Ô tô cá nhân có bắt buộc lắp camera ghi hình người lái?

Dịp cận Tết Nguyên đán, lưu lượng ô tô cá nhân di chuyển về quê tăng đột biến. Cùng thời điểm này, nhiều quy định mới về thiết bị giám sát hành trình và camera ghi hình người lái... gây ra nhiều luồng thông tin nhiễu loạn trên các hội nhóm, diễn đàn mạng xã hội. 

Nhiều người chưa nắm rõ quy định, vẫn lo lắng về việc bị xử phạt hành chính nếu không có camera ghi hình người lái ở thời điểm này. Tuy nhiên, căn cứ theo quy định hiện hành có một số điểm người sử dụng ô tô cá nhân cần phải lưu ý.

ẢNH: CHUNGAUTO

Căn cứ khoản 2, điều 35, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (TTATGTĐB 2024), được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 6, điều 7, Luật số 118/2025/QH15 (Luật số 118), danh mục phương tiện bắt buộc phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe được quy định cụ thể, gồm: ô tô kinh doanh vận tải hành khách; ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa; ô tô đầu kéo; xe cứu thương và xe vận tải nội bộ. 

Như vậy, đối với mục đích sử dụng cá nhân hoặc phục vụ nhu cầu di chuyển của gia đình, pháp luật không đưa ra yêu cầu bắt buộc về việc lắp đặt camera giám sát bên trong khoang lái.

Về lộ trình thực hiện, Luật số 118 đã đưa ra những mốc thời gian cụ thể để hỗ trợ các đơn vị vận tải chuẩn bị ngay từ sớm. Theo điểm b, khoản 20, điều 7, Luật số 118 (sửa đổi, bổ sung luật TTATGTĐB 2024), quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ, ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa (trừ xe đầu kéo) và xe vận tải nội bộ chỉ bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2028.

ẢNH: T.N

Đối với xe đầu kéo và ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên, việc lắp đặt tiếp tục thực hiện theo các quy định về kinh doanh vận tải hiện hành.

Người dùng cần phân biệt rõ giữa mục đích sử dụng xe gia đình và xe chạy dịch vụ công nghệ. Nếu phương tiện được đăng ký biển số trắng và chỉ sử dụng cho nhu cầu cá nhân, chủ xe không cần lắp camera ghi hình người lái. 

Việc trang bị thêm các thiết bị như camera hành trình hay camera giám sát trên xe gia đình hiện nay dựa trên tinh thần tự nguyện để tăng cường an ninh hoặc lưu trữ bằng chứng khi xảy ra va chạm. Cơ quan chức năng không thực hiện xử phạt lỗi thiếu camera giám sát đối với nhóm đối tượng này.

Đối với những trường hợp sử dụng xe cá nhân dưới 8 chỗ để kinh doanh vận tải, dù luật đã quy định bắt buộc nhưng lộ trình xử phạt cũng bắt đầu từ năm 2028. Tuy nhiên, các phương tiện này cần phải đảm bảo lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và tuân thủ các điều kiện kinh doanh vận tải theo quy định hiện hành.

Việc nắm rõ các mốc thời gian và đối tượng áp dụng giúp loại bỏ tâm lý lo ngại trước những thông tin sai lệch. Ô tô gia đình không thuộc diện phải lắp camera "soi" người lái, do đó hành trình hồi hương dịp tết sẽ không bị gián đoạn bởi các lỗi vi phạm liên quan đến thiết bị này.