Vụ án số 7 Ôn Như Hầu và mốc son lịch sử

Mốc son ngày truyền thống lực lượng anh hùng

Lịch sử lực lượng An ninh nhân dân ghi dấu nhiều chiến công xuất sắc trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong đó, vụ án số 7 Ôn Như Hầu năm 1946 mang ý nghĩa đặc biệt bởi đây là một trong những chiến công tiêu biểu của lực lượng an ninh cách mạng trong những ngày đầu bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ.

Ảnh: Trần Cường

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời đã phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thách thức. Trong bối cảnh ấy, các thế lực phản động trong và ngoài nước liên tục tiến hành nhiều hoạt động chống phá với âm mưu gây rối loạn xã hội, làm suy yếu và tiến tới lật đổ chính quyền cách mạng.

Việc phát hiện, đấu tranh làm thất bại âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng không chỉ góp phần bảo vệ thành quả của Cách mạng Tháng Tám, mà còn khẳng định bản lĩnh chính trị, trí tuệ, tinh thần cảnh giác cách mạng và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân của những chiến sĩ an ninh cách mạng đầu tiên.

Chính vì vậy, trong hành trình 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng An ninh nhân dân, vụ án số 7 Ôn Như Hầu luôn được nhắc đến như một biểu tượng của ý chí, bản lĩnh và trách nhiệm bảo vệ chính quyền cách mạng từ những ngày đầu lập nước.

Ngày 12.7.1946 đã trở thành mốc lịch sử vẻ vang của lực lượng an ninh, bởi ngày 24.5.2001, Bộ trưởng Bộ Công an đã ký Quyết định số 457/2001/QĐ-BCA (X01) công nhận ngày 12.7.1946 là Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân anh hùng.

Đập tan âm mưu lật đổ chính quyền

Vụ án Ôn Như Hầu được khám phá vào ngày 12.7.1946 ở số 7 Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội). Lực lượng An ninh nhân dân đã đập tan âm mưu đảo chính phản cách mạng của Quốc dân đảng ở Hà Nội và các địa phương, phá thế liên kết giữa thế lực nội phản với giặc ngoại xâm, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng.

Trước đó, tổ chức Quốc dân đảng liên tục chống phá, luôn có dã tâm lật đổ chính quyền cách mạng. Nhân cơ hội Hiệp ước Hoa - Pháp ký kết, quân Pháp thay chân quân Tưởng chiếm đóng Bắc bộ, các đối tượng đã xúc tiến kế hoạch đảo chính, thành lập chính quyền làm tay sai cho Pháp vào thời điểm đó.

Được quân Pháp giúp sức, Quốc dân đảng đã vạch kế hoạch triển khai. Cụ thể, tổ chức này lợi dụng quân Pháp tổ chức diễu binh mừng ngày Quốc khánh Pháp (14.7), khi đi qua Bắc bộ phủ sẽ ném lựu đạn để gây đổ máu. Với lý do này, Pháp sẽ đổ lỗi cho ta và bắt các thành viên Chính phủ, tuyên bố thành lập chính quyền mới của Quốc dân đảng. Tuy nhiên, các trinh sát chính trị đã theo dõi và bắt được một số đối tượng, qua đó khai thác và nắm được âm mưu đảo chính từ trước.

Đêm 11.7, lực lượng An ninh nhân dân nắm được các đối tượng đã in xong các loại truyền đơn, lời hiệu triệu, một số đã chuyển đi các tỉnh. Sáng sớm 12.7, các chân rết ở Hà Nội sẽ rút vào bí mật để thực hiện giai đoạn cuối cùng là lật đổ chính quyền cách mạng. Ngay sau đó, lãnh đạo Nha Công an (tiền thân của Bộ Công an hiện nay) và lãnh đạo Sở Công an Bắc bộ (hoạt động dưới sự chỉ đạo của Nha Công an) tiến hành 3 cuộc họp liên tục để bàn về kế sách trấn áp. Cuộc họp cuối cùng diễn ra vào 12 giờ đêm và thống nhất quyết định phải đột kích trụ sở quan trọng nhất của Quốc dân đảng ở số 132 phố Đuyvinhô (nay là phố Bùi Thị Xuân, Hà Nội) để thu chứng cứ trình Chính phủ, xin được mở cuộc trấn áp, nếu không sẽ không còn thời cơ.

Rạng sáng 12.7, một tiểu đội công an xung phong và trinh sát chính trị bất ngờ đột kích số 132 phố Đuyvinhô. Lúc này, 20 thành viên Quốc dân đảng đang nằm ngủ trên sàn nhà, cạnh những đống truyền đơn, tài liệu đã đóng gói. Cuộc đột kích thành công, lực lượng thu một xe tải tài liệu phản động cùng máy in, bắt toàn bộ các đối tượng. Lực lượng an ninh sau đó được lệnh cho phép mở cuộc trấn áp tất cả các trụ sở công khai và bí mật của Quốc dân đảng. Được nhân dân ủng hộ, giúp đỡ, trong ngày 12 - 13.7.1946, lực lượng chức năng khám xét 41 địa điểm của nhóm phản động, bắt hơn 300 đối tượng, trong đó có Phan Kích Nam là Bí thư Đệ nhất khu.

Bên cạnh đó, lực lượng an ninh còn mở cuộc triển lãm về tội ác của Quốc dân đảng tại số 7 Ôn Như Hầu. Hàng vạn người dân ở Hà Nội đã đến xem và nhận rõ bộ mặt giả hiệu của Quốc dân đảng. Từ đó, đồng bào càng tích cực giúp đỡ, tạo áp lực chính trị mạnh mẽ, khiến quân Pháp không dám can thiệp. Ngoài cuộc khám xét ở Hà Nội, Nha Công an chỉ đạo lực lượng công an các tỉnh đồng loạt mở chiến dịch tại Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam… Từ đó phá tan chính quyền Quốc dân đảng ở một số xã và củng cố chính quyền cách mạng.

Chiến công này đã đập tan âm mưu đảo chính, lật đổ chính quyền của Quốc dân đảng câu kết với Pháp, bảo vệ an toàn chính quyền cách mạng non trẻ, ghi dấu ấn trọng đại trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc. Góp phần đẩy lùi âm mưu của các thế lực nội phản; phá vỡ thế liên kết thù trong với giặc ngoài, tạo điều kiện để Chính phủ triển khai những chính sách mới, củng cố chính quyền cơ sở và nâng cao một bước đời sống vật chất, giác ngộ chính trị cho nhân dân.

Đánh giá về chiến công lịch sử này, Tổng Bí thư Trường Chinh từng viết trên Báo Sự thật số 45 ngày 19.7.1946, rằng cuộc trấn áp đã cắm một mốc quan trọng trên con đường thống nhất dân tộc, lột mặt nạ thế lực phản động giả danh quốc gia và biểu lộ sức mạnh, uy tín của chính quyền nhân dân. (còn tiếp)