Tuyển sinh ĐH 2026: Điểm chuẩn thi đánh giá năng lực có tăng mạnh?

11.000 THÍ SINH NẰM TRONG NHÓM ĐIỂM RẤT CAO

ĐH Quốc gia TP.HCM đã công bố kết quả kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 năm nay. Trong đó, phổ điểm thi của 170.125 thí sinh (TS) cho thấy khoảng 35% đạt dưới 600 điểm, 58% dưới 700 và 78% dưới 800; trong khi khoảng 8% TS đạt từ 900 điểm trở lên.

So sánh với đợt 1 năm 2026, phân bố điểm của 2 đợt thi có tính tương đồng nhưng đợt 2 có phần "lệch trái" nhẹ và trải rộng hơn so với đợt 1. Điểm trung bình đợt 2 là 670,9 điểm, thấp hơn mức điểm 682,0 của đợt 1. Độ rộng của phân bố điểm đợt 2 cũng lớn hơn, cho thấy đề thi tiếp tục đánh giá hiệu quả TS trên nhiều mức năng lực khác nhau.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo đánh giá từ ĐH Quốc gia TP.HCM, kết quả "lệch trái" nhẹ của phân bố điểm đợt 2 chủ yếu đến từ tính đa dạng của hơn 170.000 TS tham gia kỳ thi. Nhóm 109.799 TS thi cả hai đợt có kết quả đợt 2 được cải thiện nhẹ, điểm trung bình tăng từ 696,3 ở đợt 1 lên 713,7 ở đợt 2. Trong khi đó, nhóm 60.319 TS chỉ thi đợt 2 có kết quả thấp đáng kể so với mặt bằng chung, "kéo" phân bố điểm toàn phần của đợt 2 "lệch trái" so với đợt 1.

Thạc sĩ Phùng Quán, chuyên gia tuyển sinh Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng chỉ ra đợt 2 có điểm trung bình đạt 670,9 - thấp hơn đợt 1 khoảng 11 điểm. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này để cho rằng đề thi đợt 2 khó hơn thì chưa hẳn đúng bởi điều đáng quan tâm nằm ở cơ cấu TS dự thi.

Ông Quán phân tích năm nay có hơn 61.000 TS chỉ tham gia đợt 2. Đây là nhóm có mức điểm thấp hơn mặt bằng chung nên kéo điểm trung bình toàn đợt xuống. Trong khi đó, hơn 109.000 TS thi cả hai đợt lại cho thấy xu hướng ngược lại. Nói cách khác, nhiều học sinh khá giỏi không xem đợt 2 là phương án dự phòng, mà là cơ hội để cải thiện kết quả và nâng vị trí trong cuộc đua tuyển sinh.

Cũng theo thạc sĩ Phùng Quán, một chi tiết khác cũng rất đáng chú ý là "phần đuôi'' phải của phổ điểm dày hơn. Điểm cao nhất đợt 2 đạt 1.139, vượt mức điểm cao nhất của đợt 1. Độ phân tán điểm cũng lớn hơn, cho thấy đợt 2 không chỉ xuất hiện thêm nhiều TS điểm thấp mà còn tăng nhiều TS điểm tốt.

Đánh giá chung kết quả của 2 đợt thi năm nay, thạc sĩ Phùng Quán cho rằng: "Nếu đợt 1 phản ánh tương đối rõ mặt bằng năng lực ban đầu của học sinh lớp 12 thì đợt 2 phản ánh rõ hơn bức tranh cạnh tranh tuyển sinh. Với tổng cộng gần 194.000 TS đã tham gia ít nhất một đợt thi trong năm nay cho thấy chưa bao giờ kỳ thi đánh giá năng lực có quy mô lớn như vậy. Và khi số lượng TS tăng mạnh, số TS có điểm cao cũng tăng theo".

"Có thể nói, đợt 2 năm nay không còn là một kỳ thi bổ sung đơn thuần mà đã trở thành cơ hội để nhiều TS cải thiện điểm số và thay đổi thứ hạng trước mùa xét tuyển", chuyên gia này nhìn nhận thêm.

Theo thạc sĩ Quán, cả 2 đợt có từ 6 - 8% TS đạt từ 900 điểm trở lên. Với quy mô gần 194.000 TS, điều đó đồng nghĩa có hơn 11.000 TS nằm trong nhóm điểm rất cao. Đây chính là nhóm sẽ cạnh tranh trực tiếp vào các ngành đang thu hút mạnh như: trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, khoa học máy tính, thiết kế vi mạch, logistics và quản lý chuỗi cung ứng hay marketing.

NGUỒN: ĐH QUỐC GIA TP.HCM

ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ CẠNH TRANH VỀ ĐIỂM CHUẨN

Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng số TS đăng ký đợt 2 năm nay cao nhất từ trước đến nay không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả tất yếu của nhiều yếu tố. Do quy chế tuyển sinh mới siết chặt xét tuyển học bạ, từ năm 2026 học bạ không còn là cửa dễ vào ĐH nên buộc TS phải đa dạng hóa chiến lược.

Từ đó, đánh giá năng lực đã chuyển từ quan điểm một kỳ thi "có thêm thì tốt" thành "không có (điểm) thì rủi ro". Ngoài ra, năm 2026 giới hạn còn 15 nguyện vọng xét tuyển vào ĐH, tối đa 5 phương thức/trường, giảm điểm cộng chứng chỉ IELTS. Do đó, TS buộc phải chuẩn bị phương án "thi thật" thay vì rải hồ sơ như những năm trước đây.

Cũng theo thạc sĩ Tiến, sau 9 năm triển khai, bài thi này đã được hơn 110 cơ sở ĐH-CĐ sử dụng xét tuyển. Đặc biệt, năm 2026 tất cả các trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM đã chuyển sang phương thức xét tuyển tổng hợp. Trong đó kết quả kỳ thi đánh giá năng lực là một trong các điểm thành phần chính để xét tuyển đầu vào, cùng với các điểm như kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập THPT và các tiêu chí khác. Do đó, điểm đánh giá năng lực cao có thể bù đắp cho điểm thi tốt nghiệp.

"Với tổng số lượt TS của cả 2 đợt trong năm 2026 đạt gần 310.000 lượt và cao nhất từ trước đến nay, mặt bằng điểm sàn xét tuyển bằng điểm bài thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM của các trường năm nay có thể sẽ tăng hơn so với năm 2025. Với nguồn cung TS tăng mạnh, điểm chuẩn các ngành hot (như khoa học máy tính, vi mạch, y khoa, kinh tế…) và các ngành có ít chỉ tiêu dự báo sẽ tăng mạnh hơn, cạnh tranh khốc liệt hơn", thạc sĩ Tiến dự báo.

Trong khi đó, nhìn từ kết quả thi năm 2025, thạc sĩ Phùng Quán cho rằng kết quả thi năm nay cao hơn nhưng "cuộc chơi" đã khác. Năm 2026, mặt bằng điểm đã tăng lên rõ rệt. Năm 2025, điểm trung bình đánh giá năng lực chỉ ở mức 618,4 điểm. Năm 2026, con số này tăng lên 676,1 điểm - cao hơn gần 58 điểm. Phổ điểm chung cũng đã dịch sang phải, có nghĩa là những mốc điểm từng được xem là lợi thế lớn trước đây không còn giữ nguyên giá trị. Chẳng hạn, năm ngoái 850 điểm là một kết quả rất cạnh tranh thì năm nay 850 điểm vẫn tốt nhưng không còn nổi bật như trước. Mốc 900 điểm vẫn cao nhưng cũng không còn là mức điểm có thể hoàn toàn yên tâm với các ngành tốp đầu.

Tuy nhiên, thạc sĩ Quán lưu ý thay đổi lớn nhất của tuyển sinh năm 2026 không nằm ở phổ điểm mà nằm ở cách xét tuyển. Nhiều trường ĐH đã chuyển sang phương thức xét tuyển tổng hợp, điểm đánh giá năng lực cao vẫn là lợi thế nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất. "Đó cũng là lý do phổ điểm tăng mạnh nhưng điểm chuẩn thực tế có thể không tăng tương ứng. Với nhiều ngành, mức tăng có thể chỉ dao động khoảng 20 - 50 điểm thay vì tăng mạnh như dự đoán ban đầu", thạc sĩ Quán nói thêm.

Thạc sĩ Phùng Quán kết luận: "Điểm đánh giá năng lực tăng, nhưng xét tuyển ĐH không còn là cuộc đua của riêng điểm kỳ thi này mà đã trở thành cuộc cạnh tranh của toàn bộ hồ sơ học tập".

Dù vậy, dự báo về điểm chuẩn Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM năm nay, thạc sĩ Phùng Quán cho rằng sẽ có nhiều mức tăng khác nhau. Với nhóm ngành nhiều TS quan tâm (như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, thiết kế vi mạch, khoa học máy tính hay công nghệ thông tin…), việc tăng số lượng TS đạt từ 900 điểm đồng nghĩa với tăng thêm áp lực cạnh tranh giữa các TS. Khi lượng TS điểm cao tăng lên, các ngành thế mạnh truyền thống của trường cũng sẽ chịu tác động. Đặc biệt là các ngành liên quan đến bán dẫn, vật liệu và điện tử.

Thạc sĩ Phùng Quán cũng cho biết các ngành nhóm khoa học cơ bản có điểm chuẩn khá cao trong các năm qua, có thể tiếp tục tăng trong năm 2026. Tuy nhiên, với các ngành hải dương học, địa chất học, khoa học môi trường, công nghệ môi trường…, mức độ cạnh tranh sẽ ở mức thấp hơn.