Messi, Haaland 'mệt rã rời': World Cup 48 đội đang vắt kiệt cầu thủ ra sao?

"Tôi thực sự mệt rã rời rồi..."

Lionel Messi thừa nhận với truyền thông sau khi cùng đội tuyển Argentina trải qua 120 phút nghẹt thở trước đội tuyển Cabo Verde vào sáng 4.7. Ở tuổi 39, anh phải chơi trọn trận trong điều kiện nóng ẩm tại Florida, trước khi Argentina giành chiến thắng 3-2 sau hiệp phụ.

Chỉ riêng hình ảnh Messi ở lại trên sân suốt 120 phút đã cho thấy mức độ khắc nghiệt của World Cup 2026. Argentina chỉ có 4 ngày nghỉ trước trận tiếp theo, đồng nghĩa quá trình hồi phục gần như bắt đầu ngay khi cơ thể vừa bước ra khỏi một cuộc bào mòn thể lực.

ẢNH: REUTERS

Nhưng Messi không phải trường hợp duy nhất.

Erling Haaland - tiền đạo cao gần 2 m, nổi tiếng với sức mạnh và nền tảng thể chất vượt trội - cũng thừa nhận "mệt rã rời" sau khi giúp đội tuyển Na Uy đánh bại đội tuyển Bờ Biển Ngà 2-1 ở vòng 32 đội.

Theo Reuters, HLV Stale Solbakken xác nhận tiền đạo chủ lực xuống sức rõ rệt trong trận. Điều đáng nói, đội tuyển Na Uy đã chủ động cho Haaland và Martin Odegaard nghỉ ở trận thua đội tuyển Pháp 1-4 tại vòng bảng. HLV Solbakken thậm chí thay 10/11 vị trí chính thức nhằm giữ sức cho vòng knock-out. Nhưng chỉ sau một trận căng thẳng, dấu hiệu kiệt sức vẫn xuất hiện.

ẢNH: REUTERS

Một người 39 tuổi, đã trải qua hơn 2 thập niên bóng đá đỉnh cao. Một người đang ở giai đoạn sung sức và được xem là cỗ máy thể chất của bóng đá hiện đại. Messi và Haaland khác nhau gần như mọi thứ, nhưng lại gặp nhau ở cùng một trạng thái: mệt mỏi. Nếu ngay cả những cầu thủ như họ cũng bắt đầu cạn năng lượng, câu chuyện không còn nằm ở thể lực của riêng một cá nhân.

World Cup lớn hơn, cơ thể cầu thủ chịu đựng đến đâu?

World Cup 2026 là kỳ giải lớn nhất lịch sử, với số đội tăng từ 32 lên 48, tổng số trận từ 64 lên 104 và kéo dài 39 ngày trên lãnh thổ Mỹ, Canada và Mexico.

Với các đội tiến sâu, hành trình vô địch có thể kéo dài tới 8 trận thay vì 7 như trước. Thêm 1 trận nghe có vẻ không nhiều. Nhưng ở cuối một mùa giải CLB kéo dài, mỗi 90 phút đều có thể trở thành gánh nặng.

Nhiều ngôi sao bước vào World Cup gần như ngay sau khi kết thúc mùa bóng ở châu Âu. Họ mang theo hàng nghìn phút thi đấu tích lũy, những chấn thương nhỏ, các chuyến bay liên tục và sự mệt mỏi đã hình thành suốt nhiều tháng.

ẢNH: REUTERS

Chuyên gia y học thể thao Dom Rae nói với Reuters rằng cầu thủ có thể hồi phục đáng kể trong khoảng 5 ngày. Tuy nhiên, mệt mỏi tích lũy kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng không thể đơn giản được "xóa sạch" chỉ bằng vài ngày nghỉ. Đây mới là phần đáng lo nhất của bài toán quá tải.

Một cầu thủ có thể đủ sức ra sân, nhưng chưa chắc cơ thể đã thực sự trở lại trạng thái tốt nhất. Messi vẫn có thể chơi 120 phút. Haaland vẫn có thể ghi bàn. Nhưng khả năng tiếp tục thi đấu không đồng nghĩa với việc cơ thể đã hồi phục hoàn toàn.

ẢNH: REUTERS

Và ở vòng knock-out, sự khác biệt đôi khi chỉ nằm trong một khoảnh khắc. Một bước chạy chậm hơn, một pha tranh chấp thiếu nửa nhịp hay một quyết định muộn vài phần giây cũng có thể thay đổi cả trận đấu.

Tranh luận về quá tải cầu thủ thực tế đã xuất hiện từ trước giải. Các nghiên cứu về bảo vệ sức khỏe cầu thủ từng đề xuất khoảng nghỉ tối thiểu và giai đoạn tái chuẩn bị trước khi trở lại thi đấu, trong bối cảnh lịch bóng đá ngày càng dày đặc. Nhưng World Cup 2026 đang đẩy vấn đề ấy lên một cấp độ khác. Cầu thủ không chỉ đá nhiều hơn. Họ còn phải di chuyển xa hơn và thi đấu trong những điều kiện khí hậu rất khác nhau.

Cuộc chiến với nắng nóng, quãng đường dài và độ cao

World Cup 2026 trải rộng trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia. Khoảng cách địa lý khổng lồ biến việc di chuyển thành một phần của bài toán thể lực. Đội tuyển CH Czech đã sớm cảm nhận mặt trái này. Sau khi bị loại, HLV Miroslav Koubek công khai nhắc đến sự kiệt sức vì di chuyển dày đặc như một trong những vấn đề của đội bóng.

Đó là khác biệt lớn so với những kỳ World Cup có phạm vi tổ chức nhỏ hơn. Sau mỗi trận, cầu thủ không chỉ cần hồi phục cơ bắp mà đôi khi còn phải lên máy bay, thay đổi múi giờ, thích nghi với khí hậu và điều kiện thi đấu mới.

ẢNH: REUTERS

Thể thức mở rộng cũng chưa phải thách thức duy nhất. Theo Reuters, một "vòm nhiệt" đang bao phủ nhiều khu vực tại Mỹ và Canada trong giai đoạn knock-out. Dự báo cho thấy chỉ số nhiệt ở một số nơi có thể lên mức 105 - 115 độ F, tương đương khoảng 40,6 - 46,1 độ C.

Một nghiên cứu được Reuters đăng tải trước giải còn cảnh báo khoảng 25% trong tổng số 104 trận có nguy cơ diễn ra trong điều kiện vượt ngưỡng an toàn về nhiệt do FIFPRO khuyến nghị. Khoảng 5 trận có thể rơi vào điều kiện nghiêm trọng đến mức nên cân nhắc hoãn.

Nắng nóng không chỉ gây cảm giác khó chịu. Khi cơ thể phải dành nhiều năng lượng hơn để làm mát, khả năng duy trì cường độ vận động, hồi phục và sự tỉnh táo đều có thể bị ảnh hưởng.

ẢNH: REUTERS

Đó cũng là lý do các quãng nghỉ tiếp nước trở thành hình ảnh quen thuộc tại World Cup năm nay. Dù gây tranh cãi vì làm gián đoạn nhịp trận đấu, ông Dom Rae cho rằng đây là biện pháp cần thiết khi yêu cầu thể chất ngày càng tăng. Bài toán còn phức tạp hơn bởi sự khác biệt lớn giữa các địa điểm tổ chức.

Trước trận vòng 16 đội giữa đội tuyển Anh và đội tuyển Mexico, độ cao khoảng 2.200 m của Mexico City trở thành vấn đề đáng chú ý. Chuyên gia y học thể thao Tim Meyer cảnh báo quãng thời gian khoảng 102 giờ gần như không đủ để các cầu thủ Anh thích nghi hoàn toàn với không khí loãng. Độ cao có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động hiếu khí, giấc ngủ và quá trình hồi phục.

Trường hợp của Messi và Haaland mang ý nghĩa lớn hơn những lời than mệt mỏi thông thường. Messi đã 39 tuổi nhưng vẫn phải gánh 120 phút ở một trận knock-out. Haaland đang ở đỉnh cao thể chất, từng được chủ động cho nghỉ, nhưng vẫn xuống sức rõ rệt sau một trận căng thẳng. 2 cầu thủ ở 2 giai đoạn hoàn toàn khác nhau của sự nghiệp lại cùng chạm vào một giới hạn.