Bộ Tài chính ‘hối’ các địa phương hoàn tiền sử dụng đất chênh lệch cho người dân

Theo Bộ Tài chính, Nghị định 50 được Chính phủ ban hành ngày 31.1.2026, quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành luật Đất đai, liên quan đến tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Chính sách mới áp dụng đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở.

Trước đó, Bộ Tài chính đã ban hành quyết định công bố thủ tục hành chính mới về trình tự, thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo Nghị định 50. Tuy nhiên, Bộ vẫn tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của một số địa phương và người dân liên quan đến việc áp dụng chính sách này.

Nghị định 50 quy định hộ gia đình, cá nhân đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong khoảng thời gian từ ngày 1.8.2024 đến trước ngày 1.1.2026, thuộc trường hợp được áp dụng chính sách mới, sẽ được tính lại tiền sử dụng đất, thực hiện xử lý bù trừ chênh lệch giữa tiền sử dụng đất xác định theo quy định tại Nghị quyết số 254/2025, Nghị định số 50/2026 và số tiền người sử dụng đất đã nộp theo thông báo của cơ quan thuế trước đó. 

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Bộ Tài chính yêu cầu UBND cấp tỉnh phải quy định quy trình luân chuyển hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai. Trong đó có quy trình luân chuyển hồ sơ về việc tính, tính lại tiền sử dụng đất đảm bảo việc tính, thu, nộp tiền sử dụng đất và thực hiện việc hoàn trả khoản tiền chênh lệch đúng và theo thời hạn quy định.

Quy trình luân chuyển hồ sơ nêu trên được quy định căn cứ quy định về trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất và trình tự, thủ tục tính, thu, nộp tiền sử dụng đất theo quy định.

UBND cấp tỉnh phải chỉ đạo Văn phòng đăng ký đất đai hoặc bộ phận một cửa liên thông hoặc cơ quan ký hợp đồng BT (trong trường hợp giao đất, cho thuê đất để thanh toán hợp đồng BT) hoặc cơ quan, người có thẩm quyền được giao nhiệm vụ phải chuyển phiếu chuyển thông tin sang cơ quan thuế để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đết. Quy định rõ thời hạn cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải xác định và quyết định giá đất tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Khi UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai phải quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền tại địa phương trong từng bước thực hiện thủ tục.

Trong thời gian chưa ban hành quy định về trình tự, thủ tục hành chính về đất đai quy định tại khoản này thì UBND cấp tỉnh quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục hành chính về đất đai theo quy định của pháp luật trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành hoặc quyết định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đối với từng trường hợp cụ thề.

UBND cấp tỉnh chỉ đạo, đôn đốc các cơ quan chức năng tại địa phương thực hiện việc tính, thu tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật và thực hiện xử lý bù trừ chênh lệch giữa tiền sử dụng đất xác định theo quy định tại Nghị quyết số 254/2025, Nghị định số 50/2026 và số tiền người sử dụng đất đã nộp theo thông báo của cơ quan thuế.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Nghị định số 50/2026 quy định, trường hợp số tiền sử dụng đất sau khi tính lại thấp hơn so với số tiền đã nộp thì người sử dụng đất được Nhà nước hoàn trả số tiền chênh lệch bằng cách trừ vào nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Trường hợp không phát sinh nghĩa vụ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì trừ vào nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuê. Trường hợp không còn nghĩa vụ tài chính nào khác để trừ thì hoàn trả bằng tiền.

Đồng thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo đúng quy định của pháp luật, tránh để tình trạng vướng mắc kéo dài, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Khẩn trương rà soát, giải quyết dứt điểm các hồ sơ đề nghị tính lại tiền sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật và trong thời hạn quy định.

UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan chức năng tại địa phương chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng sau ngày 31.12.2026 vẫn còn hồ sơ tồn đọng, chưa được giải quyết trong khi quy định của pháp luật đã hết hiệu lực, không còn căn cứ pháp lý để xem xét giải quyết, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.