Cảnh báo hơn 450.000 ca tử vong sớm vì nắng nóng do El Nino

Theo The Guardian ngày 23.9, đây là số ca tử vong tăng thêm do nhiệt độ bị đẩy lên bởi El Nino, bên cạnh tác động vốn có của biến đổi khí hậu. Ảnh hưởng được dự báo trải rộng từ Đông Nam Á, Nam Á đến châu Phi và châu Mỹ, trong khi hạn hán, cháy rừng và lũ lụt liên quan hiện tượng này còn có thể gây thêm thiệt hại về người.

ẢNH: AFP

Ước tính áp dụng cho giai đoạn từ tháng 9.2026 đến tháng 2.2027, khi các dự báo nhiệt độ hiện tại kết thúc. Tuy nhiên, số ca tử vong liên quan nắng nóng có thể tiếp tục ở mức cao đến tháng 6 hoặc tháng 7.2027.

Nigeria, Indonesia, Sudan, Ấn Độ và Brazil nằm trong nhóm quốc gia được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nhất trong 6 tháng tới. Mỹ cũng thuộc nhóm 20 nước có số ca tử vong tăng thêm cao nhất, với khoảng 3.500 trường hợp. Xét theo khu vực, Sahel ở châu Phi và Đông Nam Á được đánh giá đặc biệt dễ tổn thương.

Nhóm nghiên cứu xây dựng dự báo bằng cách phân tích mối quan hệ theo từng tháng giữa nhiệt độ và tỷ lệ tử vong tại 24.378 khu vực trên thế giới, sau đó kết hợp với mức tăng nhiệt dự kiến do El Nino. Mức tham chiếu là số ca tử vong liên quan nắng nóng trung bình trong giai đoạn 1996 - 2025.

Giáo sư Michael Greenstone, làm việc tại Đại học Chicago (Mỹ) và là đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết nhóm quyết định công bố kết quả sớm vì tính cấp bách của nguy cơ, qua đó giúp các chính phủ có thêm thời gian chuẩn bị. Các biện pháp được đề xuất gồm cải thiện cảnh báo nắng nóng, mở trung tâm làm mát, tăng nhân lực y tế trong những ngày nhiệt độ cực đoan và tăng bảo vệ cho người lao động ngoài trời.

Tiến sĩ Tamma Carleton thuộc Đại học California (Mỹ) và đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng ứng phó khẩn cấp tốt hơn có thể cứu nhiều sinh mạng ngay trong năm nay. Tuy nhiên, bà cảnh báo mức nhiệt cực đoan hiện nay có thể trở nên phổ biến hơn trong vài thập niên tới nếu xu hướng nóng lên tiếp diễn.

Ngoài tác động đến sức khỏe, nguồn cung lương thực cũng đối mặt rủi ro. Hồi tháng 8, Chương trình Lương thực Thế giới cảnh báo El Nino có thể đẩy khoảng 50 triệu người vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng và làm giá thực phẩm tăng.

Giáo sư Friederike Otto thuộc Đại học Hoàng gia London (Anh) nhận định đợt El Nino lần này diễn ra trên nền khí hậu vốn đã ấm hơn đáng kể do hoạt động của con người, làm tăng nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng chưa từng có và kéo theo tác động lớn đối với sức khỏe, nguồn nước và an ninh lương thực. "El Nino đến rồi đi, nhưng nếu nhiệt độ nền tiếp tục tăng, các cộng đồng sẽ ngày càng khó ứng phó với những hậu quả của nó", bà Otto cảnh báo.