Ngay lập tức, nhiều đề xuất, kiến nghị nên để chủ đầu tư linh hoạt lựa chọn giải pháp thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội (NOXH) thay vì siết cứng 20% quỹ đất được đưa ra. Những phản hồi này đều xác đáng bởi bất cập NOXH xen cài trong các dự án thương mại, nhất là các dự án cao cấp, sang trọng đã được phân tích thấu đáo, không chỉ với chủ đầu tư (CĐT) mà cả với người mua nhà.
Cũng vì thế, luật hiện hành không trói buộc mà linh hoạt 3 hình thức thực hiện nghĩa vụ NOXH cho CĐT gồm bố trí quỹ đất trong dự án, bố trí quỹ đất tại vị trí khác, hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất phải dành. Việc bố trí quỹ đất phát triển NOXH được giao cho UBND cấp tỉnh quyết định ngay từ giai đoạn lập và phê duyệt quy hoạch đô thị, có thể thực hiện trong dự án, tại khu vực kế cận hoặc tại các khu NOXH tập trung.
Bản thân TP.HCM trước đây cũng đã từng kiến nghị Ban Thường vụ Đảng ủy chấp thuận đề xuất của Sở Xây dựng, cho phép CĐT nhà ở thương mại không phải bố trí quỹ đất 20% của dự án để xây NOXH, thay vào đó được đóng tiền tương đương tổng giá trị quỹ đất trên hoặc bố trí NOXH tại các vị trí khác.
Câu hỏi đặt ra là, vì sao bỗng dưng Sở Xây dựng TP.HCM lại "quay xe", muốn siết các CĐT thực hiện nghĩa vụ 20% quỹ đất trong dự án thương mại và khiến vấn đề này nóng lên? Tất nhiên, mọi chuyện đều có lý do của nó.
Trong chuyện này là theo Đề án 1 triệu căn NOXH của Chính phủ, TP.HCM được giao chỉ tiêu cao nhất, đến năm 2030 là 199.400 căn, chiếm khoảng 20% nguồn cung cả nước. Thế nhưng triển khai thực tế giai đoạn vừa qua và hiện tại, các dự án NOXH của TP luôn ì ạch do vướng mắc đủ thứ nguyên nhân, trong đó có cả chuyện CĐT chây ì thực hiện nghĩa vụ. Nhìn vào quá khứ và trách nhiệm với chỉ tiêu được giao trong tương lai, nỗi lo của Sở Xây dựng là có thể hiểu, có thể thông cảm. Ngọn nguồn ngắn gọn là vậy, chứ không dưng bỗng nhiên TP tự "trói" NOXH làm gì?
Dù thông cảm với nỗi lòng của Sở Xây dựng TP.HCM, nhưng như nói trên, siết cứng giải pháp thực hiện nghĩa vụ bằng 20% quỹ đất trong dự án thương mại có nhiều bất cập. Cứ hình dung một dự án bất động sản hạng sang, mọi dịch vụ đều cao cấp thì các loại phí đi kèm cũng đắt đỏ. Bố trí NOXH vào đó, làm sao người dân kham nổi? Càng không thể bắt dự án cao cấp "quây riêng" 20% quỹ đất để xây NOXH với chất lượng, dịch vụ thấp hơn.
Việc này không chỉ làm khó CĐT vì các chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng... để ra được quỹ đất sạch rất đắt đỏ mà còn dẫn đến các vấn đề xã hội khác phía sau. Quan trọng hơn, cũng còn nhiều giải pháp để siết các CĐT chây ì nghĩa vụ của mình, nhất là trong bối cảnh ngành bất động sản, xây dựng... đã số hóa định danh đến từng thửa đất như hiện nay. Nếu Sở Xây dựng cũng như các cơ quan liên quan quyết liệt thì khó có CĐT nào dám trốn tránh, dù trả bằng tiền hay quỹ đất...
Trên tất cả, để đẩy nhanh các dự án NOXH, nút thắt lớn nhất vẫn là thủ tục. TP.HCM đã "điểm danh" 47 dự án đã có quyết định chủ trương đầu tư; đang tập trung rà soát tổng thể quy hoạch các khu chức năng trên địa bàn, dự báo quy mô dân số, xác định nhu cầu để làm cơ sở bố trí quỹ đất lên tới 2.000 ha cho NOXH đến năm 2040. Nếu thủ tục đẩy nhanh thì chắc chắn TP sẽ hoàn thành, thậm chí vượt chỉ tiêu NOXH mà Chính phủ giao.
Bình luận (0)