Mỹ trừng phạt ngành hàng không Iran, siết nguồn máy bay và công nghệ

Động thái này nằm trong chiến dịch “Economic Outcast” của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Washington cáo buộc các đơn vị đã hỗ trợ mạng lưới vận chuyển liên quan đến Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đặc biệt thông qua Hãng hàng không Mahan Air, tạo điều kiện cho việc vận chuyển vũ khí, nhân sự và hàng hóa bất hợp pháp, theo Reuters.

Ảnh: REUTERS

Mahan Air từ lâu đã nằm trong diện bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt. Trong đợt này, Washington cũng nhắm vào một số công ty có trụ sở tại Thổ Nhĩ Kỳ và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), cáo buộc các công ty này giúp Mahan Air mua ít nhất 3 máy bay Boeing B-777 vào mùa hè 2026. Những máy bay này trước đó đã bị loại biên tại các thị trường khác.

Ngoài các hãng hàng không, Bộ Tài chính Mỹ còn áp dụng biện pháp với các công ty, đơn vị xử lý hàng hóa, trung gian nước ngoài và những tuyến vận chuyển quá cảnh mà Washington cho rằng Iran sử dụng để tiếp cận máy bay và công nghệ nhạy cảm có nguồn gốc từ Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 8.9 cảnh báo: “Những bên tiếp tục làm ăn với các hãng hàng không Iran có nguy cơ bị cắt khỏi hệ thống tài chính toàn cầu”. Ông cho biết Washington sẽ áp dụng những hậu quả nghiêm khắc đối với các bên cung cấp nguồn tài chính cho chính quyền Iran.

Phía Văn phòng kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cũng đã đình chỉ 3 giấy phép hàng không liên quan Iran. Các giấy phép này trước đây cho phép các hãng hàng không nước ngoài đưa máy bay có nguồn gốc hoặc công nghệ của Mỹ vào Iran, cũng như thực hiện các chuyến bay quá cảnh qua nước này.

Ông Miad Maleki, cựu quan chức cấp cao Bộ Tài chính Mỹ cho rằng việc đình chỉ sẽ ảnh hưởng đến các chuyến bay qua Dubai, Doha và Istanbul, những tuyến kết nối quan trọng của Iran với khu vực. Ông cũng cho biết OFAC không còn cho phép một số trường hợp ngoại lệ như vận chuyển linh kiện an toàn, nhiên liệu và sửa chữa máy bay khẩn cấp.

Hãng thông tấn Anadolu ngày 8.9 dẫn lời Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi bày tỏ hoài nghi về hiệu quả của các lệnh trừng phạt mới mà Mỹ áp đặt đối với ngành hàng không Iran. Trên mạng xã hội X, ông cho rằng Washington chưa đạt được mục tiêu thông qua các biện pháp trừng phạt hay xung đột nên tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế. Ông viết: “Giải pháp sáng tạo của Washington là thêm lệnh trừng phạt?" và hỏi liệu Mỹ có đang nghiêm túc không.