Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 20.10 kêu gọi Nga và Mỹ sớm khôi phục đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân, sau khi Hiệp ước New START hết hạn mà chưa có thỏa thuận thay thế, theo đài RT.
“Đây là một vấn đề vô cùng quan trọng. Lần đầu tiên sau một thời gian dài, thế giới không còn khuôn khổ pháp lý dựa trên hiệp ước này”, ông nói. Phát ngôn viên Điện Kremlin cũng cảnh báo tình hình hiện nay là “vô cùng nguy hiểm”, đồng thời nhận định các cuộc đàm phán sắp tới sẽ phức tạp và kéo dài.
Hiệp ước New START là thỏa thuận giới hạn vũ khí chiến lược giữa Nga và Mỹ, đã chính thức hết hạn vào tháng 2.2026.
Nga và Mỹ ký kết hiệp ước New START năm 2010 và gia hạn thỏa thuận vào năm 2021. Hiệp ước giới hạn mỗi bên triển khai tối đa 1.550 đầu đạn hạt nhân chiến lược và 700 hệ thống phóng, đồng thời quy định các biện pháp trao đổi thông tin, minh bạch và xác minh tại chỗ.
Sau khi hiệp ước hết hạn, Moscow từng đề xuất duy trì các giới hạn về đầu đạn hạt nhân thêm 1 năm nếu Washington có hành động tương tự. Tuy nhiên, phía Mỹ chưa đưa ra phản hồi chính thức.
Một hệ thống tên lửa đạn đạo liên lục địa Yars của Nga diễu hành trong Lễ duyệt binh Ngày chiến thắng tại Quảng trường Đỏ ở Moscow (Nga) hồi tháng 6.2020
Trong khi Nga thúc giục nối lại đàm phán, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân nào trong tương lai cũng cần bao gồm Trung Quốc. Hồi tháng 2, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington sẽ thúc đẩy đàm phán 3 bên với Moscow và Bắc Kinh.
Trước đó, Tổng thống Trump ngày 19.10 cũng bày tỏ sẵn sàng thảo luận về giải trừ vũ khí hạt nhân trong cuộc gặp tiềm năng với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra vào tháng 11 tại Trung Quốc.
“Chúng tôi sẽ tổ chức cuộc gặp để thảo luận về vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa”, ông Trump nói với các phóng viên. “Nếu Chủ tịch Tập Cận Bình muốn, tôi sẽ tổ chức. Tôi chắc chắn chúng tôi cũng sẽ thảo luận về những vấn đề khác như thương mại”.
Bên cạnh Trung Quốc, ông Peskov cũng cho rằng các cuộc đàm phán về ổn định chiến lược giữa Nga và Mỹ trong tương lai cũng không thể bỏ qua kho vũ khí hạt nhân của các thành viên NATO tại châu Âu, đặc biệt là Anh và Pháp.
Đầu năm 2026, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron công bố sáng kiến “Forward deterrence” (tạm dịch: ngăn ngừa chủ động), cho phép xem xét triển khai vũ khí hạt nhân của Pháp tại các quốc gia châu Âu khác. Đến tháng 3, ông Macron tuyên bố Paris sẽ không còn công khai quy mô kho vũ khí hạt nhân, với lý do “để được tự do, chúng ta phải khiến người ta sợ hãi”. Ông cũng công bố kế hoạch tăng cường kho vũ khí, hiện gồm gần 300 đầu đạn.
Phía Moscow sau đó đã cảnh báo chiến lược của Pháp có thể phản tác dụng, đồng thời tuyên bố không thể “phớt lờ sự gia tăng rõ ràng về thành phần hạt nhân trong tiềm lực chung của NATO”.
Trong khi đó, hồi tháng 8, đài NBC đưa tin Lầu Năm Góc đang nghiên cứu chiến lược hạt nhân mới nhằm cung cấp cho tổng thống Mỹ nhiều lựa chọn hơn trong trường hợp xảy ra xung đột. Theo báo cáo, chiến lược này có thể chuyển trọng tâm sang vũ khí hạt nhân chiến thuật tầm ngắn, thay vì chủ yếu dựa vào vũ khí hạt nhân chiến lược tầm xa.
Moscow cũng đồng thời chỉ trích việc Mỹ triển khai vũ khí hạt nhân tại châu Âu theo cơ chế chia sẻ hạt nhân của NATO, một vấn đề có thể tiếp tục gây trở ngại cho các nỗ lực xây dựng khuôn khổ kiểm soát vũ khí trong thời gian tới.
Ebola tiếp tục lan ra nhiều nước châu Phi
Bình luận (0)