Góc nhìn phóng viên

Phía sau rừng lim đang chết dần

Khánh Hoan
Khánh Hoan

Tổng cộng 254 cây lim, trong đó có nhiều cây cổ thụ, đã chết khô bất thường tại khu rừng đặc dụng ở xã Giai Lạc (Nghệ An). Đằng sau những thân cây trơ trụi ấy là nỗi xót xa trước sự mất mát của thiên nhiên cùng câu hỏi về trách nhiệm quản lý, bảo vệ một cánh rừng mang giá trị đặc biệt về môi trường, lịch sử và văn hóa.

Khu rừng lim nằm trên quả đồi thoải hình bát úp, bốn bề là đồng ruộng và khu dân cư. Nơi đây không chỉ có những cây gỗ hàng trăm năm tuổi, mà còn gắn với ngôi đền Cả bằng gỗ lim được khởi dựng từ năm 1883, thờ các vị quan có công với đất nước. Với người dân địa phương, khu rừng là ký ức cộng đồng, là niềm tự hào được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, từ 81,6 ha rừng tự nhiên vào năm 2014, đến năm 2020, diện tích chỉ còn khoảng 25 ha; trong khi diện tích trồng keo, bạch đàn tăng từ 17,99 ha lên 81,35 ha. Những con số ấy cho thấy sự thay đổi đáng kể về hiện trạng rừng, đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên quý giá này.

Câu chuyện trở nên phức tạp khi năm 2001, cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 129 hộ quản lý rừng phòng hộ và 4 hộ quản lý rừng sản xuất, với tổng diện tích hơn 106 ha, thời hạn 50 năm.

Đến năm 2014, khu vực được đưa vào quy hoạch rừng đặc dụng gắn với di tích lịch sử, văn hóa, cảnh quan, nhưng việc thu hồi đất và giải quyết tài sản trên đất cho người dân chưa được thực hiện.

Chồng lấn giữa quyền lợi sử dụng đất, hoạt động sản xuất và yêu cầu bảo tồn đã tạo ra những vướng mắc kéo dài. Từ năm 2015 đến nay, cơ quan chức năng địa phương đã phát hiện, xử lý nhiều vụ vi phạm do khai thác, đốt thực bì và trồng cây trái phép trong khu rừng.

Bảo vệ rừng không thể chỉ dừng ở phát hiện vi phạm rồi xử phạt mà quan trọng hơn là ngăn chặn từ sớm những hành vi có nguy cơ làm tổn hại hệ sinh thái, tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc về đất đai và có giải pháp phục hồi những giá trị tự nhiên còn lại.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.