Tập squat, kéo xà, đi bộ mỗi ngày nhưng đường huyết vẫn cao? Bác sĩ giải thích

Theo thạc sĩ - bác sĩ Châu Hoàng Sinh, Trưởng Khoa nội tổng hợp, Bệnh viện Lê Văn Việt (TP.HCM), tập thể dục giúp cải thiện độ nhạy insulin và tăng sử dụng glucose tại cơ. Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát đường huyết còn phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng, giấc ngủ, căng thẳng và việc tuân thủ điều trị.

Ảnh minh họa: Như Quyên

Vì sao tập luyện đều đặn nhưng đường huyết vẫn cao?

Bác sĩ Hoàng Sinh cho hay nếu đường huyết vẫn cao dù tập luyện đều đặn, có thể xem xét một số nguyên nhân sau:

Chế độ dinh dưỡng chưa phù hợp: Sau khi tập luyện, cảm giác đói có thể tăng. Nếu người bệnh ăn nhiều thực phẩm giàu carbohydrate, đặc biệt là đồ uống có đường, đồ ngọt hoặc khẩu phần tinh bột vượt quá nhu cầu, đường huyết có thể khó kiểm soát hơn. Tuy nhiên, mức đường huyết sau ăn còn phụ thuộc vào loại và lượng carbohydrate, thời điểm ăn, thuốc điều trị và đáp ứng chuyển hóa của từng người.

Cường độ, thời gian vận động chưa phù hợp: Các bài tập sức mạnh rất tốt cho cơ bắp, nhưng nếu tập ngắt quãng quá lâu giữa các hiệp, cường độ hoặc tổng thời lượng tập quá thấp so với thể lực thì hiệu quả kiểm soát đường huyết sẽ bị hạn chế.

Căng thẳng, thiếu ngủ: Khi cơ thể mệt mỏi hoặc stress kéo dài, tuyến thượng thận sẽ phóng thích các hormone đối kháng (như cortisol, adrenaline), thúc đẩy gan giải phóng đường vào máu. Đây là một trong những yếu tố khiến đường huyết khó duy trì trong ngưỡng mục tiêu, ngay cả khi người bệnh tập luyện chăm chỉ.

“Hiệu ứng bình minh”: Vào gần sáng, cơ thể có sự thay đổi nồng độ một số hormone, trong đó có cortisol và hormone tăng trưởng, làm tăng giải phóng glucose từ gan. Ở người khỏe mạnh, insulin thường giúp điều hòa lượng glucose này; ở người mắc tiểu đường hoặc kháng insulin, khả năng bù trừ có thể không đủ, khiến đường huyết tăng vào buổi sáng.

Vì vậy, chỉ số đường huyết cao buổi sáng không nên mặc nhiên được xem là bình thường mà cần được đối chiếu với các lần đo khác phù hợp trong ngày, thuốc đang dùng và diễn biến đường huyết trong đêm.

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHATGPT

Nên làm gì khi đường huyết vẫn cao dù tập luyện và điều trị đều đặn?

“Kiểm soát đường huyết hiệu quả cần có sự phối hợp giữa dinh dưỡng khoa học, vận động hợp lý và tuân thủ điều trị. Người bệnh đừng nản lòng hay tự ý tăng thời gian tập cực đoan khi thấy đường huyết không cải thiện. Việc tập quá sức có thể gây chấn thương cơ xương khớp hoặc gây stress thể chất, làm đường huyết càng tăng cao hơn”, bác sĩ Sinh khuyên.

Lúc này, người bệnh nên ghi lại nhật ký ăn uống, thời gian tập luyện và các chỉ số đường huyết để nhận biết những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả kiểm soát bệnh. Cần chú ý khẩu phần tinh bột, đồ ngọt, chất béo bão hòa và tổng lượng thức ăn trong ngày.

Nếu đường huyết thường xuyên cao dù đã điều chỉnh lối sống và tuân thủ điều trị, nên đến cơ sở y tế để được đánh giá lại. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các xét nghiệm (như đo chỉ số đường huyết trung bình HbA1c, đánh giá chức năng gan thận, kiểm tra lại phác đồ dùng thuốc…). Trên cơ sở đó, bác sĩ sẽ hiệu chỉnh liều lượng thuốc, tư vấn dinh dưỡng và vận động cá thể hóa hoặc phát hiện kịp thời các rối loạn chuyển hóa đi kèm, giúp người bệnh kiểm soát đường huyết an toàn, bền vững.