Bước qua năm mới, Tổng thống Donald Trump một lần nữa tái khẳng định rằng Mỹ muốn Greenland: “Chúng ta cần Greenland vì lý do an ninh quốc gia”.
Ông Trump cho hay một đặc phái viên mới được bổ nhiệm sẽ “dẫn đầu nỗ lực này”, gây ra sự chỉ trích gay gắt từ Đan Mạch và Greenland.
Tại sao ông Trump quan tâm đến Greenland?
Greenland có ý nghĩa chiến lược đối với quân đội Mỹ: tuyến đường ngắn nhất từ châu Âu đến Bắc Mỹ chạy qua đây.
Mỹ đã tuyên bố muốn mở rộng sự hiện diện quân sự hiện có trên đảo. Điều đó bao gồm việc đặt radar để giám sát vùng biển được các tàu hải quân và tàu ngầm hạt nhân của Nga sử dụng.
Dữ liệu vận chuyển cho thấy hầu hết hoạt động của Trung Quốc và Nga ở Bắc Cực đều tập trung ở vùng biển gần Nga.
Nhưng trên phạm vi rộng hơn, Bắc Cực đang ngày càng bị quân sự hóa, khi các quốc gia NATO, Trung Quốc và Nga đều đang mở rộng hoạt động tại đây.
Hòn đảo này cũng giàu khoáng sản, dầu mỏ và khí đốt tự nhiên, mặc dù quá trình phát triển diễn ra chậm và ngành khai thác mỏ chỉ nhận được rất ít đầu tư từ Mỹ.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen (trái) trò chuyện với người đứng đầu Bộ Tư lệnh Bắc Cực Soeren Andersen, trên tàu kiểm tra Vaedderen tại vùng biển xung quanh Nuuk (Greenland), ngày 3.4.2025
ẢNH: REUTERS
Tình trạng pháp lý của Greenland ra sao?
Về mặt pháp lý, Greenland là lãnh thổ của Đan Mạch, một thành viên của NATO.
Năm 2009, Greenland được trao quyền tự trị rộng rãi. Điều đó bao gồm quyền tuyên bố độc lập khỏi Đan Mạch thông qua một cuộc trưng cầu dân ý.
Các cuộc thăm dò cho thấy hầu hết trong số 57.000 cư dân của Greenland ủng hộ độc lập.
Nhưng nhiều người dân Greenland cũng lo sợ một bước đi vội vàng có thể khiến họ rơi vào tình thế tồi tệ hơn và khiến hòn đảo dễ bị Mỹ xâm chiếm.
Hiện trạng hiện diện của Mỹ như thế nào?
Quân đội Mỹ có sự hiện diện thường trực tại một căn cứ không quân ở phía tây bắc Greenland.
Năm 1951, Mỹ và Đan Mạch đã ký một thỏa thuận. Thỏa thuận này cho phép Mỹ tự do di chuyển và xây dựng các căn cứ quân sự trên đảo - miễn là Đan Mạch và Greenland được thông báo.
Phản ứng của Đan Mạch và Greenland?
Tổng thống Trump đã đề nghị mua hòn đảo này trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình - một động thái mà Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen gọi là “vô lý”.
Vào cuối năm 2025, ông Trump đã bổ nhiệm một đặc phái viên đến Greenland: Thống đốc Louisiana Jeff Landry, người công khai ủng hộ ý tưởng hòn đảo này trở thành một phần của Mỹ.
Bà Frederiksen sau đó cho biết Đan Mạch muốn tiếp tục là một “đồng minh tốt” của Mỹ, đồng thời cũng nói rằng những lời đe dọa của ông Trump cần được xem xét nghiêm túc.
Trong một tuyên bố chung phản bác lại ông Trump, bà Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen nói rằng, Greenland thuộc về người Greenland. “Bạn không thể sáp nhập một quốc gia khác. Ngay cả với lý lẽ về an ninh quốc tế thì cũng không thể”.
Bình luận (0)