Vạch xương cá kênh hóa dòng xe là gì, đè lên bị phạt bao nhiêu?

Vạch xương cá kênh hóa dòng xe là vạch gì? Đây là câu hỏi đang được nhiều người quan tâm khi loại vạch này xuất hiện ngày càng nhiều trên đường phố TP.HCM. Không ít trường hợp băn khoăn: nếu vô tình lấn hoặc đè lên vạch có bị xem là vi phạm hay không, mức phạt ra sao và khi nào bắt buộc phải tuân thủ tuyệt đối?

ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng khi gặp vạch xương cá, người điều khiển phương tiện không được đè lên mà phải đi vòng tránh. Tên gọi "xương cá" thực chất chỉ là cách gọi hình tượng, dễ nhớ - xuất phát từ các vạch chéo song song trông giống bộ xương cá nhìn từ trên xuống. Tuy nhiên, chính cách gọi dân dã này lại khiến không ít người chưa hiểu rõ bản chất của loại vạch kẻ đường.

Theo Quy chuẩn 41:2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) - Quy chuẩn quốc gia về báo hiệu đường bộ, đây là vạch kênh hóa dòng xe, dùng để phân luồng, định hướng phương tiện di chuyển theo từng hướng nhất định.

Nhiều tài khoản mạng xã hội cũng bày tỏ thắc mắc. Tài khoản Thanh Trần hỏi: "Kênh hóa là gì, sao không dùng từ đơn giản hơn cho dễ hiểu?". Cùng quan điểm, tài khoản Hoàng Long cho rằng: "Nếu không cho đè thì làm dải cứng đi, vạch mà không cho đè là vô lý". Trong khi đó, Công Minh nhận xét một số vạch kẻ đường chưa hợp lý, dễ khiến người dân vô tình vi phạm khi tham gia giao thông.

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến giải thích vạch xương cá kênh hóa dòng xe không nhằm mục đích giảm tốc độ, mà chủ yếu để tách dòng phương tiện tại các điểm giao cắt. Loại vạch này thường xuất hiện ở đoạn gần giao lộ, nơi có làn riêng cho xe rẽ trái hoặc tách dòng xe đi thẳng.

Thực tế tại TP.HCM, vạch xương cá từng được kẻ trên nhiều tuyến đường lớn như Mai Chí Thọ, Võ Văn Kiệt, Điện Biên Phủ, Phạm Văn Đồng. Tuy nhiên, vào giờ cao điểm, nhiều phương tiện chỉ đến sát giao lộ mới chuyển hướng, dẫn đến việc đè lên vạch, gây cản trở dòng xe đi thẳng.

Một số trường hợp do thiếu quan sát hoặc không tuân thủ quy định đã vi phạm khi đè lên vạch xương cá. Trước tình hình này, tại một số vị trí, Sở Xây dựng đã điều chỉnh lại cho phù hợp; những nơi phát huy hiệu quả trong phân luồng giao thông thì tiếp tục được duy trì.

Vạch xương cá kênh hóa dòng xe là gì?

Theo Quy chuẩn 41:2024, có những loại vạch kênh hóa dòng xe như sau:

Đầu tiên là vạch kênh hóa dòng xe dạng gạch chéo. Đây là loại vạch dùng để phân định phần mặt đường không dành cho xe chạy, nhằm tách và định hướng các dòng phương tiện. Khi gặp vạch này, người điều khiển phương tiện phải đi đúng hướng quy định, không được lấn hoặc cắt qua, trừ trường hợp khẩn cấp.

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH

Về quy cách, vạch gồm các nét liền màu trắng kẻ song song, mỗi vạch rộng 45 cm, khoảng cách giữa hai mép vạch là 100 cm, được bố trí nghiêng 135^o so với hướng chuyển động của xe. Phần ranh giới bên ngoài được xác định bằng vạch đơn liền nét màu trắng, rộng 20 cm.

Hai là vạch kênh hóa dòng xe dạng chữ V. Tương tự dạng gạch chéo, loại vạch này cũng dùng để giới hạn khu vực không cho xe đi vào và tổ chức lại hướng di chuyển của dòng phương tiện. Các phương tiện phải tuân thủ lộ trình đã được dẫn hướng, không được đè hoặc cắt qua vạch nếu không có tình huống đặc biệt.

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH

Cấu tạo của vạch chữ V về cơ bản giống dạng gạch chéo, với các nét liền màu trắng kẻ song song, rộng 45 cm, cách nhau 100 cm và nghiêng 135^o so với hướng xe chạy. Ranh giới khu vực cũng được bao bằng vạch đơn liền nét màu trắng, bề rộng 20 cm.

Tùy theo trường hợp mà có thể sử dụng 1 trong 2 loại vạch trên kết hợp với vạch đơn liền nét màu trắng, bề rộng vạch 20 cm để hướng xe đến cửa thu phí của cổng trạm thu phí.

Ngoài ra, có thể sử dụng vạch trên để kênh hóa dòng xe ở nút giao cùng mức.

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH

Ba là, vạch kênh hóa dòng xe dạng vành khuyên: được kẻ ở trung tâm ngã tư giao nhau cùng mức để chỉ thị cho các phương tiện phải đi vòng qua phạm vi kẻ vạch theo chiều ngược chiều kim đồng hồ. Khi vạch này được kẻ, các phương tiện giao thông không được lấn vạch hoặc cắt qua vạch trừ những trường hợp khẩn cấp theo luật định.

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH