Thí sinh Trường THPT chuyên Tuyên Quang xét tuyển ĐH: Đánh bạt đối thủ nhờ môn toán

Dữ liệu điểm thi mà chúng tôi chọn để phân tích là một dải số báo danh (SBD) liên tục gồm 328 em có điểm môn toán cao vọt lên bất thường, từ SBD 0801631x đến SBD 0801664x. Đây là tệp dữ liệu được chúng tôi suy đoán là của thí sinh (TS) dự thi ở điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, do tính chất khác biệt dễ nhận thấy mà dư luận đã nói nhiều trong suốt những ngày qua.

ẢNH: QUÝ HIÊN

Kết quả phân tích ban đầu cho thấy hầu hết TS (319/328 em) sẽ có khả năng đỗ ĐH trường hoặc ngành tốp đầu nhờ đạt từ 24 điểm trở lên một tổ hợp bất kỳ.

Tiếp tục phân tích sâu vào một số tổ hợp, chúng tôi nhận thấy TS điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có lợi thế vô cùng lớn từ điểm thi môn toán trong xét tuyển vào ĐH.

Nghịch lý khối C: giỏi toán hơn giỏi văn

Chúng tôi chọn phân tích điểm xét tuyển của những TS chọn thi các môn khoa học xã hội (KHXH) bởi nhóm này thường là những em không có thế mạnh với các môn khoa học tự nhiên, bao gồm môn toán. Tuy nhiên, nhờ điểm toán rất cao mà các em sở hữu kết quả hết sức cạnh tranh trong cuộc đua xét tuyển nhờ các tổ hợp C03 (toán, văn, sử). Nhóm này tuy không lớn nhưng lại là minh chứng dễ nhìn thấy nhất lợi thế mà môn toán mang lại cho các TS trong cuộc đua xét tuyển vào ĐH.

Trước hết, chúng tôi xem xét những TS chọn thi 2 môn sử, địa. Mặc dù cả tệp dữ liệu Trường THPT chuyên Tuyên Quang chỉ có 22 TS dự thi 2 môn này (ngoài 2 môn bắt buộc là toán, văn) nhưng cả 22 TS đều xuất sắc về môn toán. Điểm trung bình môn toán của nhóm 22 TS lên tới 9,7 (trong khi trung bình môn toán của TS Tuyên Quang chỉ 5,06). Thậm chí, điểm toán của hầu hết nhóm này đều cao vượt trội so với 3 môn còn lại (văn, sử, địa). TS có điểm toán thấp nhất là 9, và chỉ 1 em; 1 em điểm 9,25. 20 em còn lại đều từ 9,25 trở lên (nghĩa là 20/22 TS chọn sử, địa để thi tốt nghiệp THPT của điểm thi này nằm trong tốp 1,16% em có điểm toán cao nhất cả nước).

Đặc biệt, trong nhóm này có 10 em đạt điểm 10 môn toán, nằm trong nhóm 0,35% (4.208 em) TS có điểm toán cao nhất nước (chỉ tính tỷ lệ trên tổng số TS có điểm thi môn toán). Việc một cụm TS nhỏ thi sử, địa nhưng lại có điểm toán gần như "chạm trần" đồng loạt là một hiện tượng cực kỳ hiếm gặp trong hoạt động dạy học và đánh giá ở trường phổ thông.

Điểm toán cao đột biến đã tạo ra một nghịch lý khó tin: nhóm TS có sở trường KHXH lại có điểm thi văn, sử, địa kém hơn hẳn môn toán. Trật tự điểm bình quân bị đảo lộn hoàn toàn. Toán: 9,7 điểm (cao nhất); sử: 9,33 điểm; văn 8,22 điểm; địa 7,78 điểm (thấp nhất). Đáng kinh ngạc hơn, khi xét từng cá nhân, có tới 19/22 em đạt điểm toán cao nhất trong tất cả các môn dự thi. Có trường hợp đạt điểm 10 toán nhưng văn chỉ được… 5,5 điểm; hoặc toán 9,5 nhưng địa chỉ đạt mức trung bình khá (hơn 6 điểm).

Những nhà "vô địch" trong tổ hợp C03

Nhờ có điểm toán xuất sắc kéo lên cùng với điểm sử cao, thế mạnh xét tuyển của cả nhóm tuyệt đối thuộc về tổ hợp C03 (toán, văn, sử) thay vì C00 (văn, sử, địa) như quy luật thông thường.

Điểm trung bình tổ hợp C03 của nhóm 22 TS này đạt 27,25 điểm. Có tới 14/22 TS lọt vào tốp 100 TS có điểm C03 cao nhất cả nước (từ 27,5 điểm trở lên). Đặc biệt, có 6 TS đạt mốc từ 28 điểm trở lên (tốp 24 em cao nhất C03 toàn quốc). Người cao nhất đạt 28,75 điểm (toán 10; văn 8,75; sử 10), là một trong 3 TS có điểm C03 cao nhất nước.

Trong khi đó, điểm bình quân tổ hợp C00 của 22 TS này là 25,33 điểm (mặc dù cả nhóm đều có điểm sử rất cao). Mức chênh lệch giữa tổ hợp cao nhất (C03) và tổ hợp truyền thống của khối C (C00) là 1,92 điểm. Khoảng chênh lệch gần 2 điểm này phản ánh chính xác khoảng cách giữa điểm trung bình môn toán (9,7) và điểm trung bình môn địa lý (7,78) của nhóm.

Mặt khác, khi so sánh điểm toán của nhóm C03 TS Trường THPT chuyên Tuyên Quang với nhóm TS C03 các tỉnh khác chúng tôi nhận thấy môn toán là "con át chủ bài" của TS Tuyên Quang. Trường THPT chuyên Tuyên Quang có 113 TS đủ điều kiện xét tổ hợp C03 (đây là những em chọn thi môn sử, trong số này có 91 em môn thi thứ 4 không phải là môn địa). Trong đó, TS có điểm toán thấp nhất là 7,75. Đặc biệt, 98 TS có điểm toán từ 9 trở lên (cả tỉnh Tuyên Quang chỉ có 119 TS C03 đạt từ 9 điểm toán trở lên).

Cả nước chỉ có 286 TS C03 đạt điểm toán từ 9,5 trở lên; riêng Trường THPT chuyên Tuyên Quang có 74 em, chiếm 25,87%. Nếu xét mốc 9,75 điểm toán trở lên trong số các TS C03, cả nước có 93 em, riêng Trường THPT chuyên Tuyên Quang là 46 em, chiếm một nửa của cả nước.

Để mở rộng diện so sánh, chúng tôi tách dữ liệu những TS thi đủ 2 môn sử, địa, đồng thời có điểm toán từ 9,5 trở lên thì nhận thấy cả nước có 32 em, riêng Trường THPT chuyên Tuyên Quang "ôm" 20 em, chiếm 62,5% cả nước. Địa phương xếp vị trí thứ 2 cũng chỉ có 3 em (TP.Huế). Ở trên đỉnh chóp này, các tỉnh có truyền thống học khối C mạnh đã không thể "với" tới được điểm toán đủ cao để cạnh tranh được với học sinh Tuyên Quang.

ảnh: Quý Hiên

"Vũ khí" quyết định

Nếu bỏ môn toán ra, TS có sở trường học khối KHXH ở điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có kết quả "bình dị" hơn. Chẳng hạn, phân tích điểm thi của 290 TS cả nước vừa thi môn sử, địa vừa có điểm toán từ 9 trở lên, chúng tôi nhận thấy điểm tổ hợp C00 của TS Tuyên Quang còn không lọt nổi vào tốp 15 (mặc dù như trên đã nói điểm sử của nhóm Tuyên Quang cũng ở mức xuất sắc).

Đứng đầu C00 là các TS của Hải Phòng và Phú Thọ, với tổng điểm là 27,75. Các vị trí tiếp theo (từ 27 - 27,5) rải đều cho Đồng Nai, Đồng Tháp, Nghệ An, Hà Nội, Bắc Ninh, Quảng Trị... TS điểm cao nhất của Tuyên Quang ở C00 chỉ đạt 26,85. Điểm trung bình C00 của nhóm Tuyên Quang dao động ở mức 25,2 - 26. Như vậy, một học sinh Hải Phòng hoặc Phú Thọ giỏi văn, sử, địa (đạt khoảng 27,75 điểm C00) nhưng điểm toán của các em thường chỉ đạt mốc 9 hoặc 9,25. Trong khi đó, học sinh Tuyên Quang có nền tảng văn, sử, địa thấp hơn một chút (đạt khoảng 25 - 26 điểm C00), nhưng lại sở hữu điểm toán "đột biến" là toàn 9,5 và 10.

Cả nước chỉ có 13 em dự thi tốt nghiệp chọn sử, địa mà được 10 điểm môn toán, trong đó TS Trường THPT chuyên Tuyên Quang chiếm 10 em. Điều đáng chú ý là 3 em của các tỉnh khác có điểm sử, địa không cao (thậm chí có 1 em điểm sử, địa dưới trung bình). Còn TS Tuyên Quang thì không chỉ toán "siêu giỏi" mà điểm sử cũng rất nổi bật, toàn 9 với 10. Vì vậy nhóm TS Tuyên Quang có điểm C03 bình quân rất cao (27,35 điểm) so với nhóm 3 TS còn lại (23,75 điểm).

Nhìn vào bức tranh chung của 113 TS chọn thi môn sử ở Trường THPT chuyên Tuyên Quang, chúng tôi thấy, nhờ điểm toán ở mức "kịch trần", TS Tuyên Quang "kéo" điểm xét tuyển của mình lên ở tổ hợp C03, chiếm ưu thế hơn hẳn trước TS các tỉnh bạn. Có thể nói, điểm toán chính là "vũ khí" giúp TS khối C ở điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đánh bạt "đối thủ" ở các tổ hợp tuyển sinh chéo như C03. Tổ hợp này không chỉ được các trường khối công an và 2 trường quân đội (Học viện Biên phòng, Trường sĩ quan Chính trị) mà còn được nhiều trường tốp trên sử dụng để xét tuyển cho các ngành luật, quản trị.