Vì sao nhiều người thấy tết ngày càng áp lực?

Tết đến, không ít người rơi vào trạng thái căng thẳng, áp lực khi phải xoay xở đủ thứ việc, từ chi tiêu, sắm sửa, quà cáp cho đến việc duy trì các mối quan hệ xã giao.

Tết vốn được xem là dịp nghỉ ngơi, sum vầy, nhưng trong thực tế lại trở thành khoảng thời gian nhiều áp lực, khi mỗi người phải lo "đủ lễ nghĩa", "đủ hình thức", sợ thiếu sót sẽ bị đánh giá hay chê trách.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tết ngày càng áp lực?

Chị Nguyễn Thị Hồng (nhân viên văn phòng ở phường Xuân Hòa, TP.HCM) cho biết, càng gần tết càng thấy mệt vì chi tiêu và các mối quan hệ. "Lương thưởng không tăng bao nhiêu nhưng phải lo đủ thứ: quà cho nội ngoại, quà sếp, quà cho đối tác. Nhiều lúc không phải vì muốn, mà vì sợ người ta nghĩ mình thiếu tình cảm", chị Hồng chia sẻ.

Anh Trần Minh Tuấn (chủ một cửa hàng nhỏ ở phường Bình Thạnh) cũng thừa nhận, đi chúc tết giờ giống như một cuộc chạy đua. "Có ngày tôi ghé cả chục nhà, mỗi nơi ngồi vài phút rồi đi tiếp. Nhiều khi thấy mình chúc cho xong, chứ không còn cảm giác sum vầy như hồi nhỏ", anh nói.

Một số người trẻ thì chọn cách "né" bớt xã giao, chọn cách tránh mặt trong các cuộc gặp mặt cuối năm hoặc tìm cách về sớm trong các buổi họp mặt.

Áp lực ngày tết mà hiện diện ngay trong đời sống thường ngày của nhiều người, từ người đi làm công ăn lương, người kinh doanh đến người trẻ...

ẢNH: NHẬT THỊNH

Thượng tọa Thích Trí Chơn, Phó trưởng ban Văn hóa Trương ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, viện chủ tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, TP.HCM) cho biết, ngày nay, thay vì tận hưởng không khí đoàn viên, nhiều người lại bị cuốn vào vòng quay so sánh, tính toán và lo toan, khiến niềm vui bị thay thế bằng cảm giác nặng nề, căng thẳng và áp lực phải "hoàn thành nghĩa vụ" với người khác.

Thượng tọa Thích Trí Chơn nhìn nhận, trong bối cảnh đô thị hiện nay, tết không còn giữ được nhiều nét giản dị như xưa. "Có những món quà cứ xoay vòng từ người này sang người khác, trở thành một hình thức xã giao. Ngày xưa, một món quà là để ăn, để chia sẻ ân tình. Còn bây giờ, nhiều khi chỉ để chứng minh rằng mình đã đi thăm", thượng tọa chia sẻ.

Theo thượng tọa Thích Trí Chơn, phần lớn áp lực ngày tết không đến từ hoàn cảnh khách quan mà do mỗi người tự đặt ra. Tết đáng lẽ là dịp để nghỉ ngơi, nhìn lại một năm đã qua, nhưng nhiều người lại chỉ tổng kết doanh thu, lãi lỗ, thành tựu bên ngoài mà quên "tổng kết chính mình".

"Ít ai nhìn lại tâm hồn mình: một năm qua mình đã sống ra sao, đã giúp được ai, đã làm tổn thương ai, có thể làm mới mình điều gì trong năm tới", thượng tọa nói.

Sư thầy Trí Chơn cho rằng, việc quá bận tâm đến hình thức, đến ánh nhìn và sự đánh giá của người khác khiến con người dễ rơi vào mệt mỏi. Sống để làm hài lòng người khác, tìm kiếm sự khen ngợi bên ngoài, chính là nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy áp lực, đặc biệt trong dịp tết, thời điểm các mối quan hệ xã giao dồn dập.

"Bớt sống vì ánh nhìn của người khác"

Thượng tọa Thích Trí Chơn cho rằng, để tết bớt nặng nề, mỗi người cần "khép lại phù hoa, mở đường từ tâm", tức là giảm bớt hình thức bên ngoài, quay về chăm sóc đời sống nội tâm.

ẢNH: DIỆU MI

Sư thầy dẫn câu chuyện, ngày trước, ông bà ta gói quà bằng lá chuối, trao cho nhau mứt gừng, bánh chưng, nhưng nghĩa tình rất sâu. Bây giờ, quà sang trọng hơn nhưng ân tình đôi khi lại nhạt hơn.

Thượng tọa chia sẻ: "Tết chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người sống chậm lại, kết nối với những người gần gũi nhất như gia đình, hàng xóm, cộng đồng xung quanh thay vì chạy theo các mối quan hệ xa xôi, hình thức".

Để giảm bớt các mối quan hệ xã giao không cần thiết, sư thầy đưa ra lời khuyên, chúng ta hãy bớt sống vì ánh nhìn của người khác thì sẽ cảm nhận mọi sự nhẹ nhàng hơn. Khi sống thật với chính mình, trái tim mới có thể gắn kết.

Từ góc nhìn này, áp lực tết không phải điều tất yếu, mà là hệ quả của lối sống nặng hình thức. Khi mỗi người biết tiết chế, quay về với giá trị cốt lõi của tết sum vầy, sẻ chia và nhìn lại chính mình thì tết sẽ trở lại đúng nghĩa là một khoảng thời gian nghỉ ngơi và hồi phục tinh thần.