Những nguyên tắc 'vàng' đặt nguyện vọng xét tuyển đại học

Để trúng tuyển nguyện vọng (NV) yêu thích nhất, thí sinh (TS) cần thực hiện theo nguyên tắc nào? Lời khuyên có trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Chiến thuật đăng ký NV xét tuyển đại học" do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 3.7, được trực tuyến tại địa chỉ: thanhnien.vn, fanpage, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

Phân biệt điểm sàn và điểm chuẩn

Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý sự khác nhau của ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào các khối ngành đặc thù do Bộ GD-ĐT quy định, điểm sàn xét tuyển và điểm trúng tuyển. Trong đó, Bộ GD-ĐT quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào 3 khối ngành đặc thù (khoa học sức khỏe, đào tạo giáo viên, pháp luật) ở tất cả các phương thức xét tuyển. Căn cứ ngưỡng chung này, các trường công bố điểm sàn xét tuyển, tức mức điểm tối thiểu nhận hồ sơ từng ngành. Điểm chuẩn trúng tuyển luôn lớn hơn hoặc bằng điểm sàn.

ẢNH: LÊ THANH HẢI

"Điểm chuẩn trúng tuyển mỗi năm dựa trên số lượng chỉ tiêu so với số lượng TS đăng ký vào. Nếu một ngành không hot nhưng số lượng chỉ tiêu ít mà quá nhiều TS đăng ký vào thì điểm chuẩn tăng lên. Do đó, điểm chuẩn là một cơ sở tham khảo khi đặt NV", Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân nói thêm.

Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn - Tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TPHCM (UEF), cũng chia sẻ năm nay một khái niệm mới là quy định nguồn tuyển, TS cần đạt 15 điểm 3 môn để đủ điều kiện tham gia xét tuyển. Bên cạnh đó, các trường sẽ công bố điểm sàn xét tuyển, sau đó là điểm chuẩn trúng tuyển. Có trường điểm chuẩn bằng điểm sàn, nhưng có trường lệch khá xa so với điểm sàn. TS có thể tham khảo điểm chuẩn các năm trước để có sự cân nhắc lựa chọn phù hợp.

Cùng quan điểm, thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó trưởng phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cũng cho hay điểm chuẩn mới quyết định việc TS đủ điều kiện trúng tuyển. "TS không nên chỉ nhìn vào điểm sàn để đặt NV, cần tham khảo thêm điểm chuẩn các năm gần đây để có sự đánh giá toàn diện hơn", thạc sĩ Trị nhấn mạnh.

Đến thời điểm này, một số trường ĐH đã bắt đầu công bố điểm sàn xét tuyển. Ví dụ, ĐH Duy Tân hiện đã công bố điểm sàn xét tuyển các ngành bằng điểm thi tốt nghiệp THPT ở mức 15 (riêng các ngành khoa học sức khỏe, luật theo quy định của Bộ GD-ĐT). Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cũng đã công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển các ngành theo từng phương thức…

Nguyên tắc đặt nguyện vọng xét tuyển

Lưu ý với TS về việc đặt NV, tiến sĩ Võ Thanh Hải cho rằng: "Đừng để xảy ra tình trạng phải dùng chữ "nếu" khi nhận thông báo kết quả trúng tuyển. Muốn vậy, TS cần lưu ý các nguyên tắc cơ bản khi thực hiện đăng ký để trúng tuyển ngành mong muốn. Trong đó, ngành - trường yêu thích nhất nên đặt ở NV đầu tiên".

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Nói thêm quy định năm nay, theo tiến sĩ Hải, mỗi TS được đăng ký tối đa 15 NV. Trong đó, TS muốn xét tuyển ngành sư phạm cần đăng ký NV từ 1-5. "Các NV được xét như nhau giữa các TS trong cùng một ngành. Nhưng trong danh sách NV của TS, hệ thống chỉ xét trúng tuyển 1 NV cao nhất. Do đó, TS cần sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, trong đó ngành - trường mong muốn học nhất, cần được đặt phía trên", ông Hải nói thêm.

Trong một số trường hợp, tiến sĩ Hải phân tích: "TS cần lựa chọn ngành trước khi lựa chọn đến cơ sở đào tạo. Nếu ngành mong muốn theo học có điểm chuẩn cao ở các năm trước, TS nên cân nhắc thêm các ngành gần trong cùng lĩnh vực. TS không nên lựa chọn các NV với các ngành thuộc lĩnh vực quá khác nhau. Điều này cực kỳ nguy hiểm, bởi nếu trúng tuyển ngành không mong muốn sẽ có những hệ lụy. Thực tế mỗi năm các trường ĐH ghi nhận tỷ lệ không nhỏ sinh viên dừng học sau năm đầu tiên để thi lại vì chưa lựa chọn được ngành phù hợp".

Thạc sĩ Vương Văn Khởi cũng đưa lời khuyên, điều căn bản cốt lõi khi lựa chọn NV là dựa vào đam mê, yêu thích của bản thân. Bên cạnh đó, TS cũng nên căn cứ vào năng lực của bản thân. "Chúng ta được quyền hy vọng nhưng nếu chọn một NV vượt quá xa năng lực thực tế thì cũng cần tính toán để có sự phù hợp hơn", thạc sĩ Khởi lưu ý. Ngoài ra, việc chọn ngành học còn cần đáp ứng được xu hướng và phù hợp với khả năng tài chính của người học.

Thạc sĩ Trương Quang Trị thì nêu thực tế từng có TS năm trước bị mất cơ hội vào học ngành yêu thích do chưa sắp xếp thứ tự NV phù hợp. Do đó, khi đặt NV chiến thuật quan trọng phân thành 3 tầng: tầng 1 dành cho các NV yêu thích; tầng 2 là các NV phù hợp với điểm số bản thân; tầng 3 là các NV an toàn. "TS khi đặt NV không nên theo thứ tự dễ trúng tuyển, mà theo mức độ yêu thích: yêu thích nhất đặt trên cùng, phù hợp đặt ở giữa và an toàn để dưới cùng. Nếu theo nguyên tắc này, TS sẽ cơ hội trúng tuyển ngành học mong muốn", thạc sĩ Trị chia sẻ.

Khi nào nên điều chỉnh nguyện vọng ?

Quy chế tuyển sinh cho phép TS được chỉnh sửa, điều chỉnh, bổ sung hoặc bỏ bớt NV xét tuyển không giới hạn số lần trong thời gian cho phép. Tuy nhiên, tiến sĩ Võ Thanh Hải cho rằng TS chỉ nên điều chỉnh NV trong trường hợp thực sự cần thiết. TS nên hoàn thành việc đăng ký trước ít nhất 2 ngày hệ thống đóng cổng để tránh những rủi ro không đáng có.

Thạc sĩ Vương Văn Khởi thì nêu một số lỗi thao tác trong quá trình đăng ký trực tuyến TS cần tránh. Theo đó, khá nhiều TS hay nhầm lẫn mã trường. Về mã ngành, trong một trường có nhiều chương trình đào tạo khác nhau và mã ngành đào tạo cũng khác nhau như chương trình đại trà, chương trình chuẩn, chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, chương trình liên kết… Do đó, TS cần tìm hiểu kỹ tránh tình trạng khi công bố kết quả trúng tuyển mới vỡ lẽ trúng tuyển vào chương trình không mong muốn. "Đặc biệt, nếu điều chỉnh một chi tiết nhỏ trong NV đăng ký, TS cũng cần chú ý luôn thực hiện đủ các bước của quy trình như lúc đăng ký ban đầu", thạc sĩ Khởi lưu ý thêm.

Thạc sĩ Trương Quang Trị cũng nhấn mạnh TS được điều chỉnh NV không giới hạn số lần, tuy nhiên TS không nên điều chỉnh NV theo tâm lý đám đông. Khi chọn NV theo lựa chọn của người khác có thể khiến TS mất đi mục tiêu ban đầu, khác xa với NV mong muốn của bản thân.

"Trong thời gian gần 2 tuần này, TS cần xây dựng NV đúng với mục tiêu yêu thích của bản thân. TS đừng điều chỉnh theo cảm xúc, mà cần phải có dữ liệu và căn cứ rõ ràng để mang lại kết quả tốt nhất", Phó trưởng phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành khuyên.