Miễn phí vé xe buýt được xem là "điều kiện cần" để thu hút người dân. Thế nhưng, thực tế cho thấy rào cản lớn nhất không nằm ở chi phí, mà ở khả năng phục vụ của toàn hệ thống.
Để kiểm chứng điều này, PV Thanh Niên đi cùng Nguyễn Hiền Nhân, một người trẻ từng đi xe buýt suốt thời sinh viên nhưng đã rời bỏ khi bắt đầu đi làm. Hôm nay, Nhân quay lại xe buýt để trả lời một câu hỏi: Liệu xe buýt có còn phù hợp với một người đi làm trong bối cảnh thành phố sắp miễn phí vé?
TP.HCM đối mặt với áp lực giao thông của gần 13 triệu phương tiện, trong đó có tới 11,5 triệu xe máy, gây thiệt hại khoảng 6 tỉ USD mỗi năm vì ùn tắc và hơn 3.000 tỉ đồng do ô nhiễm không khí.Trong bối cảnh đó, mục tiêu tăng 30% lượng khách đi xe buýt, cùng đề xuất miễn phí vé trên hơn 135 tuyến với ngân sách khoảng 7.000 tỉ đồng/năm, được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn.
Tuy nhiên, liệu chi phí có phải là rào cản chính? Tuyến video Hiến kế tăng 30% khách đi xe buýt ở TP.HCM sẽ ghi nhận ý kiến người dân, trải nghiệm dịch vụ và phân tích từ chuyên gia để tìm lời giải bền vững cho bài toán giao thông đô thị.
Từ “cửa nhà” đến trạm xe: Bắt đầu bằng sự bất tiện
6 giờ 30 phút sáng, từ phường Đông Hưng Thuận, Nhân bắt đầu hành trình đi làm bằng xe buýt. Ngay từ những mét đầu tiên, khó khăn đã xuất hiện khi trạm xe buýt gần nhất cách nhà khoảng 600–700 m.
Trạm xe buýt gần nhất cách nhà Nhân khoảng 700m, hành trình thực sự bắt đầu ngay từ quãng đường đi bộ này
ẢNH: CÔNG KHỞI
Từng gắn bó với xe buýt suốt thời sinh viên, Nhân chuyển sang đi xe máy khi bắt đầu đi làm. Sau 3 năm, hôm nay Nhân quay lại. Không phải để tiết kiệm mà để kiểm chứng:liệu xe buýt còn phù hợp với một người đi làm, trong bối cảnh TP.HCM đang tính đến phương án miễn phí vé. Nhân chọn đi bộ ra trạm vì cả điểm đầu và điểm cuối tuyến xe buýt đều không có bãi giữ xe, nên việc đi xe máy đến trạm là không khả thi.
Tại trạm, Nhân tưởng rằng hành trình đã bắt đầu. Nhưng không. hành trình lại tiếp tục bằng sự chờ đợi.
Nhân chọn đi bộ ra trạm vì cả điểm đầu và điểm cuối tuyến xe buýt đều không có bãi giữ xe, nên việc đi xe máy đến trạm là không khả thi
ẢNH: CÔNG KHỞI
Với người đi làm như Nhân, thời gian không chỉ là sự tiện lợi, mà là yếu tố quyết định. Sau hơn 10 phút, Nhân đã đón được xe. Không gian bên trong, đã có nhiều thay đổi.
Những cải thiện về phương tiện, đang dần tạo thiện cảm cho người trẻ. Nhưng, đó mới chỉ là một phần của hành trình
ẢNH: CÔNG KHỞI
Những cải thiện về phương tiện, đang dần tạo thiện cảm cho người trẻ. Nhưng, đó mới chỉ là một phần của hành trình. Xe buýt lăn bánh, nhưng vẫn phải hòa vào dòng xe máy dày đặc. Không làn riêng, không ưu tiên. Điều đó có nghĩa là, xe buýt không nhanh hơn xe máy.
Để đến nơi làm việc ở phường Hiệp Bình Chánh, Nhân phải chuyển sang tuyến thứ hai. Nhân tiếp tục phải đi bộ khoảng 1km nữa mới tới trạm gần nhất. Với Nhân, đây là một trong những bất tiện lớn nhất của hành trình xe buýt.
Nhân tiếp tục phải đi bộ khoảng 1km nữa mới tới trạm gần nhất để chuyển sang tuyến xe buýt số 2
ẢNH: CÔNG KHỞI
Ở trạm thứ 2, khi đã thấm mệt, thì Nhân lại tiếp tục phải đón nhận những trải nghiệm không tốt. Cả thời gian chờ lẫn khu vực chờ. Câu chuyện chờ đợi tiếp diễn trong cái nắng và sự ô nhiễm xung quanh. Tại đây, bảng thông tin tuyến xe có ghi thời gian dự kiến mỗi chuyến của xe số 19 là 8 – 12 phút. Nhưng thực tế, thời gian chờ của Nhân là gần gấp đôi.
Câu chuyện chờ đợi tiếp diễn trong cái nắng và sự ô nhiễm xung quanh, chờ và Nhân tiếp tục chờ…
ẢNH: CÔNG KHỞI
Tại đây, bảng thông tin tuyến xe có ghi thời gian dự kiến mỗi chuyến của xe số 19 là 8 – 12 phút, nhưng thực tế, thời gian chờ của Nhân là gần gấp đôi
ẢNH: CÔNG KHỞI
Nhân tiếp tục hành trình trong tình trạng đông đúc, không có chỗ ngồi.Thậm chí, không gian không được sạch sẽ như chuyến trước. Gần 8 giờ 30, Nhân xuống trạm cuối. Nhưng hành trình vẫn chưa kết thúc. Phía trước là hơn 1 km nữa để đến công ty. Trễ giờ, mệt mỏi, buộc Nhân phải bỏ dở hành trình. Chấp nhận tốn thêm chi phí để kịp giờ làm.
Trễ giờ, mệt mỏi, buộc Nhân phải bỏ dở hành trình, chấp nhận tốn thêm chi phí để kịp giờ làm
ẢNH: CÔNG KHỞI
Sau 3 năm quay lại với xe buýt, Nhân đã có câu trả lời cho riêng mình. Quãng đường từ nhà đến công ty Nhân khoảng 14km. Đi hai chuyến xe buýt, tổng chi phí chỉ 14.000 đồng. Một con số, không phải gánh nặng tài chính. Nhưng vấn đề không nằm ở giá vé. Mà nằm ở những vấn đề thực tế như: quãng đường tiếp cận trạm xe buýt xa, thời gian chờ không ổn định, chuyển tuyến phức tạp, và những bất tiện tại điểm dừng.
Không chỉ riêng Nhân, nhiều người dân cũng có chung lý do khi nói về xe buýt.
Theo một số người dân, tình trạng bán hàng rong tràn lan tại các trạm xe buýt gây ảnh hưởng đến trật tự, vệ sinh và việc đi lại của hành khách
ẢNH: CÔNG KHỞI
Hàng rong bày bán tràn lan quanh trạm xe buýt, chiếm dụng không gian chờ, gây bất tiện cho hành khách lên xuống xe
ẢNH: CÔNG KHỞI
Vật liệu, rác thải và hàng hóa tập kết gần trạm xe buýt gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến môi trường và trải nghiệm chờ xe của hành khách
ẢNH: CÔNG KHỞI
Từ một hành trình cụ thể, có thể thấy những bất tiện của xe buýt không nằm ở một khâu riêng lẻ, mà trải dài từ điểm tiếp cận, thời gian chờ, đến việc trung chuyển và quãng đường cuối. Khi tổng thời gian di chuyển trở nên khó dự đoán và thiếu ổn định, xe buýt khó có thể trở thành lựa chọn phù hợp cho những người cần sự chủ động mỗi ngày.
Vậy đâu là những thay đổi cần thiết để xe buýt thực sự cạnh tranh với phương tiện cá nhân? Trong kỳ 3 của loạt phóng sự Hiến kế tăng 30% khách đi xe buýt ở TP.HCM, các chuyên gia sẽ đưa ra những phân tích và đề xuất nhằm cải thiện hiệu quả vận hành, từ đó nâng cao khả năng thu hút và giữ chân hành khách, đạt mục tiêu tăng 30% khách như đã đề ra.
Bình luận (0)