Chàng kỹ sư 16 năm 'trèo đèo, lội suối' xây trường vùng cao

Không thể tặng đồ ăn, quần áo mãi được!

Gặp anh Nguyễn Bình Nam, chàng kỹ sư đang làm việc tại Tổng công ty Điện lực miền Trung, chúng tôi được anh chia sẻ về hành trình đi xây trường vùng cao suốt 16 năm qua.

Cũng như nhiều nhóm thiện nguyện khác, 16 năm trước, anh Nam cùng các đoàn viên thanh niên Đoàn khối doanh nghiệp Đà Nẵng thường xuyên đi tặng quần áo, đồ ăn cho các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn. Trong một lần đi tặng quà, trên đường về, đoàn vô tình bắt gặp cảnh tượng một lớp học cheo leo trên núi, được ghép bằng các tấm gỗ sơ sài. Đoàn đã ghé thăm lớp học đặc biệt ấy.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

"Lớp học thuộc điểm trường Nước Ui - Trường tiểu học Kim Đồng, xã Trà Mai, H.Nam Trà My, Quảng Nam cũ (nay thuộc xã Nam Trà My, TP.Đà Nẵng). Chúng tôi bước vào lớp, thấy các em học sinh đang co ro vì lạnh, gió hở bốn bề, nền bằng đất lẫn sình lầy, mưa dột khắp nơi. Bảng phải chia làm 2 phần để thầy dạy học sinh lớp 1 và lớp 2", anh Nam kể.

Anh Nam về nhà với vô vàn suy nghĩ và trăn trở. Nếu tặng đồ ăn thì các em ăn cũng sẽ hết, tặng áo mặc cũng sẽ sờn, chi bằng tặng ngôi trường kiên cố, thắp lên tương lai lâu bền cho những đứa trẻ. Từ đó, CLB Bạn thương nhau ra đời với mục tiêu xây dựng các điểm trường vùng cao, nâng bước học sinh có hoàn cảnh khó khăn đến trường.

Tháng 4.2013, CLB khởi công xây dựng điểm trường Nước Ui tại thôn 3 với dự toán 70 triệu đồng và dự kiến xây dựng xong trong 2 tuần. Ngờ đâu, chi phí vượt gấp 3 lên đến 220 triệu đồng và hơn 2 tháng mới xây dựng xong. "Đường đến điểm trường rất khó vì đường đất trơn trượt. Xe tải chở vật liệu bị lầy không đi được lại phải chuyển sang xe khác, xung quanh vắng vẻ không có ai để nhờ. Thầy hiệu trưởng còn phải lên kéo nước suối về thi công, cực kỳ vất vả", anh Nam nhớ lại.

Sau đó, anh Nam đưa thợ từ thành phố lên thi công, song do điều kiện quá khắc nghiệt, không điện, lại mưa rừng gió núi nên chỉ sau vài ngày, các anh thợ đã muốn về. Mỗi ngày chỉ thi công được vài tiếng thì phải nghỉ vì mưa rất lớn, khiến việc xây trường đội vốn, đội thời gian lên rất cao so với dự toán ban đầu.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

Những điểm trường được xây bằng lòng dân

Khó khăn vất vả là vậy, song anh Nam và cộng sự chưa bao giờ nản chí. Mỗi lần thấy những ánh mắt long lanh, ngây thơ của học sinh là các anh lại có thêm động lực cố gắng. Khi có kinh nghiệm, anh Nam đi khảo sát kỹ càng rồi mới lên kế hoạch chi tiết, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương, bà con chung tay góp sức cùng thực hiện. Với phương châm "Đi thật xa - nơi thật khó - đến tận nơi - trao tận tay", CLB Bạn thương nhau quyết tâm, đoàn kết thực hiện những dự án ý nghĩa và bền vững.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

Anh Nam nhớ lại lần xây dựng điểm trường Ông Deo, xã Trà Leng (TP.Đà Nẵng) năm 2017. Điểm trường nằm hoàn toàn biệt lập với bên ngoài, không có đường giao thông. Đoàn đi xe 2 tiếng từ trung tâm thành phố đến xã, sau đó đi bộ theo lối mòn 2 tiếng nữa. Đoạn đường mòn chỉ rộng chừng 50 cm, dốc và trơn trượt vô cùng, người đi bộ đã khó, nói chi đến mang vác vật liệu xây dựng.

Anh Nam họp bàn cùng chính quyền địa phương và bà con nhân dân cùng nhau quyết tâm xây dựng bằng được. Từng người từng gùi gạch trên vai băng băng qua lối mòn. Chiếc gùi đó không chỉ gùi vật liệu xây dựng mà còn gùi cả ước mơ con chữ của trẻ em trong làng. Suốt 4 tháng ròng rã vận chuyển, 3 tháng thi công với hàng nghìn công lao động, cuối cùng điểm trường cũng được khánh thành. Đó là một phép màu. Một điểm trường xây bằng lòng dân để trao thắp ngọn lửa tương lai tươi sáng hơn.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tính đến nay, CLB Bạn thương nhau đã kết nối và xây dựng được 19 điểm trường vùng cao thuộc TP.Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi. Một hành trình dài và khó khăn, song anh Nam không nhận mình là người truyền lửa mà tâm niệm rằng bản thân được truyền lửa từ chính các thầy cô giáo vùng cao đang ngày đêm trực tiếp gieo chữ nơi đại ngàn.

"Khi bạn buồn chán về công việc, cuộc sống, hãy hướng về phía núi, bạn sẽ thấy những con người thầm lặng đang làm những việc lớn lao mà không chút than phiền. Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình", anh Nam trải lòng.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tiếp sức cho các em đến trường

CLB Bạn thương nhau còn triển khai rất nhiều dự án ý nghĩa hướng tới các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn như "Bạn nhỏ vùng cao xuống phố", "Bữa cơm miền núi", "Én nhỏ vùng cao", "Tủ sách vùng cao", "Tủ thuốc vùng cao"…

"Hiện CLB đang triển khai mạnh dự án "Đi học trên núi", hỗ trợ các em nhỏ khó khăn được đến trường với mức hỗ trợ 500.000 đồng/em/tháng. Mới đây, CLB đã thêm 2 em Hồ Duy Nhất và Hồ Thị Nhất Phương ở xã Trà Đốc vào dự án do mẹ em vừa mất đột ngột, hoàn cảnh gia đình rất khó khăn, bố đi làm rẫy thuê không đủ tiền cho con ăn học. CLB cũng thay mặt các nhà hảo tâm hỗ trợ gia đình 10 triệu đồng để vơi bớt nỗi buồn trước mắt", anh Nam chia sẻ.

Với dự án "Bạn nhỏ vùng cao xuống phố", anh Nam chọn các em học sinh mồ côi cha mẹ, có hoàn cảnh khó khăn và chưa bao giờ đặt chân xuống phố để tham quan, tìm hiểu về cuộc sống bên ngoài. "Các em được đi tham quan các địa điểm nổi tiếng, đi xem phim, siêu thị, thăm trường học…, giúp các em cảm nhận về cuộc sống sôi nổi thành phố. Đến nay, CLB đã đưa được hơn 400 em xuống phố trải nghiệm, các em đều rất vui và phấn khởi", anh Nam cho biết.

Ảnh: Nhân vật cung cấp

Còn đối với các em nhỏ không may mắc dị tật bẩm sinh chân khoèo, anh Nam đã kết nối với Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) TP.HCM và Bệnh viện Đại học Y Dược Shing Mark Đồng Nai để giúp các em chữa trị. Đến nay đã có hàng chục em được điều trị miễn phí và có khả năng đi lại tốt hơn rất nhiều so với trước.

Nhiều năm qua, CLB Bạn thương nhau cũng tổ chức các hoạt động trong chương trình "Bữa cơm miền núi", hỗ trợ bữa ăn dinh dưỡng cho các em nhỏ vùng cao ở các tỉnh Quảng Ngãi, Quảng Trị và TP.Đà Nẵng. Hiện nay, dự án đang hỗ trợ gần 400 học sinh có hoàn cảnh khó khăn với mức 500.000 đồng/tháng/em, kinh phí mỗi năm khoảng 2 tỉ đồng, giúp các em cải thiện thể chất, vững bước đến trường… Năm 2020, CLB Bạn thương nhau nhận giải thưởng Tình nguyện quốc gia, năm 2024 anh Nguyễn Bình Nam cũng nhận giải thưởng này từ Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.