Năm đầu tiên sau sáp nhập, TP.HCM tuyển sinh lớp 10 ra sao?

Đăng ký nguyện vọng lớp 10 sao cho đúng và trúng đang là trăn trở, cân nhắc của phụ huynh và học sinh TP.HCM trong những ngày này.

ẢNH: LÊ THANH HẢI

Hiểu được băn khoăn này, hôm qua (22.4), Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề ''Lưu ý quan trọng khi chọn nguyện vọng lớp 10'' tại địa chỉ thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube và TikTok Báo Thanh Niên.

Tại chương trình, các chuyên gia giải đáp những thắc mắc và hướng dẫn phụ huynh, học sinh (HS) chọn nguyện vọng (NV) lớp 10 tối ưu.

HỖ TRỢ TỐI ĐA PHỤ HUYNH, HỌC SINH

Đề cập đến phương án tuyển sinh lớp 10 trong năm đầu tiên sau sáp nhập tỉnh, thành, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, chia sẻ: "Tinh thần xuyên suốt của Sở là giữ ổn định các quy định hiện hành, không tạo ra những thay đổi đột ngột gây tâm lý lo lắng cho phụ huynh và HS, đặc biệt trong bối cảnh năm đầu sau sáp nhập. Sở hiểu rõ sự băn khoăn của nhiều gia đình trước những thay đổi về địa giới hành chính và đây chính là lý do chúng tôi ưu tiên sự ổn định trong các quy định tuyển sinh".

Song song đó, Sở GD-ĐT đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình: 100% HS đăng ký trực tuyến, toàn bộ dữ liệu được khai thác từ cơ sở dữ liệu ngành; phụ huynh và HS chỉ cần rà soát, xác nhận thông tin, không cần mang theo bất kỳ hồ sơ, giấy tờ gì. Đây là bước thay đổi căn bản, giúp giảm đến mức thấp nhất thủ tục hành chính và tránh tình trạng phụ huynh phải đi lại nhiều lần như những mùa tuyển sinh trước.

Về quy mô trường lớp, Sở GD-ĐT đang triển khai quyết liệt theo chỉ đạo của UBND TP trong việc đảm bảo chỗ học cho toàn bộ HS sau kỳ tuyển sinh. "Quan điểm của Sở GD-ĐT là đa dạng hóa các loại hình trường lớp, tạo thêm nhiều lựa chọn phù hợp cho HS và gia đình, đúng theo tinh thần chỉ đạo của Bộ GD-ĐT. Các thông tin cụ thể về chỉ tiêu, loại hình và phân bổ trường lớp sẽ được công bố rõ ràng, minh bạch trong thời gian tới. Phụ huynh và HS theo dõi thông tin chính thức từ Sở để có sự chuẩn bị phù hợp, tránh để các thông tin chưa được kiểm chứng gây tâm lý lo lắng không cần thiết", ông Phong nhấn mạnh.

QUYẾT LIỆT HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG NGUYỆN VỌNG "ẢO"

Bản đồ GIS đã được TP.HCM áp dụng trong tuyển sinh lớp 10 trước khi sáp nhập và đã phát huy hiệu quả trong việc hỗ trợ HS, phụ huynh lựa chọn NV phù hợp. Tuy nhiên, trước khi sáp nhập tỉnh, thành, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu chưa thực hiện nên đây là điểm mới với 2 khu vực này.

Theo ông Phong, năm nay với địa bàn mở rộng và số lượng HS tăng lên đáng kể, việc cập nhật, chuẩn hóa hệ thống GIS theo đơn vị hành chính mới là yêu cầu bắt buộc và được Sở GD-ĐT triển khai từ rất sớm.

Ngay từ cuối tháng 12.2025, Ban giám đốc Sở GD-ĐT đã chỉ đạo Phòng Quản lý chất lượng chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu các trường THPT theo địa danh hành chính mới, đảm bảo hệ thống phản ánh chính xác thực tế sau sáp nhập. Như vậy khi phụ huynh và HS sử dụng bản đồ GIS để đăng ký NV, toàn bộ thông tin về vị trí trường, khoảng cách, tuyến đường đều đã được cập nhật theo địa giới hành chính mới. Điều này giúp HS lựa chọn NV chính xác, thuận tiện cho việc đi lại trong suốt quá trình học tập.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

''Các trường THCS được giao trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Phòng Quản lý chất lượng, tư vấn hỗ trợ tối đa cho HS trong giai đoạn đăng ký NV. Tôi cũng đã chỉ đạo toàn bộ đội ngũ duy trì liên lạc 24/24 trong suốt thời gian tuyển sinh. Đây là cam kết của toàn ngành giáo dục: Vì HS, vì sự an tâm của phụ huynh và xã hội'', ông Phong khẳng định.

Cán bộ của Sở GD-ĐT TP.HCM cho hay, trước đây TP.HCM đã áp dụng quy định khoảng cách từ nhà đến trường khi đăng ký NV tuyển sinh lớp 10 thông qua bản đồ trực tuyến GIS. Tuy nhiên thực tế cho thấy vẫn còn việc HS đăng ký NV "ảo" để "cứ đậu trường công là được" mà bỏ qua yếu tố khoảng cách di chuyển từ nhà đến trường.

Vẫn có một số phụ huynh HS, thậm chí giáo viên, để HS của mình "chắc suất" trúng tuyển trường công mà bỏ qua yếu tố khoảng cách, dẫn tới trúng tuyển nhưng không theo học, khiến các bạn HS khác mất cơ hội. Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phong cho biết trong kỳ tuyển sinh năm nay, TP sẽ quyết liệt thực hiện các giải pháp cụ thể để hạn chế tình trạng NV "ảo" này.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 sắp tới là kỳ thi tuyển sinh đầu tiên sau sáp nhập cả 3 địa phương, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ áp dụng tiêu chí nơi ở hiện tại của HS theo VNeID để làm căn cứ xác định khoảng cách đối với NV tuyển sinh lớp 10 nhằm hạn chế tối đa NV "ảo".

Tương tự những năm trước, năm nay hệ thống tuyển sinh của TP.HCM sẽ có tính toán khoảng cách từ nơi ở hiện tại của HS theo VNeID đến từng NV tuyển sinh lớp 10 mà HS đăng ký, để đưa ra các cảnh báo phù hợp.

Theo đó, Sở GD-ĐT đưa ra quy định khống chế khoảng cách nhất định đối với từng NV. Cụ thể, đối với các trường nằm ở khu vực TP.HCM, Bình Dương (cũ) thì áp dụng khoảng cách tối đa 10 km, còn các trường nằm ở khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) sẽ áp dụng khoảng cách 13 km.

Trường hợp HS đăng ký NV có khoảng cách vượt quy định này, trường THCS có trách nhiệm làm việc trực tiếp với phụ huynh, có lập biên bản đính kèm hồ sơ tư vấn, thông báo rõ không được đổi NV sau thời hạn điều chỉnh hay sau khi có kết quả trúng tuyển bất cứ NV nào.

Cán bộ của Sở GD-ĐT cho biết quy định này tiếp tục được đưa ra và kết hợp với tăng cường vai trò của các cấp quản lý nhà nước ở phường/xã nhằm hạn chế tối đa NV "ảo" trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập.

Để HS đăng ký NV tuyển sinh 10 được thực chất, phù hợp với sức học và nơi ở, Sở GD-ĐT đã yêu cầu các trường THCS tư vấn cho HS chọn trường gần nơi ở, thuận tiện di chuyển, phù hợp với năng lực học tập và điều kiện gia đình. Đặc biệt, Sở GD-ĐT nghiêm cấm các trường, giáo viên vận động HS bỏ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập.

Bên cạnh việc áp dụng biện pháp có tính kỹ thuật, Sở GD-ĐT TP.HCM còn thay đổi cách đánh giá về kết quả thi.

Ông Phong thông tin: "Qua dữ liệu thống kê nhiều năm, chúng tôi nhận thấy rõ thực trạng đăng ký NV "ảo" và đây là một trong những vấn đề chúng tôi quyết tâm giải quyết. Năm nay, chúng tôi thay đổi cách đánh giá kết quả tuyển sinh của các trường THCS, không dựa vào số HS trúng tuyển như trước mà dựa trên số HS trúng tuyển và thực tế nộp hồ sơ nhập học. Đây là thay đổi tạo ra trách nhiệm rõ ràng hơn cho các trường THCS trong công tác tư vấn. Trong các buổi tập huấn vừa qua, tôi cũng đã quán triệt rõ: ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm lớp 9 phải tư vấn đầy đủ, trung thực cho phụ huynh và HS, đặc biệt về yếu tố khoảng cách và năng lực di chuyển thực tế - tránh tình trạng đăng ký "chắc suất" gây lãng phí chỉ tiêu và ảnh hưởng đến cơ hội của HS khác".

Ông Phong cho biết thêm: "Sau tuyển sinh, Sở GD-ĐT sẽ tăng cường hậu kiểm và phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã trong việc theo dõi, xử lý các trường hợp phát sinh. Chúng tôi tin rằng các giải pháp đồng bộ này sẽ từng bước kéo giảm tình trạng NV "ảo", giúp HS lựa chọn được ngôi trường phù hợp nhất với năng lực và điều kiện của bản thân".