Trút hết sợ hãi ngoài cánh cửa bình yên

Lời chia sẻ rưng rưng của chị H. (tên nhân vật đã thay đổi) khiến căn phòng tham vấn tại Trung tâm Vì sự phát triển phụ nữ đồng bằng sông Cửu Long, TP.Cần Thơ, lắng lại. Chị kể về những năm tháng sống trong bạo lực gia đình và ngày quyết định đưa hai con rời khỏi căn nhà từng là tổ ấm.

Hôm ấy, chị chỉ có 2 triệu đồng và một chiếc xe máy cũ. Trên chuyến xe đò đêm, đứa con nhỏ sốt mê man nằm trong lòng mẹ. Không đủ tiền mua thêm một chỗ ngồi, chị chỉ biết ôm chặt con suốt chặng đường, vừa đi vừa loay hoay với câu hỏi: rồi mẹ con mình sẽ sống thế nào?

Không chỉ có những người mẹ như chị H. Có những cô gái mới 15, 16 tuổi trở về sau khi bị mua bán qua biên giới, mang theo những tổn thương khó gọi thành lời. Không ít em còn phải đối diện với ánh nhìn kỳ thị, những lời xì xào khiến quá trình trở lại cuộc sống bình thường càng trở nên khó khăn.

Với họ, một nơi an toàn để dừng chân đôi khi là điều đầu tiên cần có.

Đó cũng là lý do Ngôi nhà Bình yên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ra đời.

ẢNH: CHỤP TỪ FANPAGE NGÔI NHÀ BÌNH YÊN MEKONG (TGCC)

Nơi những người phụ nữ tìm lại sự bình yên

Mô hình Ngôi nhà Bình yên được Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khởi xướng từ năm 2007. Đến năm 2018, cơ sở Ngôi nhà Bình yên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long chính thức hoạt động, nay trực thuộc Trung tâm Vì sự phát triển phụ nữ đồng bằng sông Cửu Long.

Để bảo đảm an toàn cho nạn nhân, địa chỉ của ngôi nhà được giữ kín. Tại đây, phụ nữ và trẻ em bị bạo lực, xâm hại hoặc mua bán được tiếp nhận, hỗ trợ miễn phí trong giai đoạn khẩn cấp, từ nơi ở an toàn, chăm sóc y tế ban đầu đến tư vấn tâm lý và pháp lý.

Thời gian tạm lánh tối đa là 3 tháng đối với nạn nhân bị bạo hành, xâm hại và 6 tháng đối với nạn nhân bị mua bán. Trong trường hợp vấn đề an toàn chưa được giải quyết, thời gian hỗ trợ có thể được kéo dài.

Nhưng một nơi trú ẩn chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là giúp người từng bị tổn thương có đủ khả năng tự bước tiếp.

Tại Ngôi nhà Bình yên, các chuyên gia tham vấn tâm lý đồng hành cùng từng trường hợp, giúp họ nhìn nhận và tháo gỡ những tổn thương, mặc cảm sau biến cố. Đội ngũ tư vấn pháp lý hỗ trợ bảo vệ quyền lợi hợp pháp, trong khi các lớp kỹ năng sống, kiến thức, học nghề và hướng nghiệp giúp phụ nữ chuẩn bị cho cuộc sống tự chủ sau khi rời ngôi nhà.

Những sinh hoạt cộng đồng, nhóm Tự lực cũng tạo cơ hội để các chị em gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau. Các buổi tập huấn về kỹ năng làm cha mẹ, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giúp họ từng bước lấy lại sự tự tin.

Có những hoạt động rất nhỏ nhưng lại mang đến niềm vui giản dị. Ở “góc nhỏ bình yên”, các chị em cùng chăm sóc những chậu sen đá, trò chuyện, vui chơi hoặc dành thời gian chăm sóc bản thân. Sau những biến cố, đôi khi một khoảng thời gian được sống bình thường cũng là điều đáng quý.

Sau khi trở về với gia đình và cộng đồng, họ vẫn tiếp tục được theo dõi, hỗ trợ trong 24 tháng, trong đó có các chương trình hỗ trợ sinh kế và đồng hành khi phát sinh nguy cơ tái bạo lực.

Nhằm đảm bảo sự phục hồi về sau, chương trình theo dõi và hỗ trợ hồi gia tiếp tục kéo dài suốt 24 tháng sau đó với các gói hỗ trợ sinh kế và sự đồng hành sát sao để họ không bao giờ phải đơn độc đối mặt với nguy cơ tái bạo lực.

Từ 2 triệu đồng đến một cuộc sống mới

Thời gian trôi qua, người mẹ từng rời nhà trong đêm với 2 triệu đồng giờ có thể nhìn thấy một tương lai khác. Chị kể trong nước mắt khi chứng kiến con gái rạng rỡ trong bộ ảnh kỷ yếu ngày tốt nghiệp:

“Nhờ Ngôi nhà Bình yên, mẹ con tôi mới có thể được sống tiếp, được bắt đầu lại và có được cuộc sống bình yên như hôm nay”.

Một cô gái từng trốn chạy khỏi nơi bị mua bán cũng đã có công việc ổn định và một gia đình nhỏ.

Những câu chuyện ấy cho thấy điều một người từng chịu bạo lực hay mua bán cần không chỉ là một chỗ tránh nạn trong lúc nguy cấp. Họ cần được lắng nghe, được bảo vệ, được hỗ trợ về pháp lý, tâm lý và sinh kế để có thể tự mình xây dựng lại cuộc sống.

Ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi có hàng triệu phụ nữ và trẻ em, những mô hình cung cấp nơi trú ẩn an toàn và hỗ trợ toàn diện như Ngôi nhà Bình yên vẫn còn hạn chế. Vì vậy, sự hiện diện của một địa chỉ hỗ trợ chuyên sâu tại Cần Thơ mang ý nghĩa đặc biệt đối với những người đang cần một nơi để tạm dừng, tránh nguy hiểm và chuẩn bị cho hành trình trở về cuộc sống.

Với những người đã đi qua bạo lực và tổn thương, một cánh cửa mở ra đúng lúc có thể là điểm khởi đầu của một cuộc đời khác.

Và Ngôi nhà Bình yên, theo cách lặng lẽ của mình, đang làm công việc ấy: cho họ một nơi an toàn để dừng lại, và đủ vững vàng để bước tiếp.