Tiếp sức người trẻ biến ý tưởng thành cơ nghiệp

Đây không chỉ là câu chuyện của riêng mỗi người trẻ, mà còn là một trong những nội dung được Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đặc biệt quan tâm. Nghị quyết xác định nhiệm vụ đột phá về khuyến khích, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, nhất là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với phát triển kinh tế tư nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước.

Trong talkshow thứ 2 của chương trình "Chuyện của người trẻ - Nghị quyết XIII từ góc nhìn của bạn", với chủ đề "Có một ý tưởng, làm sao để biến thành cơ nghiệp?" diễn ra vào sáng 28.10, những góc nhìn thực tiễn từ người làm công tác Đoàn, doanh nhân và người trẻ đang trực tiếp xây dựng mô hình kinh doanh đã phần nào giúp bạn trẻ tìm lời giải cho hành trình từ một ý tưởng ban đầu đến những giá trị thật cho bản thân và cộng đồng.

ẢNH: THANH HẢI

Đừng để ý tưởng chỉ mãi nằm trong đầu

Anh Dương Trọng Phúc, Phó hiệu trưởng Trường Đoàn Lý Tự Trọng, TP.HCM, cho biết nghị quyết xác định một trong những chỉ tiêu cụ thể của nhiệm kỳ là hỗ trợ đầu ra sản phẩm, dịch vụ cho ít nhất 750 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thanh niên. Theo anh Phúc, khi 750 dự án này thành công sẽ tạo công ăn việc làm, tạo ra chuỗi cung ứng rất lớn.

Trên hành trình khát vọng khởi nghiệp gắn với phát triển kinh tế tư nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước, cũng sẽ bắt đầu từ những ý tưởng mà tưởng chừng như rất nhỏ.

Xuất phát điểm là sinh viên ngành ngôn ngữ, tham gia các hoạt động tình nguyện và nhận ra vấn đề môi trường đang rất được quan tâm, từ đó anh Nguyễn Hoàng An Khương (nhà sáng lập The Greenmart Vietnam) khi ấy còn là sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, bắt đầu để ý đến các sản phẩm xanh. Và "máu kinh doanh" cũng nổi lên, chàng sinh viên bắt đầu tìm kiếm các xưởng làm ống hút tre để kinh doanh thử. Ban đầu Khương mua về bán cho bạn bè, thầy cô và được ủng hộ nhiều nên anh nghĩ đây sẽ là hướng đi tốt, khi vừa tốt cho bản thân lẫn môi trường sống.

ẢNH: THANH HẢI

Khi tìm hiểu sâu, anh Khương nhận thấy bên cạnh vấn đề về môi trường, các nguồn nguyên liệu bản địa ở địa phương cũng chưa được tận dụng hiệu quả. Nhưng muốn làm được điều đó, cần có cơ sở để sản xuất và đưa đến tay người tiêu dùng nhiều sản phẩm hơn. Và thế là The Greenmart Vietnam ra đời.

Đồng hành cùng rất nhiều cuộc thi về khởi nghiệp trong sinh viên, chị Võ Thị Mỹ Duyên, Giám đốc định hướng hành vi AI, Công ty cổ phần Thế giới Robot; đồng sáng lập và Giám đốc đào tạo Học viện Kỹ năng VTALK; doanh nhân TP.HCM tiêu biểu năm 2024, cho rằng hiện nay ý tưởng của các bạn trẻ rất đa dạng và thú vị. Nhưng quá trình để giữ được ý tưởng trở thành dự án thực và mang dự án thực tạo nên doanh thu thực trên thị trường mới là điều cần quan tâm và đầu tư nhất. Bởi theo chị, ý tưởng thì không thiếu nhưng quá trình để thực thi thành một dự án thật đòi hỏi rất nhiều yếu tố.

Theo anh Phúc, trong thời gian qua, tổ chức Đoàn đã tạo cho người trẻ đầy đủ môi trường để các bạn biến ý tưởng thành hiện thực, từ các cuộc thi cho đến vườn ươm, trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp… Khi thanh niên có dự án hay sẽ được đầu tư, được hỗ trợ về vốn vay, kết nối mạng lưới chuyên gia để từ đó biến ý tưởng thành những mô hình kinh doanh hiệu quả.

ẢNH: THANH HẢI

ẢNH: THANH HẢI

Biến ý tưởng thành cơ nghiệp, bí quyết nằm ở đâu ?

Từ câu chuyện thực tế của mình, anh Khương cho biết để biến ý tưởng thành sản phẩm có người đón nhận, tìm được thị trường là chuyện không hề đơn giản. Anh kể: "Thời gian đầu mình yêu thích sản phẩm quá nên cứ làm ra mà không lắng nghe thị trường. Lúc đầu còn có bạn bè, người quen ủng hộ, nhưng dần dần thì không có thêm khách hàng nữa; hàng vẫn nằm trong kho, không thu hồi vốn được. Từ đó mình sinh ra tâm lý đổ lỗi. Mình đổ lỗi cho khách hàng rằng tại sao sản phẩm của tôi thân thiện môi trường mà mọi người không ủng hộ". Sau đó, anh phải nghiêm túc ngồi lại, suy nghĩ, lắng nghe thị trường và từng bước điều chỉnh.

Nhưng làm thế nào để thị trường chấp nhận những sản phẩm xanh là điều mà anh Khương mất 2 - 3 năm đầu để đối mặt. Thời gian đầu, anh tiếp cận khách hàng qua những kênh thương mại điện tử, mạng xã hội. Nhưng những kênh này chưa tiếp cận đúng với các nhóm đối tượng khách hàng của công ty.

"Lúc đó nhờ có Trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, trực thuộc Thành đoàn TP.HCM, hỗ trợ kết nối để mình tham gia nhiều sự kiện, có cơ hội trực tiếp mang sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Khi đã có sản phẩm trên tay, khách hàng sẽ có cách nhìn nhận và đánh giá cụ thể hơn, từ đó mới sẵn sàng móc hầu bao để chi cho những sản phẩm của mình", anh Khương kể. Đồng thời, anh cũng thừa nhận thời gian đầu khởi nghiệp rất khó khăn về vốn. Anh bắt đầu từ vốn tự thân tích cóp từ lúc còn sinh viên, nhưng khoản tiền nhỏ ấy không thể nào đủ cho một hành trình khởi nghiệp. "Nhưng cũng may mắn mình nhận được hỗ trợ từ Đoàn thanh niên kết nối nguồn vốn vay, từ đó tạo đà để phát triển hơn mô hình kinh doanh của mình", anh nói.

Là doanh nhân, chị Duyên khuyên mỗi bạn trẻ trước khi bắt đầu một điều gì đó hoàn toàn có thể sử dụng "đặc quyền của tuổi trẻ" là được trải nghiệm và dấn thân, nhưng cần phải có sự chuẩn bị kỹ càng hơn về nội lực. Một ý tưởng mình đưa ra không phải chỉ vì thích nó mà phải có tính trách nhiệm đối với ý tưởng đó, với cộng đồng sử dụng ý tưởng, và trách nhiệm với những người sẽ đầu tư vào ý tưởng của mình. Chị Duyên nhấn mạnh: "Không phải thử và để sai mà là thử một cách có trách nhiệm, có chuẩn bị và cố gắng".

Nữ doanh nhân TP.HCM tiêu biểu cũng cho rằng trong kinh doanh cần có nguồn thu nhập, nhưng ngoài yếu tố đó ra, bạn trẻ cũng cần xác định công việc nào mình làm giỏi, công việc nào khiến bạn hạnh phúc và muốn theo đuổi suốt cuộc đời. Nếu ở giai đoạn chỉ nhập sản phẩm và bán sản phẩm đi mà không tạo được giá trị gì thêm ngoài nguồn doanh thu thì các bạn sẽ cảm thấy rằng đây không phải là điều mình khao khát theo đuổi.

"Khi bạn đã tìm ra được một điều thật sự muốn phát triển thì động lực, nội lực bên trong của bạn sẽ rất mạnh mẽ. Nếu nội lực bên trong không đủ mạnh, giống như gặp một vật cản trên đường, các bạn sẽ không đủ sức vượt qua. Và rồi như một vòng luẩn quẩn, các bạn cứ đi nhưng rồi phải dừng lại. Chính vì thế khi lựa chọn khởi nghiệp, các bạn hãy chọn bằng chính mục tiêu bên trong của mình, chứ không phải chạy theo mục tiêu của người nào khác hay là trào lưu", chị Duyên nhắn gửi.

Đồng thời chị cũng cho rằng dù bạn muốn đi nhanh hay đi xa trong khởi nghiệp thì hãy đi cùng nhau; đi cùng với những người phù hợp, những bạn đồng hành sẽ bù đắp phần thiếu hụt hoặc chưa giỏi của mình… Có như thế từ ý tưởng mới biến thành cơ nghiệp bền vững.