Rối với khai thuế điện tử

Tìm mãi mới ra mục khai thuế cho thuê bất động sản

Có nhiều căn nhà cho thuê tại TP.HCM và Hà Nội, anh K.H (TP.HCM) vào eTax khai thuế theo clip hướng dẫn trên mạng nhiều lần nhưng lần nào cũng "chịu thua". Cuối cùng, anh phải nhờ cán bộ thuế hướng dẫn nhưng cũng phải vài lần mới được. Thực tế, để kê khai cho thuê bất động sản (BĐS) trên eTax hiện nay quá nhiều bước và khá rối. Ngay sau khi vào eTax, màn hình chính hiện lên 12 nhóm dịch vụ bao gồm khai thuế, đăng ký thuế, hộ cá nhân kinh doanh… 

Để kê khai thuế cho thuê BĐS, cứ tưởng vào mục khai thuế và đăng ký thuế, thế nhưng vẫn không tìm ra chỗ nào để thực hiện. Loay hoay một hồi tìm hiểu xem các clip hướng dẫn trên mạng, kê khai thuế cho thuê BĐS nằm trong mục "hộ, cá nhân kinh doanh" ở phía dưới màn hình của app. Đến bước này, app hiện ra 2 mục nhỏ là chính thức và trải nghiệm. Phần trải nghiệm như một bản demo để người nộp thuế thao tác thử, ai cần thử nghiệm thì vào đây thực hiện cho quen tay, còn không thì chọn mục chính thức. Ở mục chính thức hiện lên 5 mục khác gồm đăng ký thuế/hóa đơn, khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế và hỗ trợ.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Sau khi mò mẫm vào mục khai thuế, tại đây mới hiện ra mục kê khai đối với hoạt động cho thuê BĐS, tờ khai văn bản đề nghị gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất, tra cứu hồ sơ khai thuế. Khi nhấp vào mục kê khai đối với hoạt động cho thuê BĐS, màn hình tờ khai 01/BĐS hiện ra, sau khi điền thông tin vào mục này thì tiếp đến bảng kê 01/BK-BĐS, sau khi điền thông tin sẽ ra bảng chi tiết tờ khai và người nộp thuế thực hiện nộp tờ khai này. Từ màn hình chính đến nộp tờ khai, người nộp thuế sẽ phải trải qua 7 màn hình mới có thể nộp được tờ khai.

Trước đó, anh Q.B (TP.HCM) thực hiện kê khai thuế cho 2 căn nhà tại TP.HCM cũng bối rối khi vào eTax không biết phải thực hiện như thế nào, không thấy mục kê khai thuế cho thuê BĐS nằm ở đâu. Anh tìm đến đội thuế thì được hướng dẫn và về tự khai thuế điện tử. Khi khai trên eTax, anh Q.B bị nhầm tờ khai (thay vì khai theo mẫu 01 thì làm trên tờ khai 03). Cơ quan thuế đã gửi email về việc khai nhầm này và anh khai lại theo tờ khai 01.

Theo nhận xét của anh Q.B, phần thiết kế app eTax khó cho người nộp thuế nếu không xem trước hướng dẫn hoặc được người khác chỉ lại. Nó không giống như app ngân hàng, khi muốn chuyển tiền thì vào mục chuyển tiền, gửi tiết kiệm thì vô mục gửi tiết kiệm… rất rõ ràng ngay trên màn hình để giúp thao tác nhanh. Còn phần thiết kế eTax không được rõ ràng như vậy, dẫn đến người nộp thuế thỉnh thoảng mới vô sẽ bị lúng túng không biết phải thực hiện như thế nào.

Trên các diễn đàn về thuế, nhiều cá nhân vẫn thắc mắc kê khai thuế cho thuê BĐS với những tình huống khác nhau. Chị T.L.A (Thanh Hóa) nêu: "Trường hợp cá nhân cho thuê nhà ký hợp đồng thuê ngày 1.8 thì phải khai thuế trong thời gian 10 ngày hay thời hạn 31.1.2027 vậy ạ? Có bác bảo lên thuế báo phạt vì chậm kê khai 10 ngày kể từ khi ký hợp đồng nên em hoang mang quá". Hay "Tuần trước em đã kê khai 1 căn nhà cho thuê trên eTax bằng bảng 01/BĐS (chọn hình thức kê khai cả năm), đã được chấp nhận. Giờ em có thêm địa điểm cho thuê mới thì kê khai bổ sung hay như thế nào?"…

ẢNH: NHẬT THỊNH

Làm sao để "thuế trong tầm tay"

Theo luật sư (LS) Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, hiện nay và trong thời gian tới, các cá nhân sẽ tự thực hiện kê khai các khoản về nhà đất, thuế thu nhập cá nhân trên ứng dụng eTax hay cổng dịch vụ công rất nhiều. Chính vì vậy, giao diện app sao cho người nộp thuế dù biết hay không biết đến kế toán đều có thể vào là thực hiện được ngay. Muốn vậy, thao tác phải ngắn gọn, không quá nhiều bước.

Tuy nhiên, hiện hệ thống khai thuế điện tử phục vụ nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ doanh nghiệp (DN), hộ kinh doanh đến cá nhân. Tất cả cùng được đưa vào một hệ thống với quá nhiều nhóm chức năng, thuật ngữ chuyên môn và biểu mẫu, người không am hiểu về kế toán hoặc công nghệ sẽ rất khó xác định mình cần bắt đầu từ đâu. "Cần phân luồng người sử dụng ngay từ đầu. Chẳng hạn, hệ thống có thể bố trí rõ các nhóm DN, hộ kinh doanh và cá nhân. Khi chọn nhóm cá nhân, người dân tiếp tục được lựa chọn nhu cầu cụ thể như cho thuê nhà, cho thuê tài sản, chuyển nhượng nhà đất hoặc các loại thu nhập khác. Theo cách này, người dân không cần biết trước tên biểu mẫu hay thuật ngữ nghiệp vụ. Họ chỉ cần xác định mình đang thực hiện giao dịch gì, sau đó hệ thống sẽ hướng dẫn đến đúng thủ tục, biểu mẫu và các bước cần thực hiện. Đồng thời, các biểu mẫu cũng cần sử dụng ngôn ngữ đơn giản, hạn chế tối đa thuật ngữ chuyên môn trên eTax để cá nhân có thể thao tác thuận tiện", ông Xoa nếu ý kiến.

Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú cũng cho rằng việc mở rộng kê khai thuế điện tử đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đơn giản hóa thủ tục, thiết kế giao diện thân thiện và tăng cường hỗ trợ để người dân có thể tự thực hiện mà không cần phụ thuộc vào người có chuyên môn. "Cái khó hiện nay là người dân không phải lúc nào cũng biết phải bắt đầu từ đâu. Có những thủ tục tưởng như đơn giản nhưng khi vào hệ thống lại phải qua nhiều mục, nhiều bước và sử dụng những thuật ngữ chuyên môn khiến họ lúng túng, dẫn đến việc tìm đúng chức năng để kê khai trên nền tảng điện tử đôi khi không đơn giản", ông Tú nói.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, trong bối cảnh ngày càng mở rộng diện cá nhân tự kê khai, tự nộp thuế, yêu cầu đặt ra không chỉ là số hóa mà còn phải làm cho thủ tục trở nên dễ hiểu và dễ thực hiện. Giao diện kê khai thuế nên được thiết kế theo hướng tương tự các dịch vụ điện tử quen thuộc như ngân hàng. Người dân chỉ cần lựa chọn đúng nhu cầu, thực hiện lần lượt một số bước cơ bản, kiểm tra thông tin, gửi tờ khai và thanh toán số thuế phải nộp. Thuế điện tử cũng phải dễ như thanh toán điện tử. Lần đầu có thể hơi khó, nhưng nếu các bước rõ ràng, ổn định thì người dân làm vài lần sẽ thành thói quen.

Lũy kế đến hết tháng 5.2026, đã có hơn 14,24 triệu lượt người tải và sử dụng eTax Mobile; phát sinh 23,1 triệu giao dịch qua ngân hàng thương mại với số tiền nộp thành công khoảng 41.000 tỉ đồng. Nhằm tiếp tục phát triển eTax Mobile trở thành kênh giao dịch số trọng tâm, hướng tới xây dựng "một điểm chạm số" giúp người nộp thuế, trong đó có người lớn tuổi và hộ kinh doanh nhỏ lẻ, dễ dàng tiếp cận thông tin, sử dụng với thao tác đơn giản, Bộ Tài chính đã chỉ đạo Cục Thuế đẩy mạnh hơn nữa cuộc vận động người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng với chủ đề "Thuế trong tầm tay".