Thể thao Việt Nam mạnh ở SEA Games, yếu ở ASIAD và nỗi lòng trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh

Đồng Nguyên Khang- dongnguyenkhang@gmail.com

28/09/2026 13:56 GMT+7

Khi ASIAD 20 đã đi qua hơn nửa chặng đường, ông Nguyễn Hồng Minh, Trưởng đoàn thể thao Việt Nam tại kỳ đại hội này, đã có những chia sẻ thẳng thắn về thành tích cũng như các vấn đề của thể thao nước nhà.

Chưa đạt mục tiêu

Nhìn lại chặng đường đã qua, ông Nguyễn Hồng Minh đánh giá: "Chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận rằng các VĐV, HLV đã bước vào giải đấu này với một tinh thần quyết tâm cao độ. Tấm HCV ở môn karate nội dung kata đồng đội nữ, HCB quý giá của môn wushu, cùng các HCĐ ở các môn thế mạnh khác là minh chứng rõ nét cho ý chí kiên cường, nỗ lực vượt bậc vì màu cờ sắc áo của các VĐV. Có những nội dung chúng ta đã tiệm cận rất gần đến tấm huy chương trong sự tiếc nuối chỉ tính bằng phần nghìn điểm số".

Tuy nhiên, ông cũng không giấu diếm những hạn chế: "Nhìn một cách trực diện, kết quả hiện tại của đoàn vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu đặt ra ban đầu là giành từ 4 HCV trở lên. Thể thao Việt Nam đang có phần hụt hơi và rơi vào thế bám đuổi áp lực so với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia hay Indonesia. Nhiều bộ môn trọng điểm như điền kinh, bơi lội, đua thuyền rowing hay cử tạ của chúng ta gặp rất nhiều thử thách trước các đối thủ vượt trội và chưa thể tạo nên sự bứt phá".

Lý giải về nguyên nhân khiến những môn được kỳ vọng cao như bắn súng, rowing chưa thể mang về HCV, Trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh thẳng thắn: "Với tư cách là những người lãnh đạo đoàn, chúng tôi nhận trách nhiệm trước người hâm mộ thể thao nước nhà khi chưa thể giúp các VĐV thi đấu bứt phá để mang về những tấm HCV".

Ông phân tích thêm: "Về khách quan, sân chơi ASIAD hiện nay có trình độ rất cao, nhiều môn như bơi lội, bắn súng hay cử tạ đều ngang ngửa với giải vô địch thế giới và Olympic, trong khi riêng ở môn rowing, việc nước chủ nhà chịu ảnh hưởng của mưa bão buộc ban tổ chức phải dồn lịch thi đấu từ 5 ngày xuống còn 2 ngày, buộc VĐV phải đua liên tục ở cường độ cao mà không có lực lượng dự phòng đủ dày, đã bào mòn thể lực các tay chèo, phá vỡ hoàn toàn tính toán chiến thuật ban đầu".

Về chủ quan, ông thừa nhận: "Chúng tôi chưa làm tốt việc giải tỏa áp lực cho các VĐV trọng điểm. Trường hợp sẩy chân đáng tiếc ở vòng loại của những nhà đương kim vô địch hay các niềm hy vọng lớn cho thấy tâm lý thi đấu chưa thực sự vững vàng".

Mạnh ở SEA Games, yếu ở ASIAD, vì sao?

Trả lời câu hỏi vì sao thể thao Việt Nam thường có vị trí tốt ở SEA Games nhưng lại lép vế trước Thái Lan, Malaysia, Indonesia hay Singapore khi ra đấu trường châu lục, ông Nguyễn Hồng Minh nhìn nhận đây là "trăn trở lớn nhất của những người làm công tác quản lý và huấn luyện thể thao nước nhà trong nhiều năm qua. Chúng ta đã nhìn ra vấn đề, nhưng để tìm được lời giải thực sự hiệu quả và biến nó thành kết quả trên sân đấu ASIAD thì vẫn là một bài toán rất khó".

Ông chỉ ra nguyên nhân đầu tiên nằm ở sự khác biệt về tư duy đầu tư: "Tại SEA Games, chúng ta thường đạt thành tích cao nhờ lực lượng VĐV đồng đều ở nhiều môn thi đấu khác nhau. Tuy nhiên, các nước bạn đã đi trước một bước khi chấp nhận không quá chú trọng thứ hạng Đông Nam Á để dồn nguồn lực vào các môn Olympic cơ bản như bơi lội, điền kinh, thể dục, bắn súng, hay cử tạ; đồng thời họ cũng có chiến lược rõ ràng trong việc tận dụng ưu thế của những môn thể thao có tính chất đặc trưng của quốc gia, ví dụ như cầu mây, cầu lông. Khi ra đến ASIAD, nơi đòi hỏi sự tinh nhuệ ở những nội dung đỉnh cao, sự tập trung của họ lập tức phát huy tác dụng".

Nguyên nhân thứ hai, theo ông, là khoảng cách về y học thể thao và điều kiện phục hồi: "Sân chơi châu lục ngày nay không còn là nơi chỉ so kè bằng ý chí hay nỗ lực tự thân của HLV, VĐV, mà là cuộc chiến của khoa học thể thao. Các quốc gia mạnh trong khu vực đã áp dụng chế độ dinh dưỡng chuyên sâu, có đội ngũ chuyên gia trình độ cao đi cùng và sử dụng trang thiết bị hiện đại, trong khi hệ thống cơ sở vật chất và chế độ chăm sóc, phục hồi sau tập luyện của chúng ta vẫn còn rất khiêm tốn".

Cuối cùng là cơ hội cọ xát đỉnh cao: "Nhiều VĐV xuất sắc của Thái Lan hay Singapore, Philippines được gửi đi tập huấn dài hạn tại Mỹ, châu Âu và thi đấu liên tục trong hệ thống giải vô địch thế giới. Họ đã quen với áp lực lớn nên khi vào chung kết ASIAD tâm lý rất vững vàng. Ngược lại, VĐV của chúng ta đa số vẫn tập trung trong nước, số chuyến tập huấn nước ngoài còn ít nên kinh nghiệm trận mạc ở các thời khắc quyết định chưa thể dày dạn bằng họ", ông Nguyễn Hồng Minh chia sẻ.

Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam cũng dẫn chứng thêm về sự khác biệt trong cách xây dựng "môn mũi nhọn": "Ở các nước như Thái Lan hay Malaysia, họ chọn môn thế mạnh dựa trên lộ trình kéo dài nhiều thập kỷ và dồn mọi nguồn lực để giữ vững vị thế - như Thái Lan với cầu mây, taekwondo, Indonesia với wushu, hay Malaysia với squash, thuyền buồm. Trong khi đó, ở Việt Nam, môn thế mạnh đôi khi bị thay đổi theo từng chu kỳ SEA Games hoặc phụ thuộc vào sự xuất sắc mang tính nhất thời của một vài cá nhân. Khi thế hệ vàng bước qua sườn dốc sự nghiệp mà lực lượng kế cận chưa kịp chín, chúng ta ngay lập tức rơi vào khoảng trống thành tích".