Loạt diễn biến làm nóng bầu cử Mỹ

Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ còn hơn một tuần nữa mới diễn ra (3.11), hơn 30 triệu phiếu đã được bỏ sớm, theo dữ liệu từ 47 bang và Đặc khu Columbia do CNN, AP và Công ty dữ liệu Catalist tổng hợp. Tiến độ này nhanh hơn vài ngày so với cùng kỳ năm 2022. Lượng phiếu bỏ sớm hiện tương đương khoảng 54% tổng số phiếu được bỏ trước ngày bầu cử năm 2022 và khoảng 28% tổng số phiếu của toàn bộ cuộc bầu cử năm đó.

Ảnh: Reuters

Cặp Trump - Vance đến bang "đỏ"

Ngày 26.10, Tổng thống Trump khởi động chiến dịch vận động tranh cử rầm rộ kéo dài một tuần tại nhiều bang vốn thường là thành trì của đảng Cộng hòa. Các chiến lược gia của đảng nói với Reuters rằng họ đang lo lắng về các cuộc đua từ Alaska đến Nam Carolina, một phần vì sự bất mãn của cử tri đối với việc thuế quan của ông Trump và cuộc chiến với Iran đã làm gia tăng lạm phát.

Trong ngày 26.10, nhà lãnh đạo bất ngờ xuất hiện trong cuộc vận động cho thượng nghị sĩ Cindy Hyde-Smith tại Mississippi - nơi mà lần gần nhất có một ứng viên đảng Dân chủ giành được ghế thượng nghị sĩ đã cách đây 44 năm. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, ông Trump giành chiến thắng tại bang này với cách biệt gần 23 điểm phần trăm.

Mississippi không phải là nơi mà đảng Cộng hòa dự kiến cần tổng thống đến thăm vào cuối tháng 10. Tuy nhiên, một số nhà phân tích bầu cử không còn coi việc bà Hyde-Smith tái đắc cử là điều chắc chắn nữa. "Tôi ở đây vì bà Cindy đang làm rất tốt, nhưng tôi cần phải chắc chắn. Tôi không thể mạo hiểm được", ông Trump giải thích cho sự xuất hiện của mình.

Cùng ngày, Phó tổng thống JD Vance trở lại Kansas để vận động cho thượng nghị sĩ Roger Marshall, người đang trong cuộc đua gay cấn với ứng viên Dân chủ Adam Hamilton. Kansas là một bang màu đỏ (màu của đảng Cộng hòa) và chưa có ứng viên Dân chủ nào giành được ghế thượng nghị sĩ đại diện cho bang này từ năm 1932, theo AP. Dự kiến trong tuần này, ông Trump sẽ dừng chân tại Kansas và các tiểu bang mà ông giành chiến thắng dễ dàng hồi năm 2024, gồm Texas, Nam Carolina và Iowa.

Phán quyết bất lợi cho Nhà Trắng

Cũng trong ngày 26.10, Tòa phúc thẩm liên bang khu vực 9 của Mỹ bác bỏ yêu cầu khẩn cấp của Bộ Tư pháp Mỹ (đại diện cho chính quyền ông Trump) về việc tách riêng và tạm dừng kiểm đếm hơn 20.000 phiếu bầu qua thư tại bang California, theo AP.

Hồi giữa tháng 10, Bộ Tư pháp kiện các quan chức California với cáo buộc không xác minh tư cách công dân của 20.000 người nói trên trong thời hạn được yêu cầu. Chính quyền đề nghị thẩm phán quận ra lệnh cho California dừng việc đếm phiếu cho đến khi quá trình xác minh hoàn tất. Thẩm phán xếp lịch điều trần vào ngày 27.10 nhưng chính quyền nộp đơn lên tòa phúc thẩm, yêu cầu đẩy nhanh quyết định để ngăn chặn việc đếm thêm phiếu. Tuy nhiên, tòa phúc thẩm ngày 26.10 bác bỏ yêu cầu này, cho rằng tòa chưa thể can thiệp khi tòa cấp dưới chưa có đủ thời gian xem xét yêu cầu ban đầu.

Luật liên bang và tiểu bang tại Mỹ cấm người không phải công dân được bỏ phiếu. Tuy nhiên, các quan chức California tỏ ra nghi ngờ độ chính xác trong danh sách mà chính quyền ông Trump cung cấp. Đa số thẩm phán tòa phúc thẩm cũng có cùng nghi ngờ và nói rằng việc tách riêng phiếu bầu có thể là hành động tước quyền bầu cử của công dân. Thẩm phán còn lại cũng như Bộ Tư pháp cảnh báo rằng việc giữ lại những phiếu bầu nghi trái phép có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến quá trình bầu cử.

Vụ việc phản ánh nỗ lực của chính quyền liên bang nhằm can thiệp vào quy trình bầu cử vốn chủ yếu thuộc thẩm quyền của các tiểu bang. Ngày 26.10, Bộ Tư pháp Mỹ cũng đưa ra yêu cầu tương tự tại bang Washington, nơi các cuộc đua góp phần quyết định quyền kiểm soát tại Quốc hội Mỹ.