Vì sao trẻ em ngồi hàng ghế trước ô tô tiềm ẩn nguy hiểm?

Hàng ghế trước không được thiết kế để bảo vệ trẻ em

Không ít người cho rằng nếu đã thắt dây an toàn thì trẻ em có thể ngồi ở bất kỳ vị trí nào trên ô tô. Tuy nhiên, thực tế các hệ thống an toàn trên xe, từ dây đai đến túi khí, chủ yếu được thiết kế dựa trên thể trạng của người trưởng thành. Trong khi đó, trẻ em có cấu trúc cơ thể khác biệt đáng kể. Chiều cao thấp hơn, phần đầu chiếm tỷ lệ lớn hơn so với cơ thể và hệ xương (đặc biệt là vùng cổ) chưa phát triển hoàn thiện. Điều này khiến trẻ dễ bị tổn thương hơn khi xảy ra va chạm.

ẢNH: SNEAKZ

Ngay cả dây an toàn cũng không phải lúc nào phát huy hiệu quả tối ưu đối với trẻ nhỏ. Nếu chiều cao chưa phù hợp, dây đai có thể nằm lệch vị trí, cắt ngang cổ hoặc vùng bụng thay vì ôm qua vai và hông như thiết kế ban đầu. Khi tai nạn xảy ra, lực tác động tập trung vào những khu vực dễ tổn thương có thể làm tăng nguy cơ chấn thương.

Bên cạnh dây an toàn, túi khí cũng là yếu tố khiến hàng ghế trước trở nên nguy hiểm hơn đối với trẻ em. Trên thực tế, túi khí được phát triển nhằm giảm chấn thương cho người lớn trong các vụ va chạm trực diện. Tuy nhiên, cơ chế hoạt động của hệ thống này lại dựa trên việc bung ra với tốc độ rất cao chỉ trong tích tắc.

Đối với người trưởng thành, túi khí giúp giảm lực va đập giữa cơ thể và các chi tiết cứng trong khoang lái. Nhưng với trẻ em, đặc biệt là trẻ có vóc dáng nhỏ hoặc ngồi sai tư thế, lực bung của túi khí có thể tác động trực tiếp vào vùng đầu, cổ hoặc ngực. Nguy cơ càng lớn hơn nếu trẻ ngồi quá gần bảng táp-lô hoặc sử dụng ghế trẻ em quay ngược chiều đặt ở hàng ghế trước. Trong trường hợp này, túi khí bung ra có thể tạo lực ép rất mạnh lên ghế trẻ em, làm gia tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng.

ẢNH: MINH KHA

Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là tâm lý của trẻ khi ngồi phía trước. Trẻ nhỏ thường hiếu động, dễ thay đổi tư thế, cúi người hoặc tháo dây đai trong lúc xe đang di chuyển. Những hành động tưởng như vô hại này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của các hệ thống bảo vệ khi xảy ra tình huống bất ngờ.

Nói cách khác, hàng ghế trước vốn được thiết kế để bảo vệ người trưởng thành. Khi trẻ em ngồi tại vị trí này, khả năng bảo vệ của các trang bị an toàn không còn đạt hiệu quả tối ưu như thiết kế ban đầu, thậm chí trong một số trường hợp còn trở thành yếu tố làm tăng mức độ chấn thương.

Vì sao hàng ghế sau an toàn hơn với trẻ em?

Các nghiên cứu về an toàn giao thông trong nhiều năm qua đều chỉ ra rằng hàng ghế sau là vị trí phù hợp hơn đối với trẻ em. Một trong những nguyên nhân quan trọng nằm ở đặc điểm của các vụ tai nạn giao thông. Phần lớn các va chạm nghiêm trọng thường xảy ra ở phía trước xe hoặc khu vực đầu xe. Đây cũng chính là vùng hấp thụ phần lớn lực tác động khi xảy ra đâm va.

So với hàng ghế trước, hàng ghế sau tạo ra khoảng cách lớn hơn giữa hành khách và điểm va chạm. Khoảng cách này giúp giảm bớt phần nào năng lượng truyền đến cơ thể người ngồi bên trong khoang xe. Ngoài ra, trẻ ngồi ở phía sau cũng tránh được nguy cơ liên quan đến túi khí phía trước. Đây là lý do nhiều tổ chức an toàn giao thông trên thế giới khuyến nghị trẻ em dưới 13 tuổi nên ngồi hàng ghế sau bất kể quãng đường di chuyển ngắn hay dài.

ẢNH: ĐÌNH TUYÊN

Tuy nhiên, việc ngồi phía sau thôi là chưa đủ. Để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất, trẻ cần được sử dụng ghế an toàn hoặc ghế nâng phù hợp với độ tuổi, chiều cao và cân nặng. Các thiết bị này giúp cố định cơ thể đúng tư thế, đồng thời bảo đảm dây an toàn hoạt động hiệu quả hơn khi xảy ra va chạm.

Tại Việt Nam, vấn đề bảo vệ trẻ em trên ô tô cũng đang nhận được nhiều sự quan tâm hơn. Theo quy định mới sẽ có hiệu lực từ tháng 7.2026, trẻ em dưới 10 tuổi hoặc có chiều cao dưới 135 cm khi đi ô tô phải được bố trí thiết bị an toàn phù hợp. Đồng thời, trẻ dưới 10 tuổi không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định.

Quy định này được xem là bước tiến đáng chú ý trong việc nâng cao nhận thức về an toàn trẻ em khi tham gia giao thông bằng ô tô. Bởi trên thực tế, nhiều phụ huynh vẫn có thói quen cho con ngồi ghế trước để tiện chăm sóc hoặc để trẻ có tầm nhìn tốt hơn trong suốt hành trình.