Nhiều hệ lụy khi người quảng cáo trở thành nhà sản xuất

Từ người nổi tiếng thành tai tiếng

Nói đến những trường hợp người nổi tiếng, KOL, KOC lấn sân từ vai trò người quảng cáo chuyển sang sản xuất rồi gánh chịu hậu quả, có lẽ nhiều người chưa quên câu chuyện của hoa hậu Thùy Tiên và Quang Linh Vlogs. Đây đều là những người từng có rất đông khán giả theo dõi và ủng hộ. Tuy nhiên, khi những nhân vật này chuyển từ vai trò sáng tạo nội dung sang lĩnh vực sản xuất sản phẩm để kinh doanh thì ngay lập tức trở thành tai họa do chất lượng sản phẩm của họ không như công bố. Họ đã phải trả giá bằng những bản án nghiêm khắc của pháp luật.

Mới nhất, khi những cái tên như Huấn Hoa Hồng, Phú Lê, Cô giáo Hương bị khởi tố, người tiêu dùng mới bật ngửa rằng những người mà họ đặt niềm tin, móc hầu bao để mua sản phẩm ủng hộ thực tế chỉ lợi dụng sự nổi tiếng trên mạng xã hội để câu like, câu view và kêu gọi mua hàng, còn lại hoàn toàn không có năng lực sản xuất hay thậm chí không dùng đến sản phẩm mà họ rao bán.

Những nhân vật nổi tiếng bị pháp luật vào cuộc xử lý giống như bề nổi của tảng băng trôi. Thực tế, nhiều nhà sáng tạo khi có một lượng người theo dõi nhất định đã chủ động sản xuất và đặt hàng gia công sản phẩm mang thương hiệu của mình để kinh doanh, nhưng không phải ai cũng có đủ vốn, năng lực, hiểu biết các quy định pháp lý để vận hành quy trình.

ẢNH: QUANG THUẦN TẠO BẰNG AI

Anh L.M.H, một chủ kênh YouTube ngụ tại P.Bình Tân (TP.HCM), cho biết trước đây anh từng tận dụng sự quan tâm của khán giả để bán khô nai, lạp xưởng do chính mình sản xuất. Nhưng từ một kênh truyền thông mạng xã hội chuyển sang sản xuất và kinh doanh thực phẩm không dễ dàng gì, phải đầu tư xưởng sản xuất và đáp ứng được các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. "Được một thời gian ngắn, tôi đành bỏ của chạy lấy người vì tự cảm thấy không đáp ứng được yêu cầu của một nhà sản xuất. Thôi thì quay trở lại công việc chính là sáng tạo nội dung", anh L.M.H thừa nhận.

P.T.P, chủ một kênh YouTube khác ngụ tại P.Quy Nhơn (Gia Lai), cũng tương tự. Cách đây vài năm kênh của anh được khá nhiều người theo dõi, lượng view tăng cao và từ đó cũng có khá nhiều lời đề nghị hợp tác kinh doanh. P.T.P đã đặt hàng các sản phẩm thảo dược, mỹ phẩm mang thương hiệu của chính mình để bán trực tiếp trên kênh. Nhưng chỉ được một thời gian ngắn, lượng khán giả theo dõi kênh giảm dần, tình hình cũng khá bi quan vì hàng bán rất chậm. Quan trọng nhất là những phản hồi không tốt về sản phẩm không chỉ làm ảnh hưởng đến doanh số mà còn uy tín. Vì vậy, P.T.P đã chọn cách dừng lại.

H.Đ.C, chủ một kênh TikTok và Facebook đang được nhiều người biết đến, chia sẻ: "Em từ một người ở nhà thuê, làm phụ hồ, sơn nước, nhờ có kênh Facebook và TikTok đã có thể kiếm thêm hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Bên cạnh đó, khi clip của em được biết đến, nhiều nhãn hàng cũng liên hệ để hợp tác quảng cáo sản phẩm. Thù lao họ trả cao lắm, tuy nhiên em suy nghĩ rất nhiều, thấy khả năng của mình không thể đánh giá đầy đủ hết các sản phẩm nên chỉ nhận lời giới thiệu sản phẩm liên quan đến công trình xây dựng thôi".

Hệ lụy khi người quảng cáo trở thành nhà sản xuất

Nhưng không phải ai cũng biết điểm dừng. Thực tế trên mạng xã hội hiện nay nhiều người làm nội dung khi đã có được sự "nổi tiếng" sẽ bước sang lĩnh vực quảng cáo và tự sản xuất. Có những người âm thầm rút lui, nhưng cũng không ít người vì ham mê kiếm tiền mà bất chấp hậu quả.

Trả lời PV Thanh Niên, ông Nguyễn Thanh Đảo, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo TP.HCM, nhận định: KOL, KOC có lợi thế rất lớn là đã xây dựng được cộng đồng người theo dõi và có khả năng tạo ra niềm tin. Tuy nhiên, từ vị trí người quảng bá sản phẩm của người khác chuyển sang tự đứng ra sản xuất, kinh doanh sản phẩm, thì bản chất hoạt động đã thay đổi hoàn toàn. Họ không còn chỉ chịu trách nhiệm về nội dung truyền thông mà đã trở thành một chủ thể kinh doanh, phải chịu trách nhiệm về chất lượng, nguồn gốc, an toàn của sản phẩm, quyền lợi người tiêu dùng, thuế và nhiều nghĩa vụ pháp lý khác.

"Nếu thiếu kiến thức và hệ thống quản trị, hệ lụy có thể rất lớn. Một sản phẩm không bảo đảm chất lượng không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn làm mất uy tín của chính KOL, KOC, ảnh hưởng đến niềm tin của cộng đồng và rộng hơn là làm xấu đi môi trường kinh doanh trên nền tảng số. Đặc biệt, hiện nay pháp luật cũng đã đặt trách nhiệm rõ hơn đối với người chuyển tải sản phẩm quảng cáo. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Quảng cáo năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, quy định người chuyển tải sản phẩm quảng cáo phải tuân thủ pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm thông tin về tính năng, chất lượng sản phẩm và chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với nội dung quảng cáo vi phạm. Vì vậy, vấn đề không phải là KOL, KOC có nên sản xuất và bán hàng hay không. Họ hoàn toàn có quyền trở thành doanh nhân, nhưng khi đã bước vào kinh doanh thì phải chuyển từ kinh doanh bằng sức ảnh hưởng sang kinh doanh bằng sản phẩm, chất lượng và uy tín", ông Nguyễn Thanh Đảo nhấn mạnh.

Luật sư Trần Thu Trang, Tổng giám đốc Công ty Thuế Hợp Luật, nhận xét: Chưa nói đến sản xuất, chỉ ở góc độ cá nhân kinh doanh trên mạng thì hiện nhiều người sáng tạo nội dung vẫn chưa nắm rõ các quy định về thuế nên phát sinh không ít sai sót như: chưa đăng ký thuế hoặc đăng ký kinh doanh theo quy định; kê khai thiếu doanh thu; sử dụng chung tài khoản ngân hàng cho mục đích cá nhân và kinh doanh; không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ; hoặc chậm kê khai, nộp thuế. Những sai sót này có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, tính tiền chậm nộp, thậm chí ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và hoạt động kinh doanh trong dài hạn.