Thanh xuân để tận hưởng hay tích lũy: Người trẻ đang chọn gì?

Thanh xuân không đo bằng số tiền trong tài khoản

"Ta chỉ sống một lần trên đời" với nhiều người trẻ, câu nói ấy như lời nhắc phải sống trọn vẹn khi còn đủ thời gian, sức khỏe và nhiệt huyết. Họ tin rằng thanh xuân là khoảng thời gian không nên chỉ đo bằng số tiền trong tài khoản, mà còn bằng số nơi đã đi, số người đã gặp và những trải nghiệm đã có.

ẢNH: THANH HẢI CUNG CẤP

Ở tuổi 20, Lý Thành Công, ngụ ấp Cát Lái, xã Đại Phước, TP.Đồng Nai, xác định bản thân đang nghiêng nhiều hơn về lối sống tận hưởng hiện tại thay vì chỉ tập trung tích lũy cho tương lai. Với Công, thanh xuân là khoảng thời gian để gặp gỡ nhiều người, khám phá những điều mới và tạo nên những ký ức mà sau này khó có thể tìm lại.

Cùng lựa chọn ưu tiên trải nghiệm nhưng ở một giai đoạn khác của cuộc sống, anh Nguyễn Thanh Hải (33 tuổi), ngụ xã Hóc Môn, TP.HCM, cho biết sau nhiều năm đi làm và đã có cuộc sống tương đối ổn định, điều anh muốn đầu tư lúc này không còn là việc gia tăng tài sản bằng mọi giá, mà là chất lượng cuộc sống. Những chuyến du lịch, thời gian rèn luyện sức khỏe, gặp gỡ bạn bè hay theo đuổi sở thích cá nhân là những khoản chi anh luôn sẵn sàng dành cho mình. "Có những việc sau này dù có nhiều tiền hơn cũng chưa chắc còn làm được", anh Hải chia sẻ.

Điều đáng chú ý, dù ưu tiên tận hưởng hiện tại, cả Công lẫn Hải đều không lựa chọn lối sống "hết mình hôm nay, mặc kệ ngày mai".

"Với mình, tận hưởng hiện tại không phải là tiêu tiền vô tội vạ, mà là biết trân trọng hiện tại và sống có trách nhiệm", Công bày tỏ. Vì thế, mọi khoản chi đều nằm trong khả năng tài chính, đồng thời cậu vẫn cố gắng dành một phần thu nhập để tiết kiệm.

Còn với Hải, anh cho rằng tận hưởng cũng không đồng nghĩa với sống hết mình rồi tính sau. Mỗi tháng, anh vẫn chủ động phân chia thu nhập thành nhiều khoản, từ chi phí sinh hoạt, ngân sách dành cho trải nghiệm đến một khoản tiết kiệm để dự phòng.

Tích lũy để chủ động hơn cho tương lai

Nếu với một số người trẻ, câu nói "chỉ sống một lần" là lý do để ưu tiên trải nghiệm, thì với những người khác, đó lại là lý do để chuẩn bị kỹ hơn cho tương lai.

ẢNH: THY QUỲNH

Ở tuổi 35, chị Trịnh Lê Như Thảo, ngụ P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM, cho biết chị nghiêng nhiều hơn về việc tích lũy cho tương lai. Tuy nhiên, điều chị tích lũy không chỉ là tiền bạc mà còn là năng lực nghề nghiệp, sức khỏe, các mối quan hệ và những trải nghiệm có giá trị.

Ban ngày làm việc tại cơ quan, giảng dạy và tham gia thêm các dự án bên ngoài, chị thừa nhận mình đã đánh đổi không ít thời gian cho những mục tiêu dài hạn. Nhưng sau nhiều năm, chị Thảo nhận ra "mọi sự lựa chọn đều có chi phí". Nhờ chấp nhận sống kỷ luật ở hiện tại giúp chị sớm mua được căn nhà đầu tiên năm 29 tuổi, mua ô tô 2 năm sau đó và từng bước xây dựng nền tảng tài chính vững chắc.

Với chị Thảo, mục tiêu cuối cùng không phải là tích lũy thật nhiều tiền mà là có đủ sự chủ động để lựa chọn công việc, cuộc sống mình mong muốn trong tương lai.

Sau nhiều lần chứng kiến các đợt cắt giảm nhân sự, tái cơ cấu doanh nghiệp, Phạm Thái Tiểu Mi (28 tuổi), ngụ P.Minh Phụng, TP.HCM, nhận ra thị trường lao động ngày càng cạnh tranh và khó đoán định, trong khi yêu cầu tuyển dụng cũng khắt khe hơn. Những trải nghiệm ấy khiến Mi lựa chọn chuẩn bị một khoản tài chính dự phòng để chủ động hơn trước những rủi ro.

"Mình vẫn đang trong độ tuổi lao động, nên mục tiêu hiện tại vẫn là phát triển một sự nghiệp vững vàng và có được nguồn tài chính ổn định", Mi chia sẻ.

Tuy nhiên, việc ưu tiên tích lũy không khiến Mi từ bỏ những trải nghiệm ở hiện tại. Thay vì chi tiêu theo cảm hứng, Mi lựa chọn đầu tư cho sức khỏe bằng cách tham gia các giải chạy. Với Mi, đó vừa là một trải nghiệm của tuổi trẻ, vừa là khoản đầu tư cho tương lai.

Đầu tư cho hiện tại cũng là chuẩn bị cho tương lai

Theo nghiên cứu sinh, thạc sĩ tâm lý Nguyễn Hải Uyên, Trưởng bộ phận phát triển chuyên môn Trung tâm tâm lý Lumos, dù cùng thuộc một thế hệ, mỗi người trẻ lại lớn lên trong những điều kiện gia đình, trải nghiệm tài chính và biến cố cuộc đời khác nhau, nên cách nhìn về tiền bạc cũng không giống nhau. Dưới góc độ tâm lý học, quyết định tài chính không chỉ phụ thuộc vào thu nhập mà còn chịu ảnh hưởng bởi cảm nhận về sự an toàn.

Những người từng trải qua khó khăn tài chính hoặc chứng kiến gia đình thiếu ổn định thường có xu hướng tích lũy nhiều hơn vì tiền mang lại cảm giác kiểm soát và an tâm. Trong khi đó, những người từng trải qua các biến cố hoặc cảm nhận cuộc sống nhiều bất định lại có xu hướng coi trọng trải nghiệm hiện tại hơn, bởi họ nhận thức rằng không phải mọi kế hoạch đều có thể chờ đến tương lai.

Theo chuyên gia Hải Uyên, mạng xã hội cũng góp phần tạo nên 2 xu hướng này. Một mặt, người trẻ tiếp cận sớm với kiến thức về đầu tư, quản lý tài chính và độc lập tài chính. Mặt khác, họ cũng thường xuyên nhìn thấy hình ảnh về du lịch, trải nghiệm và tận hưởng cuộc sống. Vì vậy, "chuẩn bị cho tương lai" và "sống cho hiện tại" cùng tồn tại như hai giá trị song song trong một thế hệ.

Ở góc nhìn khác, theo thạc sĩ Phan Tường Yên, đồng sáng lập Tổ hợp dịch vụ tâm lý Saigon Psychub, cho rằng điểm cân bằng là khi người trẻ có thể tận hưởng hiện tại một cách có chủ đích, đồng thời vẫn đang chăm sóc cho phiên bản tương lai của chính mình.

"Nói cách khác, đầu tư cho hiện tại cũng có thể chính là đầu tư cho tương lai. Tích lũy và tận hưởng không mâu thuẫn mà có thể bổ trợ cho nhau. Quan trọng là tận hưởng hiện tại không nên được xây trên việc phủ nhận rủi ro dài hạn, còn chuẩn bị cho tương lai cũng không nên trở thành lý do để một người tự đẩy mình vào áp lực hay kiệt quệ", chuyên gia Tường Yên nhấn mạnh.