Theo quyết định ngày 9.11, UBND TP.Đà Nẵng phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung xã Đồng Dương đến năm 2050. Trong định hướng phát triển không gian địa phương, Phật viện Đồng Dương được xác định là một trong những điểm nhấn văn hóa, du lịch quan trọng. Quy hoạch nghiên cứu hình thành các tổ hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, thể thao tại khu vực hồ Cao Ngạn, hồ Đông Tiển; đồng thời bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương.

Tháp Sáng là một trong những dấu tích kiến trúc còn lại của Phật viện Đồng Dương
ẢNH: HOÀNG SƠN
Được xây dựng năm 875 dưới triều vua Indravarman II, Phật viện Đồng Dương từng là một trong những trung tâm Phật giáo lớn của vương quốc Champa và khu vực Đông Nam Á. Di tích gắn với sự phát triển của Phật giáo Đại thừa, đồng thời hình thành phong cách nghệ thuật Đồng Dương có dấu ấn riêng trong lịch sử mỹ thuật Champa. Nhiều tác phẩm điêu khắc có giá trị được phát hiện tại đây, trong đó có tượng Bồ tát Tara, hiện là bảo vật quốc gia. Tuy nhiên, trải qua hơn 11 thế kỷ, chiến tranh, thiên nhiên và tác động của con người đã khiến phần lớn công trình kiến trúc bị hủy hoại. Hiện di tích chỉ còn dấu tích tháp Sáng, nền móng các công trình và một số hiện vật rời rạc. Phật viện Đồng Dương được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2016 nhưng công tác bảo tồn vẫn đối diện nhiều khó khăn.
Các nhà nghiên cứu, chuyên gia nhận định di tích có những giá trị nổi bật về lịch sử, khảo cổ, kiến trúc và nghệ thuật, có cơ sở để nghiên cứu, hướng đến xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới. Dù vậy, điều kiện tiên quyết là phải nhận diện đầy đủ quy mô di tích, tiếp tục khảo cổ, tư liệu hóa và xây dựng chiến lược bảo tồn đồng bộ trên cơ sở khoa học. Một trong những trở ngại hiện nay là không gian di tích còn đan xen với khu dân cư, đất sản xuất và các công trình hiện hữu. Việc hoàn thiện hồ sơ đất đai, xác lập ranh giới vùng lõi, vùng đệm và giải phóng mặt bằng vẫn cần nguồn lực, cơ chế phù hợp. Các chuyên gia cũng lưu ý việc bảo tồn phải ưu tiên cứu giữ những dấu tích gốc, tránh phục dựng khi chưa đủ cứ liệu khoa học.
Vì vậy, định hướng quy hoạch chung xã Đồng Dương đến năm 2050 được kỳ vọng tạo cơ sở tổ chức lại không gian phát triển, kết nối bảo tồn di sản với cảnh quan, du lịch và đời sống cộng đồng. Nhiệm vụ quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới xã, diện tích khoảng 7.648 ha; trong đó, việc phát huy giá trị Phật viện Đồng Dương cần được đặt trong mối liên hệ với bảo tồn không gian văn hóa, lịch sử và cảnh quan khu vực.










Bình luận (0)