Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế: Kiệt tác kiến trúc Đông - Tây hòa quyện

Đây không chỉ là một địa điểm sinh hoạt tôn giáo, mà còn là minh chứng sống động cho sự giao thoa giữa kiến trúc phương Tây hiện đại và tinh hoa kiến trúc truyền thống Huế.

Lịch sử hình thành

Năm 1925, theo lời mời của Tòa Thánh, 3 vị thừa sai người Canada đã đến Huế và cùng giám mục Eugène Marie Allys thành lập Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam. Ngày 28.12.1925, ngày lễ Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội, được chọn làm ngày khai sinh cộng đoàn tu viện. Chỉ 2 năm sau, cộng đoàn đã mua khu đất hình tam giác tại ngã ba Nguyễn Huệ - Nguyễn Khuyến hiện nay để xây dựng tu viện. Năm 1954, giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chính thức ra đời.

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Tháng 1.1959, công trình nhà thờ được khởi công theo thiết kế của kiến trúc sư Nguyễn Mỹ Lộc, người tốt nghiệp kiến trúc tại Paris (Pháp). Kiến trúc sư Nguyễn Mỹ Lộc cũng chính là cộng sự của kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Viết Thụ tại Sài Gòn trước năm 1975. Trước đó, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ có một trợ lý người Pháp là kiến trúc sư Bonin. Sau khi ông Bonin nghỉ việc để về nước, kiến trúc sư Nguyễn Mỹ Lộc thay thế vị trí này.

Nhà thờ hoàn thành vào năm 1962, trở thành một ngôi thánh đường biểu tượng kiến trúc độc đáo của Huế.

Kiến trúc Đông - Tây hòa quyện

Nhà thờ nằm trên khu đất có mặt bằng tam giác: sâu 70 m, rộng nhất 37 m, hẹp nhất 15 m, được xây dựng với kết cấu hiện đại bằng bê tông và đá xanh. Điểm nổi bật nhất của nhà thờ là sự kết hợp hài hòa giữa phong cách kiến trúc phương Tây và hồn dân tộc Việt Nam.

Điểm nhấn mang đậm kiến trúc truyền thống là phần mái ngói với đường nét của kiến trúc đình, chùa, miếu vũ. Trong đó, mái chính cao 32 m, chính giữa là tháp chuông bát giác 3 tầng với mái ngói truyền thống, kết hợp tháp nhọn phong cách Gothic phương Tây, nâng thánh giá cao 53 m. Bốn quả chuông đồng nặng 1,5 tấn, nay được điều khiển bằng hệ thống điện hiện đại, tạo nên âm vang linh thiêng.

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Nhà thờ có không gian mở, với hành lang dài 26 m, rộng 4,2 m và hệ thống cửa lớn không vách ngăn. Khi mở cửa, không gian bên ngoài và bên trong hòa làm một, tạo cảm giác gần gũi, thoáng đãng.

Ánh sáng và màu sắc cũng là nét độc đáo của nhà thờ. Các mảng tường trên cao lắp kính màu cỡ lớn, ánh sáng tự nhiên xuyên qua biến đổi thành nhiều sắc màu lung linh, huyền ảo. Bàn thờ chính giữa làm từ đá cẩm thạch Ngũ Hành Sơn với kích thước lớn, tạo điểm nhấn trang trọng.

Điều đặc biệt là toàn bộ không gian bên trong rộng lớn nhưng không có cột chia cắt, tạo cảm giác liền mạch, uy nghi mà vẫn thoải mái cho giáo dân.

Phía trước khuôn viên nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp có đặt tượng Chúa Giêsu. Ở phía sau có hang Đức Mẹ sinh Chúa hài đồng, không chỉ gắn liền với khối tu viện Dòng Chúa Cứu Thế liền đó mà còn hòa nhập với nhịp sống của người dân quanh vùng. Vị trí tiếp giáp nhiều tuyến phố khiến công trình vừa bề thế, trang trọng, vừa gần gũi, thân quen.

Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Huế là minh chứng cho sự sáng tạo trong kiến trúc, nơi mà ngói đỏ truyền thống Huế kết hợp cùng tháp chuông Gothic phương Tây, tạo nên một công trình vừa mang tính nghệ thuật, vừa mang giá trị tinh thần sâu sắc. Đây không chỉ là nơi hành lễ, mà còn là điểm đến văn hóa - kiến trúc, góp phần khắc họa bản sắc Huế, Đông - Tây gặp gỡ, hòa quyện trong sự tôn nghiêm và thơ mộng.

Ở cố đô Huế, nơi có những đình làng cổ kính, chùa chiền uy nghi, thắng cảnh thơ mộng..., sự hiện diện của nhà thờ mang phong cách phương Tây nhưng vẫn giữ hồn dân tộc đã tạo nên một thần sắc chung: cổ kính, trầm mặc nhưng cũng cởi mở, giao thoa văn hóa.

Vào thời điểm nhà thờ vừa hoàn thành, toàn bộ khu vực bao quanh vẫn còn đất ruộng của người dân An Cựu. Đến nay, khu vực tuyến đường Nguyễn Huệ đã phát triển thành khu phố trung tâm với nhà cửa và công trình cơ quan nhà nước, ngân hàng, trung tâm thương mại... sầm uất. Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế - kiệt tác kiến trúc hài hòa Đông - Tây đã tạo điểm nhấn cho bức tranh đô thị Huế, là điểm đến tham quan được người dân và du khách gần xa lựa chọn.