Nghịch lý thủ môn ở đội tuyển Tây Ban Nha

Bỏ phí tài năng

Marcus Rashford vào sân từ ghế dự bị và ghi bàn cho đội tuyển Anh (thắng Croatia 4-2) từ đường chuyền của một cầu thủ dự bị khác - Bukayo Saka. Ở trận Thụy Sĩ thắng Bosnia 4-1, có đến 4 bàn được ghi bởi các cầu thủ dự bị của cả hai bên. Với các cầu thủ tấn công, đấy là chuyện quá bình thường. Băng ghế dự bị càng nhiều hảo thủ càng tốt. Ai cũng sẽ có dịp trổ tài. HLV Mikel Arteta của Arsenal thậm chí còn nói ông không có khái niệm "cầu thủ dự bị". Với ông, khác biệt giữa cầu thủ trong đội hình xuất phát và cầu thủ ngồi ngoài chỉ là ai đá trước, ai đá sau.

ẢNH: AP

Thủ môn thì khác, nhất là thủ môn ở một giải đấu tập trung, kiểu World Cup. Cho dù được xem là có công lớn giúp Arsenal trở lại ngôi vô địch Ngoại hạng Anh sau 22 năm chờ đợi, David Raya chỉ có vai trò dự bị cho thủ môn Unai Simon trong đội tuyển Tây Ban Nha. Nếu không xảy ra tình huống đặc biệt, cơ hội bắt chính của Raya tại World Cup này gần như là con số 0. Cơ hội của thủ môn số 3 Garcia (Barcelona) lại càng thấp hơn.

Một đội bóng mà có đến 3 tiền đạo hàng đầu thế giới thì đấy là giấc mơ của mọi HLV. Và điều chắc chắn là cả ba tiền đạo "khủng" đều sẽ có cơ hội thể hiện mình. Ngược lại, Tây Ban Nha đang có cùng lúc đến 3 thủ môn hàng đầu thế giới, nhưng đấy là "sự giàu có" cực kỳ đáng tiếc, vì HLV Luis De La Fuente đành bỏ phí 2 tài năng lớn. Cụ thể ở đây là Raya và Garcia.

Tiếc cho Raya và Garcia ở chỗ họ không được vào đội hình chính của Tây Ban Nha hoàn toàn không phải vì thua Simon về mặt tài năng, mà hơn là đằng khác. Vấn đề là trong bóng đá, vai trò thủ môn có đặc điểm rất riêng, khác hẳn các vai trò còn lại trong đội hình. Sự quen thuộc thường là ưu tiên 1 để HLV chọn thủ môn bắt chính. Simon thuận lợi hơn Raya và Garcia ở chỗ này, chứ trong mùa bóng 2025-2026 vừa qua, Simon thua xa 2 thủ môn dự bị trong mọi số liệu chuyên môn: tỷ lệ cứu nguy (Simon là 63,5%; Raya 76,8%; Garcia 74,5%), số bàn thua (73; 31; 42), tỷ lệ giữ sạch lưới (17,4%; 54,9%; 40%), tỷ lệ chuyền chính xác (57,98%; 65,01%; 89,72%).

"Tử huyệt" của Tây Ban Nha ?

Vì đặc điểm chuyên biệt của vai trò thủ môn, và vì lối chơi rất riêng của HLV De La Fuente, chúng ta đành tạm kết luận: ghế dự bị của Tây Ban Nha có 2 thủ môn giỏi hơn người đang bắt chính ở đội này ("tạm kết luận" là vì thật ra mọi so sánh đều khập khiễng, chủ yếu mang tính tham khảo). Một mặt, Tây Ban Nha không dùng thủ môn giỏi nhất. Mặt khác, dù giỏi đến mức độ nào, thủ môn Tây Ban Nha cũng luôn phải chịu áp lực lớn, không có những thuận lợi thường thấy như ở đa số đội khác.

Các trung vệ Tây Ban Nha thường đứng rất cao. Hậu vệ cánh thì tấn công nhiều hơn phòng thủ, đe dọa khung thành đối phương nhiều hơn là bảo vệ khung thành đội nhà. Tiền vệ liên tục chuyền bóng trong phạm vi hẹp, đông người. Khi mọi chuyện ổn thỏa, đấy là lối chơi đẹp mắt, làm cho hàng thủ đối phương ngán ngẩm. Thế nhưng trong cách chơi ấy, chỉ cần một đường chuyền hỏng là đủ trở thành cơ hội phản công nhanh cho đối phương. Họ tha hồ khai thác khoảng trống thênh thang phía trước thủ môn Tây Ban Nha. Và do mất bóng bất ngờ khi đang mải mê tấn công, dễ xảy ra tình trạng các đồng đội ngay phía trước thủ môn Simon chưa kịp ổn định thế thủ. Tây Ban Nha là đội có thể thêu hoa dệt gấm trong suốt 10 phút rồi bỗng lập tức rơi vào tình trạng báo động ngay phút kế tiếp. Lối chơi của Tây Ban Nha không bảo vệ thủ môn mà ngược lại, luôn thử thách chốt chặn cuối cùng.

Đặc điểm "quen thuộc" giúp Simon được chọn thay vì Raya hoặc Garcia là anh đã quá quen với tình trạng luôn bị thử thách ấy. Simon phải thường xuyên đọc tình huống, tính toán khoảng trống phía trước và tốc độ của các cầu thủ liên quan để nhanh chóng có quyết định hợp lý khi Tây Ban Nha bị phản công.

Tây Ban Nha mà thắng, khả năng cao là người ta sẽ khen Pedri, Rodri, Lamine Yamal. Còn nếu thua, khả năng cao là thủ môn Simon sẽ bị chỉ trích. Bắt chính ở đội tuyển Tây Ban Nha là "nghề có rủi ro cao".