Bóng đá Á - Phi trước loạt trận phán quyết

Ngang ngửa tính đến lúc này

Kể cả khi FIFA mở rộng đấu trường World Cup từ 32 lên 48 đội, cũng khó có thể hình dung rằng châu Phi lại được ưu ái đến mức độ như hiện nay. Số đại diện bóng đá châu Phi tăng vọt gấp đôi: từ 5 lên 10 đội. Gần như tương tự, châu Á cũng có đến 9 đại diện, từ đó xuất hiện cơ cấu "điên rồ": tổng số đội châu Á và châu Phi tại World Cup này gần bằng tổng số đội châu Âu, Nam Mỹ (19 và 22).

ẢNH: REUTERS

Cũng nên nhắc lại: trong tổng số 22 kỳ World Cup đã qua, chỉ có đúng 1 lần đại diện châu Á vào được bán kết. Cũng chỉ có đúng 1 lần đại diện châu Phi tiến xa như thế. Và trong cả hai "kỳ tích" vừa nêu, thì các đội ấy đều phải dừng chân ở vị trí số 4 chung cuộc. Một mặt, đây là lúc mà bóng đá châu Á và châu Phi phải chứng tỏ rằng họ xứng đáng với việc được cấp quá nhiều suất dự World Cup như hiện nay. Mặt khác, có một cuộc đua rất đáng lưu ý khi vòng bảng World Cup 2026 bước vào loạt trận cuối cùng. Đó là cuộc đua Á - Phi: bên nào nhỉnh hơn, giữa hai khu vực luôn bị xem là "chiếu dưới" ở đấu trường World Cup.

Xưa nay, các đội châu Á và châu Phi gặp nhau không nhiều, nhất là ở thời kỳ trước khi World Cup có 32 đội. Nguyên nhân là do họ đều bị xếp vào nhóm đội số 4 (nói thẳng ra là nhóm đội "lót đường") khi bốc thăm chia bảng, bảng nào đã có đội này thì không có đội kia. Tổng cộng chỉ có 20 cuộc đụng độ trực tiếp Á - Phi trong 22 kỳ World Cup trước đây. Kết quả rất cân bằng: đại diện châu Á thắng 7, hòa 7, thua 6.

Đây là kỳ World Cup kỷ lục: có đến 7 cuộc đụng độ Á - Phi ở vòng bảng. Kết quả ban đầu vẫn ngang ngửa. Nhật thắng Tunisia 4-0 ở bảng F, qua đó chính thức loại đối thủ châu Phi ra khỏi cuộc chơi. Ngược lại, Algeria thắng Jordan 2-1 ở bảng J, cũng khiến đại diện châu Á bị loại sớm.

Quyết chiến xem ai… chót bảng

Sáng nay (25.6 - theo giờ VN), Hàn Quốc gặp Nam Phi trong trận đấu khép lại bảng A. Hàn Quốc chỉ cần hòa là đi tiếp, còn Nam Phi nếu không thắng thì sẽ bị loại. Các cuộc đụng độ Á - Phi còn lại cũng đều diễn ra trong hoàn cảnh khép lại các bảng đấu: Ai Cập - Iran (bảng G), Cabo Verde - Ả Rập Xê Út (bảng H), Senegal - Iraq (bảng I) và CHDC Congo - Uzbekistan (bảng K). Trừ trận Ai Cập - Iran, cả 3 trận còn lại đều là trận đấu giữa các đội cuối bảng, chủ yếu là cố tranh vé vớt. Trận Senegal - Iraq nghiệt ngã đến mức đội thắng chưa chắc có vé trong khi đội thua sẽ đứng chót bảng, còn nếu thủ hòa thì đôi bên cùng kéo nhau về nước. Trận CHDC Congo - Uzbekistan cũng vậy.

Sự thể hiện suốt từ đầu giải cho thấy thực lực của bóng đá châu Á và châu Phi không tương xứng với con số 19 suất dự VCK World Cup được cấp cho hai khu vực này. Kết quả trước mắt cho thấy, trong nhiều trường hợp thì các đại diện châu Á và châu Phi quyết đấu với nhau ở loạt trận chót chỉ để xác định đâu là đội chót bảng. Mặt khác, kể cả trong hoàn cảnh quá "dễ dãi" của World Cup này (chỉ có đội chót bảng mới chắc chắn bị loại), thì khả năng cao là sẽ có các bảng mà cả hai đội châu Á và châu Phi đều bị loại, bất kể bên nào xếp chót.

Tất nhiên, cũng đã có vài ấn tượng đáng kể. Nhật Bản quá hay, kế đến có thể kể ra vài đội "xem được" là Hàn Quốc, Ai Cập, Bờ Biển Ngà. Tóm lại, không nhiều như sự kỳ vọng. Người ta ngợi khen Cabo Verde chỉ vì cho đến lúc này họ vẫn chưa thua trận nào, chứ không phải vì họ thắng ai. Tunisia thì tự thấy thất vọng đến nỗi phải đưa ra quyết định lịch sử (sa thải HLV ngay sau trận ra mắt). Trong số 8 đội chưa có điểm nào sau 2 lượt trận, có đến 5 đại diện châu Á và châu Phi.

Cứ mỗi khi World Cup sôi động là người ta hào hứng chờ xem những bất ngờ thú vị. Nhưng xem ra, đây sẽ là kỳ World Cup để khẳng định những giá trị cũ. Hãy xem Lionel Messi, Kylian Mbappe, Erling Haaland, Cristiano Ronaldo đang tỏa sáng như thế nào!