ trẻ, là quân nhân, tôi sẽ cố gắng hết sức, nỗ lực tối đa, tìm kiếm từng chi tiết nhỏ nhất với mong muốn đưa các liệt sĩ về với địa phương, gia đình", thượng úy Thiên chia sẻ.
Thêm 9 liệt sĩ được đưa về
Sau gần 10 ngày triển khai, lực lượng chức năng đã tìm kiếm trên diện tích khoảng 600 m² tại đồi Sim và quy tập được 8 hài cốt liệt sĩ. Tại khu vực thôn Đồng Răng, lực lượng tìm kiếm cũng phát hiện, quy tập 1 hài cốt liệt sĩ.
Nơi thờ cúng 9 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại xã Đặng Thùy Trâm
ẢNH: HẢI PHONG
Bà Nguyễn Thị Vân, Chủ tịch UBND xã Đặng Thùy Trâm, cho biết ngay sau khi quy tập được hài cốt liệt sĩ, địa phương tổ chức thờ cúng trang nghiêm. Tại nơi thờ cúng, 5 tổ thay nhau trực 24/24 giờ và cúng cơm hằng ngày cho các liệt sĩ.
"Chúng tôi mong muốn các liệt sĩ sau khi được tìm thấy sẽ được chăm sóc, thờ cúng chu đáo trong thời gian chờ các bước tiếp theo", bà Vân cho biết.
Theo lãnh đạo UBND xã Đặng Thùy Trâm, ngoài hai khu vực đã xác định tại đồi Sim và phía sau thôn Đồng Răng, địa phương còn 6 vị trí khác cần tiếp tục rà soát, kiểm tra, xác minh và xác định tọa độ dựa trên thông tin do người dân cung cấp.
Trên cơ sở kết quả xác minh, xã sẽ xây dựng kế hoạch, trình Ban Chỉ đạo của tỉnh phê duyệt để tiếp tục triển khai tìm kiếm trong đợt 2.
Tỉnh Quảng Ngãi xác định tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, lực lượng vũ trang tỉnh đã xây dựng kế hoạch, triển khai nhiệm vụ với quyết tâm cao.
Đại tá Trịnh Công Sơn, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi (bên phải), đến đồi Sim kiểm tra, động viên lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ
ẢNH: HẢI PHONG
Theo đại tá Trịnh Công Sơn, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi, thời gian qua, lực lượng vũ trang tỉnh phối hợp cấp ủy, chính quyền các địa phương tổ chức tìm kiếm hài cốt liệt sĩ một cách chặt chẽ, khoa học, với tinh thần "mệnh lệnh từ trái tim".
Công tác tìm kiếm hiện được triển khai tại tất cả các xã, phường trong tỉnh. Đến nay, 6 địa phương đã tổ chức tìm kiếm, quy tập được 30 hài cốt liệt sĩ.
Thời gian tới, lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng địa bàn tìm kiếm, thu thập thông tin từ nhân chứng và người dân, đồng thời đẩy mạnh rà soát, xác minh những khu vực có thông tin liên quan đến nơi chôn cất liệt sĩ.
Bình luận (0)