Vì sao nhiều người thích khởi sự kinh doanh vào đầu năm mới ?

Hừng hực khí thế đầu năm

Sau tết, Cao Nguyễn Thúy Hằng (23 tuổi), cựu sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, đã tất bật chỉnh trang lại quán Coffee & Tea ở P.Thủ Đức (trước là P.Trường Thọ, TP.HCM) để khởi sự kinh doanh, phục vụ khách.

Không chỉ phục vụ đồ uống, quán còn có Nintendo Switch, board game dành cho nhóm bạn, cùng không gian để khách chơi với mèo và chó như một cách "chữa lành" sau những giờ học tập, làm việc căng thẳng... Hằng cho biết cô muốn thử sức kinh doanh để chủ động hơn về thời gian, thu nhập và được theo đuổi mô hình mình yêu thích sau tết.

"Mình thấy mô hình cà phê kết hợp giải trí đang được nhiều bạn trẻ quan tâm. Tuy nhiên, mình vẫn băn khoăn về chuyện đầu tư, cách duy trì lượng khách ổn định...", Hằng chia sẻ.

Không riêng Hằng, tại một lớp học nấu ăn trên đường Phan Xích Long, P.Gia Định (TP.HCM), chị Chế Thị Thùy Dương (34 tuổi), ngụ P.Bình Tân, miệt mài học làm món bún đậu mắm tôm cùng bạn. Trong căn bếp nhỏ, hai người cẩn thận ghi chép từng công đoạn, từ cách chọn nguyên liệu tươi, cân đối khẩu phần đến tính toán chi phí cho mỗi phần ăn sao cho có lãi nhưng vẫn hợp túi tiền khách.

ẢNH: AN VY

Chị Dương cho biết cả hai đều có công việc riêng với thu nhập ổn định, nhưng sau nhiều năm đi làm thuê, họ mong muốn hợp tác mở một quán ăn nhỏ để thử sức kinh doanh. "Tụi mình không muốn làm theo cảm hứng nhất thời. Trước khi mở quán, cả hai phải học bài bản, thử nghiệm công thức nhiều lần, tính toán kỹ chi phí nguyên liệu, mặt bằng và cả phương án chia lợi nhuận rõ ràng", chị nói.

Trong khi đó, Nguyễn Quang (29 tuổi), ngụ đường Điện Biên Phủ, P.Vườn Lài (TP.HCM), dự tính mở cửa hàng đồ ăn healthy phục vụ dân văn phòng. Anh nhận thấy sau tết, nhiều người đặt mục tiêu giảm cân, cải thiện sức khỏe nên nhu cầu ăn uống lành mạnh tăng cao. Tuy vậy, Quang vẫn lo lắng về chi phí mặt bằng, nguồn nguyên liệu ổn định và áp lực cạnh tranh khi thị trường ngày càng đông người tham gia.

Theo thạc sĩ Hoàng Đình Thái, giảng viên bộ môn khởi nghiệp, Khoa PR Trường ĐH Văn Lang, việc nhiều người nảy ra ý tưởng kinh doanh đầu năm không phải ngẫu nhiên. Trước hết là hiệu ứng khởi đầu mới. Năm mới tạo cảm giác tái sinh, giúp mọi người dễ đặt ra mục tiêu lớn hơn và sẵn sàng hành động mạnh mẽ hơn.

ẢNH: AN VY

Cũng theo ông Thái, động lực thay đổi sau một năm nhìn lại, khi thu nhập, vị trí công việc hoặc mức độ hài lòng chưa như mong đợi, khởi sự kinh doanh trở thành lựa chọn hấp dẫn để tìm kiếm cơ hội bứt phá. Bên cạnh đó, hiệu ứng truyền thông từ những câu chuyện startup thành công thường được nhắc lại dịp đầu năm, tạo cảm hứng và niềm tin rằng "bạn làm được, mình cũng vậy". Ngoài ra, tâm lý "năm nay phải khác" khiến nhiều người xem khởi sự kinh doanh là con đường rút ngắn khoảng cách đến mục tiêu tài chính và vị thế xã hội.

"Tuy nhiên, cảm xúc đầu năm rất mạnh, nhưng kinh doanh là cuộc chơi của năng lực và sự bền bỉ, không phải của khí thế", ông Thái nhấn mạnh.

Làm sao để khởi sự kinh doanh không vỡ mộng ?

Theo ông Thái, để tránh rơi vào tình trạng mơ mộng rồi vội vàng xuống tiền, người trẻ không nên khởi sự kinh doanh chỉ vì cảm xúc. Bạn cần trả lời rõ 3 câu hỏi cốt lõi. Đó là: "Mình đang giải quyết vấn đề gì?", "Ai thực sự cần giải pháp đó?", "Họ có sẵn sàng trả tiền hay không?". Nếu chưa có câu trả lời cụ thể, nên dành thời gian nghiên cứu thị trường trước khi nghỉ việc hoặc đầu tư lớn.

Ông cũng khuyến nghị nên bắt đầu nhỏ và thử nghiệm nhanh thông qua mô hình sản phẩm khả thi tối thiểu. Nhiều dự án nghe rất hấp dẫn trên giấy nhưng không có khách hàng thực tế. Thị trường mới là "giám khảo" khó tính nhất.

Một yếu tố quan trọng khác là tài chính. Người trẻ nên chuẩn bị nguồn dự phòng tối thiểu 6-12 tháng để duy trì hoạt động và sinh hoạt cá nhân. Không ít khởi sự kinh doanh thất bại không phải vì ý tưởng tệ, mà vì cạn tiền trước khi kịp điều chỉnh mô hình. Khởi sự kinh doanh đầu năm không đồng nghĩa phải dốc toàn bộ vốn liếng ngay từ đầu.

ẢNH MINH HỌA: AN VY

Theo ông Thái, khoảng 80% thời gian của startup là xử lý vấn đề, từ quản trị nhân sự, kiểm soát dòng tiền đến giải quyết khiếu nại khách hàng và ứng phó khủng hoảng. Nếu chỉ yêu thích sáng tạo ý tưởng nhưng không sẵn sàng đối mặt với áp lực vận hành mỗi ngày, người trẻ cần cân nhắc kỹ.

Ông Thái cũng cho rằng bạn trẻ muốn khởi sự kinh doanh nên tham gia các chương trình ươm tạo, cuộc thi hay khóa huấn luyện giúp dự án được phản biện, đánh giá tính khả thi và hạn chế sai lầm. "Đừng hỏi khởi sự kinh doanh có thành công không, hãy hỏi mình đã chuẩn bị đủ để chịu được thất bại chưa", ông nói.

Ông Phạm Ngọc Thắng, CEO Siêu ứng dụng Mamibabi (Hà Nội), cho rằng muốn khởi sự kinh doanh bền vững, người trẻ cần học chuyên sâu trong lĩnh vực mình theo đuổi. Hiện có nhiều nền tảng học trực tuyến giúp nâng cao kiến thức chuyên môn. Tuy nhiên, học thôi chưa đủ, bạn cần tham gia cộng đồng, hội thảo, sự kiện để mở rộng quan hệ và tích lũy trải nghiệm thực tế.

Trong khi đó, thạc sĩ Lê Anh Tiến, đồng sáng lập và Tổng giám đốc Bot Bán Hàng, cho rằng người trẻ cần chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đối diện thách thức. Bên cạnh việc đầu tư vào kiến thức và cập nhật công nghệ mới, bạn cần chủ động tìm kiếm đối tác, nguồn vốn từ các quỹ đầu tư, chương trình hỗ trợ hoặc tăng tốc khởi sự kinh doanh.

Theo ông Tiến, rủi ro và thất bại là điều khó tránh, quan trọng là biết lắng nghe phản hồi, phân tích dữ liệu và điều chỉnh chiến lược kịp thời. "Thất bại chỉ là bước đệm để tiến tới thành công. Điều quan trọng nhất vẫn là tinh thần kiên trì và khả năng học hỏi liên tục", ông nói.

Theo các chuyên gia, chuyện khởi sự kinh doanh đầu năm mang lại nguồn động lực lớn và cảm giác khởi đầu đầy hy vọng. Tuy nhiên, thành công không đến từ thời điểm, mà từ mức độ chuẩn bị và sự bền bỉ trên hành trình dài phía trước. Trước khi xuống tiền hay rẽ hướng sự nghiệp, người trẻ cần cân nhắc kỹ lưỡng, biến cảm hứng thành kế hoạch cụ thể và hành động có tính toán, để khí thế đầu năm trở thành nền tảng cho một hành trình bền vững, thay vì chỉ là quyết tâm nhất thời.