TP.HCM đề xuất quy trình 40 ngày thu hồi nhà, đất của cơ quan Trung ương

21/09/2026 10:50 GMT+7

Để thu hồi các cơ sở nhà, đất do cơ quan Trung ương quản lý, UBND TP.HCM đề xuất quy trình 3 bước với tổng thời gian 40 ngày, nêu rõ trách nhiệm từng cơ quan.

TP.HCM có khoảng 1.491 cơ sở, địa chỉ nhà, đất do cơ quan Trung ương quản lý với tổng diện tích hơn 1.148 ha, trong đó 114 cơ sở đã có phương án thu hồi.

UBND TP.HCM đang trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền thu hồi cơ sở nhà, đất do cơ quan Trung ương quản lý. Đáng chú ý, thành phố đề xuất quy định cụ thể thời hạn xử lý từng khâu, nhằm khắc phục tình trạng nhiều cơ sở nhà, đất đã có phương án thu hồi nhưng chưa thể bàn giao.

Trên địa bàn TP.HCM hiện có 1.491 cơ sở, địa chỉ nhà, đất do các cơ quan, đơn vị Trung ương quản lý, với tổng diện tích khoảng 11,5 triệu m². Trong số này, khoảng 9,3 triệu m² được xác định tiếp tục sử dụng; 84.480 m² có phương án bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất; 414.850 m² có phương án chuyển mục đích sử dụng đất và khoảng 940.630 m² thuộc các phương án khác.

Đáng chú ý, 114 cơ sở, địa chỉ với tổng diện tích khoảng 233.435 m² đã được xác định phương án xử lý là thu hồi nhưng việc triển khai trên thực địa chưa hoàn tất. UBND TP.HCM nêu rõ khó khăn lớn nằm ở sự đan xen về thẩm quyền. Thành phố thực hiện thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai, trong khi nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất lại thuộc phạm vi quản lý, xử lý của cơ quan chủ quản ở Trung ương.

Pháp luật hiện hành đã có căn cứ để thu hồi đất khi đủ điều kiện, nhưng chưa có quy định riêng, đầy đủ về trình tự phối hợp liên thông và thời hạn giữa địa phương với cơ quan Trung ương để xử lý đồng thời đất và tài sản gắn liền với đất. Vì vậy, quá trình xử lý một số cơ sở kéo dài nhiều năm, phụ thuộc vào việc cung cấp hồ sơ, cho ý kiến và xử lý tài sản của cơ quan chủ quản.

Quy trình 3 bước thu hồi nhà, đất

Để xử lý tình trạng này, UBND TP.HCM đề xuất cần quy định rõ trách nhiệm, trình tự và thời hạn của từng cơ quan. Theo đó, trong thời hạn không quá 15 ngày kể từ khi nhận được kiến nghị hoặc kết luận hợp lệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường lập hồ sơ thu hồi, trình UBND TP.HCM.

Sau khi nhận đủ hồ sơ, trong 10 ngày, UBND TP.HCM có trách nhiệm thông báo thu hồi cơ sở nhà, đất cho người có nhà, đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và các bên liên quan. Tiếp đó, trong 15 ngày kể từ khi kết thúc thời hạn thông báo thu hồi, UBND TP.HCM ban hành quyết định thu hồi và chỉ đạo tổ chức thực hiện.

Như vậy, các khâu xử lý chính dự kiến có tổng thời hạn 40 ngày, chưa tính thời gian niêm yết, đăng tin theo quy định và thời gian đo đạc, lập bản đồ địa chính.

Trong trường hợp người sử dụng cơ sở nhà, đất không chấp hành quyết định thu hồi thì thực hiện cưỡng chế theo quy định. Chủ tịch UBND cấp xã được giao ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi.

Theo UBND TP.HCM, cơ chế mới nhằm tạo quy trình liên thông, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý, qua đó hạn chế hồ sơ tồn đọng, kéo dài hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Quỹ nhà, đất sau khi thu hồi được định hướng sử dụng cho phát triển hạ tầng, nhà ở xã hội, công trình công cộng và tạo nguồn lực đầu tư phát triển.